इह शीघ्रं सुपर्वाणो ज्वलितास्या इवोरगाः। इषवो निपतिष्यन्ति रामलक्ष्मणलक्षिताः
इथे लवकरच, राम आणि लक्ष्मण यांनी ओळखलेले मजबूत बाण, जणू ज्वालामुखी असलेले सर्प, झडपडतील.
रक्षांसि निहनिष्यन्तः पुर्यामस्यां न संशयः। असम्पातं करिष्यन्ति पतन्तः कङ्कवाससः
या नगरीतील राक्षसांचा संहार करताना, ते गिधाडासारखे आकाशातून पडल्यासारखे, सर्वांना नाहीसे करतील यात शंका नाही.
राक्षसेन्द्रमहासर्पान् स रामगरुडो महान्। उद्धरिष्यति वेगेन वैनतेय इवोरगान्
तो महान गरुड राम, राक्षसांचा राजा आणि मोठे सर्प यांना, जसा विनतेचा पुत्र सापांना उचलतो तसा वेगाने उचलून नेईल.
अपनेष्यति मां भर्ता त्वत्तः शीघ्रमरिंदमः। असुरेभ्यः श्रियं दीप्तां विष्णुस्त्रिभिरिव क्रमैः
माझा पती, शत्रूंचा नाश करणारा, मला तुझ्यापासून लवकरच सोडवेल, जसा विष्णूने असुरांकडून तेजस्वी लक्ष्मीला तीन पावलांत घेतलं.
जनस्थाने हतस्थाने निहते रक्षसां बले। अशक्तेन त्वया रक्षः कृतमेतदसाधु वै
जिथे जनस्थानात राक्षसांची सेना मारली गेली, तिथे तू असमर्थ असताना, हे अधर्माचं कृत्य केलंस.
आश्रमं तत्तयोः शून्यं प्रविश्य नरसिंहयोः। गोचरं गतयोर्भ्रात्रोरपनीता त्वयाधम
त्या सिंहासारख्या भावांचा आश्रम रिकामा असताना, ते बाहेर गेले असता, नीच माणसा, तू मला त्यांच्या क्षेत्रातून पळवून नेलंस.
नहि गन्धमुपाघ्राय रामलक्ष्मणयोस्त्वया। शक्यं संदर्शने स्थातुं शुना शार्दूलयोरिव
राम आणि लक्ष्मण यांच्या वासालाही तू जाऊ शकत नाहीस; जसा कुत्रा वाघांसमोर उभा राहू शकत नाही.
तस्य ते विग्रहे ताभ्यां युगग्रहणमस्थिरम्। वृत्रस्येवेन्द्रबाहुभ्यां बाहोरेकस्य विग्रहे
त्याच्या देहावर त्या दोघांचं पकडणं अस्थिर होतं, जसं इंद्राच्या हातांनी युद्धात वृत्राला पकडणं अस्थिर असतं.
क्षिप्रं तव स नाथो मे रामः सौमित्रिणा सह। तोयमल्पमिवादित्यः प्राणानादास्यते शरैः
लवकरच माझा स्वामी राम आणि सौमित्र यांच्यासह, बाणांनी तुझे प्राण काढतील, जसं सूर्य थोडं पाणी शोषून घेतो.
गिरिं कुबेरस्य गतोऽथवाऽऽलयं सभां गतो वा वरुणस्य राज्ञः। असंशयं दाशरथेर्विमोक्ष्यसे महाद्रुमः कालहतोऽशनेरिव
तू कुबेराच्या पर्वतावर गेला असशील, किंवा त्याच्या निवासस्थानी, किंवा वरुण राजाच्या सभेत गेला असशील, तरीही दशरथपुत्र तुझा नाश करणारच, जसा मोठा वृक्ष वीज पडून पडतो.
thumb|द्वाविंशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे सुन्दरकाण्डे द्वाविंशः सर्गः ॥५-
द्वाविसावा सर्ग ऐका.
सीताया वचनं श्रुत्वा परुषं राक्षसेश्वरः। प्रत्युवाच ततः सीतां विप्रियं प्रियदर्शनाम्
सीतेचे कठोर शब्द ऐकून, राक्षसांचा राजा तिला, जी दिसायला सुंदर होती, अप्रिय उत्तर देऊ लागला.
यथा यथा सान्त्वयिता वश्यः स्त्रीणां तथा तथा। यथा यथा प्रियं वक्ता परिभूतस्तथा तथा
स्त्रियांना जास्त जास्त समजावत गेलं की त्या अधिक वश होतात; आणि जास्त गोड बोललं की त्या दुर्लक्ष करतात.
संनियच्छति मे क्रोधं त्वयि कामः समुत्थितः। द्रवतो मार्गमासाद्य हयानिव सुसारथिः
माझ्या मनात तुझ्याबद्दल इच्छा निर्माण झाली आहे, त्यामुळे मी राग आवरतोय, जसा चांगला सारथी धावणाऱ्या घोड्यांना वश करतो.
वामः कामो मनुष्याणां यस्मिन् किल निबध्यते। जने तस्मिंस्त्वनुक्रोशः स्नेहश्च किल जायते
माणसाच्या मनात जेव्हा चंचल इच्छा निर्माण होते, तेव्हा त्याच्यामध्ये दया आणि आपुलकी देखील उमटते, असं म्हणतात.
एतस्मात् कारणान्न त्वां घातयामि वरानने। वधार्हामवमानार्हां मिथ्या प्रव्रजने रताम्
म्हणूनच, सुंदर मुख असलेल्या सिये, मी तुला मारत नाही, जरी तू मृत्यू आणि तिरस्कारास पात्र आहेस, कारण तू खोट्या तपस्येत रमली आहेस.
परुषाणि हि वाक्यानि यानि यानि ब्रवीषि माम्। तेषु तेषु वधो युक्तस्तव मैथिलि दारुणः
मैथिली, तू माझ्याशी ज्या ज्या कठोर शब्दांनी बोललीस, त्या प्रत्येक वेळी तुला भयंकर मृत्यू मिळायला हवा होता.
एवमुक्त्वा तु वैदेहीं रावणो राक्षसाधिपः। क्रोधसंरम्भसंयुक्तः सीतामुत्तरमब्रवीत्
असं म्हणून, राक्षसांचा राजा रावण संताप आणि रागाने भरून वैदेहीला पुन्हा बोलू लागला.
द्वौ मासौ रक्षितव्यौ मे योऽवधिस्ते मया कृतः। ततः शयनमारोह मम त्वं वरवर्णिनि
मी दोन महिने तुझ्या रक्षणासाठी ठरवले आहेत; त्यानंतर, सुंदर वर्णाच्या सिये, तुला माझ्या शय्येवर यावं लागेल.
द्वाभ्यामूर्ध्वं तु मासाभ्यां भर्तारं मामनिच्छतीम्। मम त्वां प्रातराशार्थे सूदाश्छेत्स्यन्ति खण्डशः
त्या दोन महिन्यांनंतर जर तू मला पती म्हणून स्वीकारलं नाहीस, तर माझ्या सकाळच्या जेवणासाठी स्वयंपाकी तुला तुकड्या-तुकड्यांनी कापतील.
तां भर्त्स्यमानां सम्प्रेक्ष्य राक्षसेन्द्रेण जानकीम्। देवगन्धर्वकन्यास्ता विषेदुर्विकृतेक्षणाः
राक्षसांच्या राजाने जानकीला धमकावताना पाहून, देव आणि गंधर्वांच्या कन्या घाबरल्या आणि त्यांचे डोळे बदलले.
ओष्ठप्रकारैरपरा नेत्रैर्वक्त्रैस्तथापराः। सीतामाश्वासयामासुस्तर्जितां तेन रक्षसा
त्या राक्षसाने धमकावलेल्या सियेला काहींनी ओठांनी, काहींनी डोळ्यांनी, तर काहींनी चेहऱ्याने धीर दिला.
ताभिराश्वासिता सीता रावणं राक्षसाधिपम्। उवाचात्महितं वाक्यं वृत्तशौटीर्यगर्वितम्
त्यांनी दिलेल्या धीरामुळे सियेने राक्षसांचा राजा रावणाला, आपल्या हिताचे आणि आपल्या शीलाचा अभिमान असलेले शब्द सांगितले.
नूनं न ते जनः कश्चिदस्मिन्निःश्रेयसि स्थितः। निवारयति यो न त्वां कर्मणोऽस्माद् विगर्हितात्
तुझ्या लोकांमध्ये असा कोणीही नाही, जो या निंदनीय कर्मातून तुला थांबवेल किंवा योग्य मार्ग दाखवेल.
मां हि धर्मात्मनः पत्नीं शचीमिव शचीपतेः। त्वदन्यस्त्रिषु लोकेषु प्रार्थयेन्मनसापि कः
धर्मात्मा पतीची पत्नी म्हणून, शचीसारखी, या तिन्ही लोकांत तुझ्याशिवाय दुसरा कोण मनातसुद्धा मला इच्छेल?
राक्षसाधम रामस्य भार्याममिततेजसः। उक्तवानसि यत् पापं क्व गतस्तस्य मोक्ष्यसे
राक्षसांमधील नीच, अमाप तेज असलेल्या रामाची पत्नी पळवून नेण्याचा हा पापाचा कृत्य केलंस, त्याचा परिणाम टाळायला तू कुठे जाणार?
यथा दृप्तश्च मातंगः शशश्च सहितौ वने। तथा द्विरदवद् रामस्त्वं नीच शशवत् स्मृतः
जसं जंगलात गर्विष्ठ हत्ती आणि ससा एकत्र असले तरी ते सारखे नसतात, तसंच राम हा हत्तीप्रमाणे आहे आणि तू नीच सशासारखा आहेस.
स त्वमिक्ष्वाकुनाथं वै क्षिपन्निह न लज्जसे। चक्षुषो विषये तस्य न यावदुपगच्छसि
इक्ष्वाकू कुळाच्या स्वामीला इथे अपमानित करत असूनही, त्याच्या नजरेत तू अजून आलास नाहीस, तरी तुला लाज वाटत नाही.
इमे ते नयने क्रूरे विकृते कृष्णपिंगले। क्षितौ न पतिते कस्मान्मामनार्य निरीक्षतः
हे नीच, तुझे हे क्रूर, विचित्र आणि काळपट डोळे अजून जमिनीवर का पडले नाहीत, आणि तू त्याने मला का पाहतोस?
तस्य धर्मात्मनः पत्नी स्नुषा दशरथस्य च। कथं व्याहरतो मां ते न जिह्वा पाप शीर्यति
त्या धर्मात्मा पुरुषाची पत्नी आणि दशरथाची सून म्हणून मी तुझ्याशी बोलते, तरीही, पापी, तुझी जीभ का कोमेजून पडत नाही?