अन्तःपुरनिवासिन्यः स्त्रियः सर्वगुणान्विताः। यावत्यो मम सर्वासामैश्वर्यं कुरु जानकि
हे जानकी, माझ्या अंतःपुरात राहणाऱ्या सर्व सद्गुणी स्त्रियांवर तू राज्य कर.
मम ह्यसितकेशान्ते त्रैलोक्यप्रवरस्त्रियः। तास्त्वां परिचरिष्यन्ति श्रियमप्सरसो यथा
माझ्या तलवारीच्या टोकावर असलेल्या त्रैलोक्यांतील श्रेष्ठ स्त्रिया, त्या सर्व तुला, जशी लक्ष्मीला अप्सरा सेवा करतात तशी, सेवा करतील.
यानि वैश्रवणे सुभ्रु रत्नानि च धनानि च। तानि लोकांश्च सुश्रोणि मया भुङ्क्ष्व यथासुखम्
सुंदर भुवई असलेल्या सिये, वैश्रवणाकडे असलेली सर्व रत्ने, धन आणि हे जग, हे सुंदर नितंबवाली, तू मनसोक्त उपभोग.
न रामस्तपसा देवि न बलेन च विक्रमैः। न धनेन मया तुल्यस्तेजसा यशसापि वा
हे देवी, तप, बळ, पराक्रम किंवा धन यात राम माझ्याशी तेज किंवा कीर्तीमध्ये कुठेच तुलना करू शकत नाही.
पिब विहर रमस्व भुङ्क्ष्व भोगान् धननिचयं प्रदिशामि मेदिनीं च। मयि लल ललने यथासुखं त्वं त्वयि च समेत्य ललन्तु बान्धवास्ते
पाणी प्या, फिरा, रमण करा, सुखे उपभोगा. मी तुला धनाचा साठा आणि ही पृथ्वी देईन. हे सुंदर स्त्री, माझ्यासोबत मनासारखे रम, आणि तुझ्या नातेवाईकांनीही तुझ्यासोबत आनंद घ्यावा.
कुसुमिततरुजालसंततानि भ्रमरयुतानि समुद्रतीरजानि। कनकविमलहारभूषितांगी विहर मया सह भीरु काननानि
फुलांनी बहरलेल्या, मधमाशांनी गजबजलेल्या आणि समुद्रकिनाऱ्यालगतच्या जंगलांत, शुद्ध सोन्याच्या हारांनी सजलेली, हे भीरू, माझ्यासोबत फिर.
thumb|एकविंशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे सुन्दरकाण्डे एकविंशः सर्गः ॥५-
श्रीमद्वाल्मिकी रामायणाच्या सुंदरकांडातील एकविसावा सर्ग ऐका.
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सीता रौद्रस्य रक्षसः। आर्ता दीनस्वरा दीनं प्रत्युवाच ततः शनैः
त्या रौद्र राक्षसाच्या त्या शब्दांना ऐकून, दुःखी आणि करुण आवाजात, सिता हळूहळू उत्तर देऊ लागली.
दुःखार्ता रुदती सीता वेपमाना तपस्विनी। चिन्तयन्ती वरारोहा पतिमेव पतिव्रता
दुःखाने त्रस्त, रडणारी, थरथरणारी, कठोर व्रत पाळणारी आणि पतीवर अखंड प्रेम करणारी सीता, तिच्या मनात फक्त पतीचाच विचार करत होती.
तृणमन्तरतः कृत्वा प्रत्युवाच शुचिस्मिता। निवर्तय मनो मत्तः स्वजने प्रीयतां मनः
तिने मध्ये एक गवताची काडी ठेवून, निर्मळ हास्याने उत्तर दिलं, "माझ्यापासून मन काढ आणि आपल्या लोकांतच मन लाव."
न मां प्रार्थयितुं युक्तस्त्वं सिद्धिमिव पापकृत्। अकार्यं न मया कार्यमेकपत्न्या विगर्हितम्
पाप करणाऱ्याला जसं सिद्धी मिळत नाही, तसं तुला माझी इच्छा करणं योग्य नाही. एकपत्नीव्रता स्त्रीने चुकीचं कृत्य करायला नको, ते निंदनीय आहे.
कुलं सम्प्राप्तया पुण्यं कुले महति जातया। एवमुक्त्वा तु वैदेही रावणं तं यशस्विनी
माझं जन्म मोठ्या आणि पुण्यवान कुळात झालं आहे. असं म्हणून वैदेही, कीर्तीने युक्त, त्या रावणाला म्हणाली.
रावणं पृष्ठतः कृत्वा भूयो वचनमब्रवीत्। नाहमौपयिकी भार्या परभार्या सती तव
रावणाकडे पाठ फिरवून तिने पुन्हा सांगितलं, "मी तुझ्यासाठी योग्य पत्नी नाही; मी दुसऱ्याची पत्नी आहे आणि त्याच्यावर निष्ठावान आहे."
साधु धर्ममवेक्षस्व साधु साधुव्रतं चर। यथा तव तथान्येषां रक्ष्या दारा निशाचर
धर्माचं पालन कर, चांगलं व्रत पाळ. जसं तुझे, तसं इतरांचेही स्त्रिया रक्षण कराव्यात, हे रात्रभर हिंडणाऱ्या राक्षसा.
आत्मानमुपमां कृत्वा स्वेषु दारेषु रम्यताम्। अतुष्टं स्वेषु दारेषु चपलं चपलेन्द्रियम्। नयन्ति निकृतिप्रज्ञं परदाराः पराभवम्
स्वतःचं उदाहरण घेऊन, आपल्या पत्नींतच समाधान मानावं. ज्यांना आपल्या पत्नींत समाधान नाही, ज्यांचं मन चंचल आहे आणि कपटी आहेत, त्यांना दुसऱ्याच्या स्त्रिया नेहमीच विनाशाकडे नेतात.
इह सन्तो न वा सन्ति सतो वा नानुवर्तसे। यथा हि विपरीता ते बुद्धिराचारवर्जिता
इथे चांगले लोक असोत किंवा नसोत, तू त्यांचं अनुसरण करत नाहीस; कारण तुझं मन वाईट आणि आचारहीन आहे.
वचो मिथ्याप्रणीतात्मा पथ्यमुक्तं विचक्षणैः। राक्षसानामभावाय त्वं वा न प्रतिपद्यसे
शहाण्यांनी सांगितलेलं हिताचं बोल तू मान्य करत नाहीस, जे राक्षसांच्या भल्यासाठी आहे; तुझं मन खोटेपणाकडेच वळलं आहे.
अकृतात्मानमासाद्य राजानमनये रतम्। समृद्धानि विनश्यन्ति राष्ट्राणि नगराणि च
स्वतःवर संयम नसलेला आणि अधर्मात रमणारा राजा मिळाला, की समृद्ध राज्यं आणि नगरीही नष्ट होतात.
तथैव त्वां समासाद्य लंका रत्नौघसंकुला। अपराधात् तवैकस्य नचिराद् विनशिष्यति
तसंच, तुझ्यासारखा राजा मिळाल्यावर, रत्नांनी भरलेली लंका तुझ्या एका चुकीमुळे लवकरच नष्ट होईल.
स्वकृतैर्हन्यमानस्य रावणादीर्घदर्शिनः। अभिनन्दन्ति भूतानि विनाशे पापकर्मणः
दूरदृष्टी असणाऱ्या रावणासारख्या माणसाला स्वतःच्या कर्माने जेव्हा शिक्षा मिळते, तेव्हा सगळ्या जीवांना वाईटाचं नाश झाल्याचा आनंद होतो.
एवं त्वां पापकर्माणं वक्ष्यन्ति निकृता जनाः। दिष्ट्यैतद् व्यसनं प्राप्तो रौद्र इत्येव हर्षिताः
असं लोक तुझ्याबद्दल म्हणतील, 'पाप करणाऱ्याला नशिबाने हे संकट आलं,' आणि ते आनंदी होतील.
शक्या लोभयितुं नाहमैश्वर्येण धनेन वा। अनन्या राघवेणाहं भास्करेण यथा प्रभा
माझं मन धनाने किंवा ऐश्वर्याने फसवता येणार नाही; मी फक्त राघवावरच निष्ठावान आहे, जशी किरणं सूर्यावर असतात.
उपधाय भुजं तस्य लोकनाथस्य सत्कृतम्। कथं नामोपधास्यामि भुजमन्यस्य कस्यचित्
त्या जगन्नाथाच्या सन्मानित बाहूवर मी विश्वास ठेवला आहे, मग मी दुसऱ्या कुणाच्या बाहूवर कधीच विसावू शकणार नाही.
अहमौपयिकी भार्या तस्यैव च धरापतेः। व्रतस्नातस्य विद्येव विप्रस्य विदितात्मनः
मी फक्त त्या पृथ्वीच्या राजाचीच योग्य पत्नी आहे, जशी व्रतस्नान केलेल्या, आत्मज्ञान असलेल्या ब्राह्मणासाठी विद्या असते.
साधु रावण रामेण मां समानय दुःखिताम्। वने वासितया सार्धं करेण्वेव गजाधिपम्
रावणा, मला रामाकडे ने, जो दुःखी आहे, जसं मादी हत्तीने हत्तींच्या राजाला जंगलात नेतात.
मित्रमौपयिकं कर्तुं रामः स्थानं परीप्सता। बन्धं चानिच्छता घोरं त्वयासौ पुरुषर्षभः
राम, पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ, योग्य मैत्री करायला इच्छुक आहे, आणि तुझ्याशी भीषण वैर नको आहे.
विदितः सर्वधर्मज्ञः शरणागतवत्सलः। तेन मैत्री भवतु ते यदि जीवितुमिच्छसि
तो सर्व धर्म जाणणारा आहे, शरण आलेल्यांवर प्रेम करणारा आहे; तुला जर जीवंत राहायचं असेल तर त्याच्याशी मैत्री कर.
एवं हि ते भवेत् स्वस्ति सम्प्रदाय रघूत्तमे। अन्यथा त्वं हि कुर्वाणः परां प्राप्स्यसि चापदम्
रघुकुळातील श्रेष्ठाशी मैत्री केल्यास तुला कल्याण मिळेल; अन्यथा वेगळं वागलास तर मोठ्या संकटात सापडशील.
वर्जयेद् वज्रमुत्सृष्टं वर्जयेदन्तकश्चिरम्। त्वद्विधं न तु संक्रुद्धो लोकनाथः स राघवः
फेकलेला वज्र टाळता येईल, मृत्यूलाही काही काळ चुकवता येईल; पण राघवाच्या रागावलेल्या रूपातून, तुझ्यासारख्या कुणालाही सुटका नाही.
रामस्य धनुषः शब्दं श्रोष्यसि त्वं महास्वनम्। शतक्रतुविसृष्टस्य निर्घोषमशनेरिव
रामाच्या धनुष्याचा मोठा गडगडाट ऐकू येईल, जसा इंद्राने सोडलेल्या वज्राचा आवाज असतो.