इच्छ मां क्रियतामद्य प्रतिकर्म तवोत्तमम्। सुप्रभाण्यवसज्जन्तां तवांगे भूषणानि हि
माझी इच्छा धर, आज तुझ्यासाठी सुंदर दागिने तयार करू दे. तुझे अंग झळकावे असे सुंदर अलंकार घालू दे.
साधु पश्यामि ते रूपं सुयुक्तं प्रतिकर्मणा। प्रतिकर्माभिसंयुक्ता दाक्षिण्येन वरानने
खरंच, तुझं रूप दागिन्यांना शोभून दिसतं. दयाळूपणाने आणि अलंकारांनी सजलेली, सुंदर मुखवाली तू फारच आकर्षक आहेस.
भुङ्क्ष्व भोगान् यथाकामं पिब भीरु रमस्व च। यथेष्टं च प्रयच्छ त्वं पृथिवीं वा धनानि च
जशी तुझी इच्छा असेल तशी सुखे उपभोग, पाणी प्या, भीती सोडून आनंद लुट. तुला हवे तसे पृथ्वी किंवा धन वाटू शकते.
ललस्व मयि विस्रब्धा धृष्टमाज्ञापयस्व च। मत्प्रासादाल्ललन्त्याश्च ललतां बान्धवस्तव
माझ्यावर पूर्ण विश्वास ठेवून मनसोक्त प्रेम कर आणि निर्भयपणे आज्ञा दे. माझ्या कृपेने, तू आनंद लुटशील तसेच तुझे नातेवाईकही सुखी होतील.
ऋद्धिं ममानुपश्य त्वं श्रियं भद्रे यशस्विनि। किं करिष्यसि रामेण सुभगे चीरवासिना
माझी समृद्धी, माझे वैभव पाहा, हे भाग्यवती आणि यशस्विनी. सुंदर सिये, त्या झाडाच्या साली घालणाऱ्या रामासोबत तुला काय मिळणार?
निक्षिप्तविजयो रामो गतश्रीर्वनगोचरः। व्रती स्थण्डिलशायी च शंके जीवति वा न वा
रामाचा विजय गेला, त्याचे वैभव संपले, तो आता जंगलात राहतो, व्रत पाळतो आणि जमिनीवर झोपतो. तो जिवंत आहे की नाही, मला शंका वाटते.
नहि वैदेहि रामस्त्वां द्रष्टुं वाप्युपलभ्यते। पुरोबलाकैरसितैर्मेघैर्ज्योत्स्नामिवावृताम्
वैदेही, राम तुला पाहूही शकत नाही, तुला गाठूही शकत नाही, जशी काळ्या बगळ्यांच्या ढगांनी चंद्रप्रकाश झाकला जातो.
न चापि मम हस्तात् त्वां प्राप्तुमर्हति राघवः। हिरण्यकशिपुः कीर्तिमिन्द्रहस्तगतामिव
राघव तुला माझ्या हातून घेऊच शकत नाही, जशी हिरण्यकशिपूने इंद्राच्या हातातील कीर्ती मिळवू शकली नाही.
चारुस्मिते चारुदति चारुनेत्रे विलासिनि। मनो हरसि मे भीरु सुपर्णः पन्नगं यथा
सुंदर हास्य, गोड हसू आणि मोहक डोळे असलेली तू, हे भीरू, माझं मन जिंकतेस, जशी गरुड सर्पाला उचलतो.
क्लिष्टकौशेयवसनां तन्वीमप्यनलंकृताम्। त्वां दृष्ट्वा स्वेषु दारेषु रतिं नोपलभाम्यहम्
मळलेली रेशमी वस्त्रं घातलेली, सडपातळ आणि अलंकार नसलेली तू दिसलीस की, मला माझ्या इतर पत्नींत काहीच आनंद वाटत नाही.
अन्तःपुरनिवासिन्यः स्त्रियः सर्वगुणान्विताः। यावत्यो मम सर्वासामैश्वर्यं कुरु जानकि
हे जानकी, माझ्या अंतःपुरात राहणाऱ्या सर्व सद्गुणी स्त्रियांवर तू राज्य कर.
मम ह्यसितकेशान्ते त्रैलोक्यप्रवरस्त्रियः। तास्त्वां परिचरिष्यन्ति श्रियमप्सरसो यथा
माझ्या तलवारीच्या टोकावर असलेल्या त्रैलोक्यांतील श्रेष्ठ स्त्रिया, त्या सर्व तुला, जशी लक्ष्मीला अप्सरा सेवा करतात तशी, सेवा करतील.
यानि वैश्रवणे सुभ्रु रत्नानि च धनानि च। तानि लोकांश्च सुश्रोणि मया भुङ्क्ष्व यथासुखम्
सुंदर भुवई असलेल्या सिये, वैश्रवणाकडे असलेली सर्व रत्ने, धन आणि हे जग, हे सुंदर नितंबवाली, तू मनसोक्त उपभोग.
न रामस्तपसा देवि न बलेन च विक्रमैः। न धनेन मया तुल्यस्तेजसा यशसापि वा
हे देवी, तप, बळ, पराक्रम किंवा धन यात राम माझ्याशी तेज किंवा कीर्तीमध्ये कुठेच तुलना करू शकत नाही.
पिब विहर रमस्व भुङ्क्ष्व भोगान् धननिचयं प्रदिशामि मेदिनीं च। मयि लल ललने यथासुखं त्वं त्वयि च समेत्य ललन्तु बान्धवास्ते
पाणी प्या, फिरा, रमण करा, सुखे उपभोगा. मी तुला धनाचा साठा आणि ही पृथ्वी देईन. हे सुंदर स्त्री, माझ्यासोबत मनासारखे रम, आणि तुझ्या नातेवाईकांनीही तुझ्यासोबत आनंद घ्यावा.
कुसुमिततरुजालसंततानि भ्रमरयुतानि समुद्रतीरजानि। कनकविमलहारभूषितांगी विहर मया सह भीरु काननानि
फुलांनी बहरलेल्या, मधमाशांनी गजबजलेल्या आणि समुद्रकिनाऱ्यालगतच्या जंगलांत, शुद्ध सोन्याच्या हारांनी सजलेली, हे भीरू, माझ्यासोबत फिर.
thumb|एकविंशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे सुन्दरकाण्डे एकविंशः सर्गः ॥५-
श्रीमद्वाल्मिकी रामायणाच्या सुंदरकांडातील एकविसावा सर्ग ऐका.
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा सीता रौद्रस्य रक्षसः। आर्ता दीनस्वरा दीनं प्रत्युवाच ततः शनैः
त्या रौद्र राक्षसाच्या त्या शब्दांना ऐकून, दुःखी आणि करुण आवाजात, सिता हळूहळू उत्तर देऊ लागली.
दुःखार्ता रुदती सीता वेपमाना तपस्विनी। चिन्तयन्ती वरारोहा पतिमेव पतिव्रता
दुःखाने त्रस्त, रडणारी, थरथरणारी, कठोर व्रत पाळणारी आणि पतीवर अखंड प्रेम करणारी सीता, तिच्या मनात फक्त पतीचाच विचार करत होती.
तृणमन्तरतः कृत्वा प्रत्युवाच शुचिस्मिता। निवर्तय मनो मत्तः स्वजने प्रीयतां मनः
तिने मध्ये एक गवताची काडी ठेवून, निर्मळ हास्याने उत्तर दिलं, "माझ्यापासून मन काढ आणि आपल्या लोकांतच मन लाव."
न मां प्रार्थयितुं युक्तस्त्वं सिद्धिमिव पापकृत्। अकार्यं न मया कार्यमेकपत्न्या विगर्हितम्
पाप करणाऱ्याला जसं सिद्धी मिळत नाही, तसं तुला माझी इच्छा करणं योग्य नाही. एकपत्नीव्रता स्त्रीने चुकीचं कृत्य करायला नको, ते निंदनीय आहे.
कुलं सम्प्राप्तया पुण्यं कुले महति जातया। एवमुक्त्वा तु वैदेही रावणं तं यशस्विनी
माझं जन्म मोठ्या आणि पुण्यवान कुळात झालं आहे. असं म्हणून वैदेही, कीर्तीने युक्त, त्या रावणाला म्हणाली.
रावणं पृष्ठतः कृत्वा भूयो वचनमब्रवीत्। नाहमौपयिकी भार्या परभार्या सती तव
रावणाकडे पाठ फिरवून तिने पुन्हा सांगितलं, "मी तुझ्यासाठी योग्य पत्नी नाही; मी दुसऱ्याची पत्नी आहे आणि त्याच्यावर निष्ठावान आहे."
साधु धर्ममवेक्षस्व साधु साधुव्रतं चर। यथा तव तथान्येषां रक्ष्या दारा निशाचर
धर्माचं पालन कर, चांगलं व्रत पाळ. जसं तुझे, तसं इतरांचेही स्त्रिया रक्षण कराव्यात, हे रात्रभर हिंडणाऱ्या राक्षसा.
आत्मानमुपमां कृत्वा स्वेषु दारेषु रम्यताम्। अतुष्टं स्वेषु दारेषु चपलं चपलेन्द्रियम्। नयन्ति निकृतिप्रज्ञं परदाराः पराभवम्
स्वतःचं उदाहरण घेऊन, आपल्या पत्नींतच समाधान मानावं. ज्यांना आपल्या पत्नींत समाधान नाही, ज्यांचं मन चंचल आहे आणि कपटी आहेत, त्यांना दुसऱ्याच्या स्त्रिया नेहमीच विनाशाकडे नेतात.
इह सन्तो न वा सन्ति सतो वा नानुवर्तसे। यथा हि विपरीता ते बुद्धिराचारवर्जिता
इथे चांगले लोक असोत किंवा नसोत, तू त्यांचं अनुसरण करत नाहीस; कारण तुझं मन वाईट आणि आचारहीन आहे.
वचो मिथ्याप्रणीतात्मा पथ्यमुक्तं विचक्षणैः। राक्षसानामभावाय त्वं वा न प्रतिपद्यसे
शहाण्यांनी सांगितलेलं हिताचं बोल तू मान्य करत नाहीस, जे राक्षसांच्या भल्यासाठी आहे; तुझं मन खोटेपणाकडेच वळलं आहे.
अकृतात्मानमासाद्य राजानमनये रतम्। समृद्धानि विनश्यन्ति राष्ट्राणि नगराणि च
स्वतःवर संयम नसलेला आणि अधर्मात रमणारा राजा मिळाला, की समृद्ध राज्यं आणि नगरीही नष्ट होतात.
तथैव त्वां समासाद्य लंका रत्नौघसंकुला। अपराधात् तवैकस्य नचिराद् विनशिष्यति
तसंच, तुझ्यासारखा राजा मिळाल्यावर, रत्नांनी भरलेली लंका तुझ्या एका चुकीमुळे लवकरच नष्ट होईल.
स्वकृतैर्हन्यमानस्य रावणादीर्घदर्शिनः। अभिनन्दन्ति भूतानि विनाशे पापकर्मणः
दूरदृष्टी असणाऱ्या रावणासारख्या माणसाला स्वतःच्या कर्माने जेव्हा शिक्षा मिळते, तेव्हा सगळ्या जीवांना वाईटाचं नाश झाल्याचा आनंद होतो.