दीर्घाभिर्द्रुमयुक्ताभिः सरिद्भिश्च समन्ततः। अमृतोपमतोयाभिः शिवाभिरुपसंस्कृताः
चहुबाजूंनी लांब झाडांनी वेढलेल्या नद्या, ज्यांचे पाणी अमृतासारखे शुद्ध आणि पवित्र होते, त्या तलावांना लाभले होते.
लताशतैरवतताः संतानकुसुमावृताः। नानागुल्मावृतवनाः करवीरकृतान्तराः
शेकडो वेलींनी झाकलेली, फुलांच्या गुच्छांनी वेढलेली, विविध झुडपांनी भरलेली आणि करवीराच्या झाडांनी विभागलेली ती वनं होती.
ततोऽम्बुधरसंकाशं प्रवृद्धशिखरं गिरिम्। विचित्रकूटं कूटैश्च सर्वतः परिवारितम्
नंतर त्याने पावसाळी मेघासारखा, उंच शिखर असलेला, रंगीबेरंगी कड्यांनी वेढलेला मोठा डोंगर पाहिला.
शिलागृहैरवततं नानावृक्षसमावृतम्। ददर्श कपिशार्दूलो रम्यं जगति पर्वतम्
त्या डोंगरावर दगडी राजवाडे उभे होते, आणि वेगवेगळ्या झाडांनी वेढलेला तो रम्य पर्वत कपीश्रेष्ठाने पृथ्वीवर पाहिला.
ददर्श च नगात् तस्मान्नदीं निपतितां कपिः। अंकादिव समुत्पत्य प्रियस्य पतितां प्रियाम्
त्या पर्वतावरून कपिने एक नदी खाली पडताना पाहिली, जणू काही प्रिय व्यक्तीच्या मांडीवरून उडी मारून तिची प्रिया खाली पडली आहे.
जले निपतिताग्रैश्च पादपैरुपशोभिताम्। वार्यमाणामिव क्रुद्धां प्रमदां प्रियबन्धुभिः
पाण्यात पडलेल्या झाडांच्या टोकांनी सजलेली ती नदी, जणू रागावलेली एखादी स्त्री तिच्या सख्या तिला थांबवत आहेत असे वाटत होते.
पुनरावृत्ततोयां च ददर्श स महाकपिः। प्रसन्नामिव कान्तस्य कान्तां पुनरुपस्थिताम्
पुन्हा पाण्याने भरलेली ती नदी, जणू प्रिय व्यक्तीकडे परत आलेली, आनंदी प्रिया आहे असे त्या महाकपिला वाटले.
तस्यादूरात् स पद्मिन्यो नानाद्विजगणायुताः। ददर्श कपिशार्दूलो हनूमान् मारुतात्मजः
त्याच्याजवळच हनुमान या वायुपुत्र कपिश्रेष्ठाने विविध पक्ष्यांनी गजबजलेल्या कमळांच्या तलावांचा देखील पाहिला.
कृत्रिमां दीर्घिकां चापि पूर्णां शीतेन वारिणा। मणिप्रवरसोपानां मुक्तासिकतशोभिताम्
त्याने एक कृत्रिम, लांब तलावही पाहिला, जो थंड पाण्याने भरलेला होता, सुंदर रत्नांच्या पायऱ्या आणि मोत्यांच्या वाळूने झळाळणारा होता.
विविधैर्मृगसङ्घैश्च विचित्रां चित्रकाननाम्। प्रासादैः सुमहद्भिश्च निर्मितैर्विश्वकर्मणा
विविध प्राण्यांच्या झुंडी, रंगीबेरंगी वन, आणि विश्वकर्म्याने बांधलेली भव्य प्रासाद यामुळे ते ठिकाण विलक्षण भासत होते.
काननैः कृत्रिमैश्चापि सर्वतः समलंकृताम्। ये केचित् पादपास्तत्र पुष्पोपगफलोपगाः
सर्वत्र कृत्रिम बागांनी सजवलेले, आणि तेथील सर्व झाडे फुलांनी व फळांनी लगडलेली होती.
सच्छत्राः सवितर्दीकाः सर्वे सौवर्णवेदिकाः। लताप्रतानैर्बहुभिः पर्णैश्च बहुभिर्वृताम्
सर्वत्र छत्र्या, चौथऱ्यांवर सोन्याच्या कठड्यांनी सजवलेले, अनेक वेलींनी आणि भरपूर पानांनी झाकलेले होते.
काञ्चनीं शिंशपामेकां ददर्श स महाकपिः। वृतां हेममयीभिस्तु वेदिकाभिः समन्ततः
त्या महाकपिने एक सोन्याची शिंशपा झाड पाहिली, जी चारही बाजूंनी सोन्याच्या चौथऱ्यांनी वेढलेली होती.
सोऽपश्यद् भूमिभागांश्च नगप्रस्रवणानि च। सुवर्णवृक्षानपरान् ददर्श शिखिसंनिभान्
त्याने भूमीचे तुकडे, पर्वताचे झरे आणि इतर सोन्याची, मोरासारखी झळाळणारी झाडे पाहिली.
तेषां द्रुमाणां प्रभया मेरोरिव महाकपिः। अमन्यत तदा वीरः काञ्चनोऽस्मीति सर्वतः
त्या झाडांच्या तेजामुळे त्या वीराला वाटले, 'मी सर्व बाजूंनी सोन्यासारखा आहे, जणू काही मेरू पर्वतच आहे.'
तान् काञ्चनान् वृक्षगणान् मारुतेन प्रकम्पितान्। किङ्किणीशतनिर्घोषान् दृष्ट्वा विस्मयमागमत्
त्या सोन्याच्या झाडांना वाऱ्याने हलताना आणि शेकडो घंट्यांचा गूंज ऐकून तो आश्चर्यचकित झाला.
सुपुष्पिताग्रान् रुचिरांस्तरुणाङ्कुरपल्लवान्। तामारुह्य महावेगः शिंशपां पर्णसंवृताम्
फुलांनी आणि कोवळ्या पालवीने भरलेल्या, पानांनी झाकलेल्या त्या सुंदर शिंशपा झाडावर तो वेगवान हनुमान चढला.
इतो द्रक्ष्यामि वैदेहीं रामदर्शनलालसाम्। इतश्चेतश्च दुःखार्तां सम्पतन्तीं यदृच्छया
येथून मी वैदेहीला पाहीन, जी रामाच्या दर्शनासाठी आतुर आहे, दुःखी मनाने कदाचित इकडे-तिकडे फिरत असेल.
अशोकवनिका चेयं दृढं रम्या दुरात्मनः। चन्दनैश्चम्पकैश्चापि बकुलैश्च विभूषिता
ही नक्कीच त्या दुष्टाची रम्य अशोकवनिका आहे, जी चंदन, चंपक आणि बकुळाच्या झाडांनी सजलेली आहे.
इयं च नलिनी रम्या द्विजसङ्घनिषेविता। इमां सा राजमहिषी नूनमेष्यति जानकी
ही सुंदर कमळाची तलाव आहे, जिथे अनेक पक्ष्यांचे थवे येतात; नक्कीच ती राजमाता जानकी येथे येईल.
सा रामा राजमहिषी राघवस्य प्रिया सती। वनसंचारकुशला ध्रुवमेष्यति जानकी
ती रामाची प्रिय, पतिव्रता राणी, वनात वावरण्यात कुशल जानकी नक्कीच येथे येईल.
अथवा मृगशावाक्षी वनस्यास्य विचक्षणा। वनमेष्यति साद्येह रामचिन्तासुकर्शिता
किंवा कदाचित, हरिणासारख्या डोळ्यांची, बुद्धिमान आणि रामाच्या विचारांनी व्याकुळ झालेली ती स्त्री लवकरच या वनात येईल.
रामशोकाभिसंतप्ता सा देवी वामलोचना। वनवासरता नित्यमेष्यते वनचारिणी
रामाच्या विरहाने दुःखी झालेली, सुंदर डोळ्यांची ती देवी, नेहमी वनवासात रमणारी, नक्कीच या वनात येईल.
वनेचराणां सततं नूनं स्पृहयते पुरा। रामस्य दयिता चार्या जनकस्य सुता सती
ती जनकाची सती कन्या, रामाची प्रिय आणि सद्गुणी, नक्कीच नेहमी वनात राहणाऱ्यांच्या संगतीची इच्छा करत असेल.
संध्याकालमनाः श्यामा ध्रुवमेष्यति जानकी। नदीं चेमां शुभजलां संध्यार्थे वरवर्णिनी
शामवर्णाची जानकी, संध्याकाळच्या पूजेला मन लावणारी, नक्कीच या शुद्ध पाण्याच्या नदीवर संध्याकाळी येईल.
तस्याश्चाप्यनुरूपेयमशोकवनिका शुभा। शुभायाः पार्थिवेन्द्रस्य पत्नी रामस्य सम्मता
ही सुंदर अशोकवनिका तिच्यासाठी अगदी योग्य आहे, कारण ती राजांचा राजा रामाची मान्यताप्राप्त आणि पुण्यवती पत्नी आहे.
यदि जीवति सा देवी ताराधिपनिभानना। आगमिष्यति सावश्यमिमां शीतजलां नदीम्
चंद्रासारखा चेहरा असलेली ती देवी जर अजूनही जिवंत असेल, तर ती नक्कीच या गार पाण्याच्या नदीवर येईल.
एवं तु मत्वा हनुमान् महात्मा प्रतीक्षमाणो मनुजेन्द्रपत्नीम्। अवेक्षमाणश्च ददर्श सर्वं सुपुष्पिते पर्णघने निलीनः
अशा प्रकारे विचार करून, महाबली हनुमान राजाच्या पत्नीची वाट पाहत झाडांच्या दाट फुलांनी झाकलेल्या फांद्यांत लपून सर्वत्र लक्ष ठेवून होता.
thumb|पञ्चदशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे सुन्दरकाण्डे पञ्चदशः सर्गः ॥५-
श्रीमद्वाल्मीकीरामायणातील सुंदरकांडाचा पंधरावा सर्ग ऐका.
स वीक्षमाणस्तत्रस्थो मार्गमाणश्च मैथिलीम्। अवेक्षमाणश्च महीं सर्वां तामन्ववैक्षत
तो तेथे उभा राहून मैथिलीला शोधत आणि सगळीकडे लक्षपूर्वक पाहत होता.