मुरजेषु मृदंगेषु चेलिकासु च संस्थिताः। तथाऽऽस्तरणमुख्येषु संविष्टाश्चापराः स्त्रियः
काही स्त्रिया मृदंग, ढोल आणि खेळाच्या जागी उभ्या होत्या; तर काही मुख्य आसनांवर विसावल्या होत्या.
अंगनानां सहस्रेण भूषितेन विभूषणैः। रूपसंलापशीलेन युक्तगीतार्थभाषिणा
त्याने पाहिले की, रावण हजारो अंगणातील, दागिन्यांनी सजलेल्या, सुंदर रूपाच्या, गाण्याच्या आणि बोलण्याच्या कौशल्याने युक्त अशा स्त्रियांनी वेढलेला आहे.
देशकालाभियुक्तेन युक्तवाक्याभिधायिना। रताधिकेन संयुक्तां ददर्श हरियूथपः
ज्याला योग्य वेळ आणि जागेची समज होती, योग्य शब्द बोलणारा होता, आणि आनंदात इतरांपेक्षा पुढे होता, अशा व्यक्तीसोबत वानरांचा प्रमुख एकत्र असल्याचे पाहिले.
अन्यत्रापि वरस्त्रीणां रूपसंलापशायिनाम्। सहस्रं युवतीनां तु प्रसुप्तं स ददर्श ह
इतर ठिकाणीही उत्तम रूपाच्या, गोड बोलणाऱ्या, तरुण स्त्रिया झोपलेल्या अवस्थेत त्या वानराने पाहिल्या.
देशकालाभियुक्तं तु युक्तवाक्याभिधायि तत्। रताविरतसंसुप्तं ददर्श हरियूथपः
ज्याला योग्य वेळ आणि जागेची जाण होती, योग्य बोलणारा होता, आणि आनंदाने थकून झोपलेला होता, असा एक व्यक्ती वानरांचा प्रमुखाने पाहिला.
स राक्षसेन्द्रः शुशुभे ताभिः परिवृतः स्वयम्। करेणुभिर्यथारण्ये परिकीर्णो महाद्विपः
तो राक्षसांचा राजा त्या स्त्रियांनी वेढलेला फारच शोभून दिसत होता, जसा जंगलात मोठा हत्ती मादी हत्तींनी वेढलेला असतो.
सर्वकामैरुपेतां च पानभूमिं महात्मनः। ददर्श कपिशार्दूलस्तस्य रक्षःपतेर्गृहे
त्या महान आत्म्याच्या, राक्षसाधिपतीच्या घरात सर्व सुखांनी भरलेली मद्यपानाची जागा वानरांचा श्रेष्ठ पाहतो.
मृगाणां महिषाणां च वराहाणां च भागशः। तत्र न्यस्तानि मांसानि पानभूमौ ददर्श सः
त्या मद्यपानाच्या जागेत, हरण, म्हैस आणि डुक्कर यांच्या मांसाचे तुकडे ठेवलेले त्याने पाहिले.
रौक्मेषु च विशालेषु भाजनेष्वप्यभक्षितान्। ददर्श कपिशार्दूलो मयूरान् कुक्कुटांस्तथा
रौप्याच्या मोठ्या भांड्यांत, न खाल्लेले मोर आणि कोंबड्यांचे मांससुद्धा वानरांचा श्रेष्ठ पाहतो.
वराहवाध्रीणसकान् दधिसौवर्चलायुतान्। शल्यान् मृगमयूरांश्च हनुमानन्ववैक्षत
हनुमानाने डुकराचे डोके, गेंड्याचे मांस, दही आणि मीठ घालून केलेले पदार्थ, तसेच हरण आणि मोर यांचे शंकलेले मांस पाहिले.
कृकलान् विविधांश्छागान् शशकानर्धभक्षितान्। महिषानेकशल्यांश्च मेषांश्च कृतनिष्ठितान्
त्याने विविध प्रकारचे तीतर, शेळ्या, अर्धवट खाल्लेले ससे, अनेक शंकलेले म्हशी, आणि खाण्यासाठी तयार केलेली मेंढी पाहिली.
लेह्यानुच्चावचान् पेयान् भोज्यान्युच्चावचानि च। तथाम्ललवणोत्तंसैर्विविधै रागखाण्डवैः
तेथे चाटण्यासाठी, प्यायला आणि खायला असे मऊ आणि कडक पदार्थ, आंबट-खारट पदार्थ, आणि रंगीबेरंगी मिठाया विविध प्रकारच्या ठेवलेल्या होत्या.
महानूपुरकेयूरैरपविद्धैर्महाधनैः। पानभाजनविक्षिप्तैः फलैश्च विविधैरपि
मोठ्या पैंजणांनी, कंकणांनी, विखुरलेल्या धनाने, उलथलेल्या मद्यपात्रांनी, आणि विविध फळांनी ती जागा भरलेली होती.
कृतपुष्पोपहारा भूरधिकां पुष्यति श्रियम्। तत्र तत्र च विन्यस्तैः सुश्लिष्टशयनासनैः
फुलांची अर्पणं झाल्याने पृथ्वी सर्वत्र तेजाने उजळून गेली होती; ठिकठिकाणी नीट लावलेली शय्ये आणि आसने मांडलेली होती.
पानभूमिर्विना वह्निं प्रदीप्तेवोपलक्ष्यते। बहुप्रकारैर्विविधैर्वरसंस्कारसंस्कृतैः
मद्यपानाची जागा जरी अग्नीशिवाय होती, तरीही ती उजळून निघाल्यासारखी दिसत होती; तिथे अनेक प्रकारचे, चविष्ट पदार्थ ठेवलेले होते.
मांसैः कुशलसंयुक्तैः पानभूमिगतैः पृथक्। दिव्याः प्रसन्ना विविधाः सुराः कृतसुरा अपि
मद्यपानाच्या जागेत वेगळ्या ठेवलेल्या, कुशलतेने बनवलेल्या मांसाचे तुकडे, आणि दिव्य, स्वच्छ, विविध प्रकारचे मद्य तसेच खास बनवलेली मद्ये होती.
शर्करासवमाध्वीकाः पुष्पासवफलासवाः। वासचूर्णैश्च विविधैर्मृष्टास्तैस्तैः पृथक् पृथक्
तेथे साखरेचे, मधाचे, फुलांचे आणि फळांचे मद्य, तसेच वेगवेगळ्या सुवासिक पूड वेगवेगळ्या प्रकारे सुंदरपणे मांडलेल्या होत्या.
संतता शुशुभे भूमिर्माल्यैश्च बहुसंस्थितैः। हिरण्मयैश्च कलशैर्भाजनैः स्फाटिकैरपि
पृथ्वीवर अनेक हार पसरलेले होते, सोनेरी भांडी आणि स्फटिकाची भांडी ठेवलेली होती, त्यामुळे ती जागा शोभून दिसत होती.
जाम्बूनदमयैश्चान्यैः करकैरभिसंवृता। राजतेषु च कुम्भेषु जाम्बूनदमयेषु च
ती जागा इतरही सुवर्णपात्रांनी, चांदीच्या आणि सुवर्णाच्या कलशांनी झाकलेली होती.
पानश्रेष्ठां तथा भूमिं कपिस्तत्र ददर्श सः। सोऽपश्यच्छातकुम्भानि सीधोर्मणिमयानि च
तेथे वानराने उत्तम मद्यपानाची जागा पाहिली; त्याने सुवर्णपात्रे आणि रत्नांनी बनवलेली मद्याची भांडी पाहिली.
तानि तानि च पूर्णानि भाजनानि महाकपिः। क्वचिदर्धावशेषाणि क्वचित् पीतान्यशेषतः
महाकपींनी तिथल्या वेगवेगळ्या भांड्यांकडे पाहिलं, काही पूर्ण भरलेली होती, काही अर्धवट रिकामी, तर काहीतली सर्व सामग्री संपलेली होती.
क्वचिन्नैव प्रपीतानि पानानि स ददर्श ह। क्वचिद् भक्ष्यांश्च विविधान् क्वचित् पानानि भागशः
काही ठिकाणी प्यायचं काही अजून उघडंच नव्हतं, कुठे वेगवेगळ्या खाण्याच्या वस्तू होत्या, तर कुठे प्यायचं अर्धवट उरलं होतं.
क्वचिदर्धावशेषाणि पश्यन् वै विचचार ह। शयनान्यत्र नारीणां शून्यानि बहुधा पुनः। परस्परं समाश्लिष्य काश्चित् सुप्ता वरांगनाः
कुठे काही अंथरुणं अर्धवट झाकलेली दिसली, तर कुठे बायांची अंथरुणं मोकळी होती; आणि काही सुंदर स्त्रिया एकमेकींना मिठी मारून झोपलेल्या होत्या.
काचिच्च वस्त्रमन्यस्या अपहृत्योपगुह्य च। उपगम्याबला सुप्ता निद्राबलपराजिता
काहींनी दुसऱ्याचं वस्त्र घेऊन तिला मिठी मारली होती आणि झोपेत बुडाल्या होत्या, झोपेच्या जोराने त्या थकल्या होत्या.
तासामुच्छ्वासवातेन वस्त्रं माल्यं च गात्रजम्। नात्यर्थं स्पन्दते चित्रं प्राप्य मन्दमिवानिलम्
त्यांच्या मंद श्वासामुळे अंगावरचं वस्त्र आणि हार हलकेच हलत होते, जणू काही मंद वाऱ्याने स्पर्श झाला असावा.
चन्दनस्य च शीतस्य सीधोर्मधुरसस्य च। विविधस्य च माल्यस्य पुष्पस्य विविधस्य च
थंड चंदन, गोड मद्य, वेगवेगळी फुलांची हारं आणि अनेक प्रकारची फुलं—
बहुधा मारुतस्तस्य गन्धं विविधमुद्वहन्। स्नानानां चन्दनानां च धूपानां चैव मूर्च्छितः
त्या ठिकाणी वाऱ्याने स्नान, चंदन आणि धूप यांच्या वेगवेगळ्या सुगंधांचा संगम करून दरवळ पसरवला.
प्रववौ सुरभिर्गन्धो विमाने पुष्पके तदा। श्यामावदातास्तत्रान्याः काश्चित् कृष्णा वरांगनाः
त्या पुष्पक विमानात सुगंध दरवळत होता; तिथे काही स्त्रिया सावळ्या, काही गोऱ्या, तर काही सुंदर काळ्या वर्णाच्या होत्या.
काश्चित् काञ्चनवर्णांग््यः प्रमदा राक्षसालये। तासां निद्रावशत्वाच्च मदनेन विमूर्च्छितम्
त्या राक्षसांच्या महालात काही स्त्रियांची अंगं सोन्यासारखी झळाळत होती; झोपेच्या प्रभावाने त्या प्रेमात गुंग झाल्यासारख्या होत्या.
पद्मिनीनां प्रसुप्तानां रूपमासीद् यथैव हि। एवं सर्वमशेषेण रावणान्तःपुरं कपिः। ददर्श स महातेजा न ददर्श च जानकीम्
जशा झोपलेल्या कमळांच्या फुलांचं रूप असतं, तसंच त्यांचंही दिसत होतं; तो तेजस्वी वानर रावणाच्या अंतःपुरात सर्वत्र पाहत गेला, पण त्याला जानकी कुठेच दिसली नाही.