पीत्वाप्युपरतं चापि ददर्श स महाकपिः। भास्वरे शयने वीरं प्रसुप्तं राक्षसाधिपम्
महाकपी हनुमानाने पाहिले की, राक्षसांचा राजा मद्यपान करून तेजस्वी आणि पराक्रमी अशा झगमगत्या पलंगावर झोपलेला आहे.
निःश्वसन्तं यथा नागं रावणं वानरोत्तमः। आसाद्य परमोद्विग्नः सोपासर्पत् सुभीतवत्
रावण मोठ्या नागासारखा श्वास घेत होता. वानरश्रेष्ठ हनुमान त्याच्याजवळ जाताना फारच काळजीपूर्वक आणि घाबरत पुढे सरकत होता.
अथारोहणमासाद्य वेदिकान्तरमाश्रितः। क्षीबं राक्षसशार्दूलं प्रेक्षते स्म महाकपिः
मग एक उंच जागा गाठून, कठड्याच्या मागे लपून, महाकपी हनुमानाने मद्यधुंद राक्षसांच्या वाघाकडे पाहिले.
शुशुभे राक्षसेन्द्रस्य स्वपतः शयनं शुभम्। गन्धहस्तिनि संविष्टे यथा प्रस्रवणं महत्
राक्षसराज झोपलेला असताना त्याचा सुंदर पलंग, जणू मोठ्या हत्तीने टेक दिल्यासारखा, मोठ्या धबधब्यासारखा शोभून दिसत होता.
काञ्चनांगदसंनद्धौ ददर्श स महात्मनः। विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ
महाकपी हनुमानाने पाहिले की, त्या महात्मा राक्षसराजाच्या हातांना सोन्याच्या कड्या आहेत आणि ते दोन्ही हात इंद्राच्या ध्वजासारखे पसरले आहेत.
ऐरावतविषाणाग्रैरापीडनकृतव्रणौ। वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षतौ
एरावत हत्तीच्या सुळ्यांनी जखमी, वज्राने कोरल्यासारखे रुंद, विष्णूच्या चक्राच्या खुणांनी चिन्हांकित, त्याचे हात बलवान आणि मजबूत होते.
पीनौ समसुजातांसौ संगतौ बलसंयुतौ। सुलक्षणनखांगुष्ठौ स्वंगुलीयकलक्षितौ
ते हात जाड, सम आणि एकत्र जोडलेले, बळकट, सुंदर नख आणि अंगठे असलेले, स्वतःच्या अंगठ्यांच्या अंगठ्या घातलेल्या दिसत होते.
संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ। विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ
ते हात एकमेकांना लागून, लोखंडी गजासारखे, गोल आणि हत्तीच्या सोंडेप्रमाणे, उजळ पलंगावर पसरलेले, जणू पाच डोके असलेल्या दोन नागांसारखे वाटत होते.
शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना। चन्दनेन परार्घ्येन स्वनुलिप्तौ स्वलंकृतौ
शीतल, सुगंधी आणि अत्यंत मौल्यवान चंदनाने, जणू चंद्र किंवा शशकाच्या लेपाप्रमाणे, ते हात सुंदरपणे लावलेले आणि सजवलेले होते.
उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ। यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ
उत्तम स्त्रियांनी दाबलेले, उत्कृष्ट सुगंधांनी लपेटलेले, यक्ष, नाग, गंधर्व, देव आणि श्रेष्ठ दानव यांच्याद्वारे नेहमीच सन्मानित असलेले—
ददर्श स कपिस्तस्य बाहू शयनसंस्थितौ। मन्दरस्यान्तरे सुप्तौ महाही रुषिताविव
त्या वानराने पाहिले की, त्या राक्षसाच्या हातांना पलंगावर ठेवलेले आहेत, जणू मंदार पर्वताच्या कपारीत दोन मोठे नाग झोपलेले आणि रागावलेले आहेत.
ताभ्यां स परिपूर्णाभ्यामुभाभ्यां राक्षसेश्वरः। शुशुभेऽचलसंकाशः शृंगाभ्यामिव मन्दरः
त्या दोन पूर्ण हातांनी, पर्वतासारखा मोठा असलेला राक्षसांचा राजा, जणू मंदार पर्वत आपल्या दोन शिखरांसह शोभून दिसावा, तसा भासत होता.
चूतपुंनागसुरभिर्बकुलोत्तमसंयुतः। मृष्टान्नरससंयुक्तः पानगन्धपुरःसरः
आंबा, पर्णस, आणि उत्तम बकुळ यांच्या सुगंधाने, तसेच स्वादिष्ट अन्न आणि मद्य यांच्या दरवळाने तो परिसर दरवळत होता.
तस्य राक्षसराजस्य निश्चक्राम महामुखात्। शयानस्य विनिःश्वासः पूरयन्निव तद् गृहम्
त्या राक्षसराजाच्या मोठ्या तोंडातून, तो झोपलेला असताना, त्याचा श्वास बाहेर पडत होता आणि जणू ते घरच भरून टाकत होता.
मुक्तामणिविचित्रेण काञ्चनेन विराजिता। मुकुटेनापवृत्तेन कुण्डलोज्ज्वलिताननम्
मोत्यांनी आणि रत्नांनी सजलेल्या सोन्याच्या मुकुटाने, किंचित वाकलेल्या अवस्थेत, उजळ कुंडलांनी त्याचे मुख तेजस्वी दिसत होते.
रक्तचन्दनदिग्धेन तथा हारेण शोभिना। पीनायतविशालेन वक्षसाभिविराजिता
लाल चंदन लावलेले आणि सुंदर हार घातलेले, त्याचे रुंद, भरदार आणि विशाल छाती उठून दिसत होती.
पाण्डुरेणापविद्धेन क्षौमेण क्षतजेक्षणम्। महार्हेण सुसंवीतं पीतेनोत्तरवाससा
फिकट रंगाच्या रेशमी वस्त्राने जखमी भाग झाकलेला, आणि महागड्या पिवळ्या उत्तरीयाने नीट गुंडाळलेला तो दिसत होता.
माषराशिप्रतीकाशं निःश्वसन्तं भुजंगवत्। गांगे महति तोयान्ते प्रसुप्तमिव कुञ्जरम्
काळ्या माशाच्या राशीसारखा, सर्पासारखी श्वास घेत, तो गंगेच्या काठी, जणू काही झोपलेला हत्तीच, पडला होता.
चतुर्भिः काञ्चनैर्दीपैर्दीप्यमानं चतुर्दिशम्। प्रकाशीकृतसर्वांगं मेघं विद्युद्गणैरिव
चार सुवर्ण दिव्यांनी सर्व दिशांना उजळून, त्याचे संपूर्ण अंग प्रकाशमान झाले होते, जणू विजेच्या चमकांनी मेघ उजळावा.
पादमूलगताश्चापि ददर्श सुमहात्मनः। पत्नीः स प्रियभार्यस्य तस्य रक्षःपतेर्गृहे
त्या महान आत्म्याच्या, प्रिय पत्नी असलेल्या राक्षसाधिपतीच्या घरात, त्याच्या पायाशी पत्नी बसलेल्या दिसल्या.
शशिप्रकाशवदना वरकुण्डलभूषणाः। अम्लानमाल्याभरणा ददर्श हरियूथपः
चंद्रासारखी तेजस्वी चेहरे, सुंदर कुंडलांनी सजलेली, कोमेजलेली नसलेली हार व दागिने घातलेली त्या स्त्रिया वानरराजाने पाहिल्या.
नृत्यवादित्रकुशला राक्षसेन्द्रभुजाङ्कगाः। वराभरणधारिण्यो निषण्णा ददृशे कपिः
नृत्य व वाद्यात कुशल, राक्षसाधिपतीच्या बाहूंवर बसलेल्या, सुंदर दागिने घातलेल्या त्या स्त्रिया वानराने विश्रांत अवस्थेत पाहिल्या.
वज्रवैदूर्यगर्भाणि श्रवणान्तेषु योषिताम्। ददर्श तापनीयानि कुण्डलान्यंगदानि च
त्याने त्या स्त्रियांच्या कानाच्या टोकाला व हातात, हिरा व वैडूर्य रत्नांनी जडवलेली सोन्याची कुंडले व अंगदे पाहिली.
तासां चन्द्रोपमैर्वक्त्रैः शुभैर्ललितकुण्डलैः। विरराज विमानं तन्नभस्तारागणैरिव
त्यांच्या चंद्रासारख्या सुंदर चेहऱ्यांनी व नाजूक कुंडलांनी, ते विमान जणू आकाशातील ताऱ्यांनी उजळल्यासारखे शोभून दिसत होते.
मदव्यायामखिन्नास्ता राक्षसेन्द्रस्य योषितः। तेषु तेष्ववकाशेषु प्रसुप्तास्तनुमध्यमाः
दारू व खेळामुळे थकलेल्या, राक्षसाधिपतीच्या त्या कंबर बारीक स्त्रिया, वेगवेगळ्या जागी झोपलेल्या होत्या.
अंगहारैस्तथैवान्या कोमलैर्नृत्यशालिनी। विन्यस्तशुभसर्वांगी प्रसुप्ता वरवर्णिनी
नृत्यात कुशल, अंगांची मांडणी सुंदरपणे केलेली, सर्वांग सुंदर असलेली, उजळ वर्णाची एक स्त्री झोपलेली दिसली.
काचिद् वीणां परिष्वज्य प्रसुप्ता सम्प्रकाशते। महानदीप्रकीर्णेव नलिनी पोतमाश्रिता
एकीने वीणा कवटाळून झोप घेतली होती, जणू मोठ्या नदीत तरंगणाऱ्या कमळाने नौकेला धरून ठेवावे तशी ती चमकत होती.
अन्या कक्षगतेनैव मड्डुकेनासितेक्षणा। प्रसुप्ता भामिनी भाति बालपुत्रेव वत्सला
दुसरी काळ्या डोळ्यांची रमणी, बाजूला मृदंग ठेवून झोपली होती, जणू लहान मुलावर माया करणारी आईच.
पटहं चारुसर्वांगी न्यस्य शेते शुभस्तनी। चिरस्य रमणं लब्ध्वा परिष्वज्येव कामिनी
सुंदर सर्वांग व शुभ स्तन असलेली एक स्त्री, पखवाज बाजूला ठेवून झोपली होती, जणू प्रियकराने दीर्घकाळानंतर प्रेयसीला कवटाळावे.
काचिद् वीणां परिष्वज्य सुप्ता कमललोचना। वरं प्रियतमं गृह्य सकामेव हि कामिनी
कमळासारख्या डोळ्यांची एक स्त्री, वीणा कवटाळून झोपली होती, जणू प्रियतमाला घट्ट धरून ठेवणारी, इच्छापूर्ती झालेली प्रियतमा.