लतानां माधवे मासि फुल्लानां वायुसेवनात्। अन्योन्यमालाग्रथितं संसक्तकुसुमोच्चयम्
वसंतात फुललेल्या वेलींना वाऱ्याने एकमेकांत गुंतवावं, तशाच त्या स्त्रिया होत्या—त्यांच्या फुलांच्या माळा एकमेकांत गुंतलेल्या होत्या.
प्रतिवेष्टितसुस्कन्धमन्योन्यभ्रमराकुलम्। आसीद् वनमिवोद्धूतं स्त्रीवनं रावणस्य तत्
रावणाच्या त्या स्त्रियांचं वन, सुंदर खांद्यांनी एकमेकांत गुंतलेलं आणि भ्रमरांनी गजबजलेलं, वाऱ्याने हलवलेल्या वनासारखं दिसत होतं.
उचितेष्वपि सुव्यक्तं न तासां योषितां तदा। विवेकः शक्य आधातुं भूषणांगाम्बरस्रजाम्
त्या स्त्रियांच्या दागिन्यांमध्ये, अंगावरच्या वस्त्रांमध्ये आणि फुलांच्या माळांमध्ये त्या वेळी कोणती स्त्री कोण, हे ओळखणं शक्यच नव्हतं.
रावणे सुखसंविष्टे ताः स्त्रियो विविधप्रभाः। ज्वलन्तः काञ्चना दीपाः प्रेक्षन्तो निमिषा इव
रावण आरामात झोपलेला असताना, विविध वर्णांच्या त्या स्त्रिया, सोन्यासारख्या तेजस्वी दिव्यांसारख्या भासत होत्या, जणू काही न पापण्या हलवणारे डोळेच.
राजर्षिविप्रदैत्यानां गन्धर्वाणां च योषितः। रक्षसां चाभवन् कन्यास्तस्य कामवशंगताः
राजे, ऋषी, देव, गंधर्व आणि राक्षस यांच्या कन्या, कामाच्या वश झाल्या होत्या आणि त्या सर्व रावणाच्या झाल्या होत्या.
युद्धकामेन ताः सर्वा रावणेन हृताः स्त्रियः। समदा मदनेनैव मोहिताः काश्चिदागताः
रावणाने युद्धाची इच्छा धरून ज्या सर्व स्त्रिया पकडल्या, त्या कामाने वेडावलेल्या होत्या; काही प्रेमाच्या मोहाने तिथे आणल्या गेल्या होत्या.
न तत्र काश्चित् प्रमदाः प्रसह्य वीर्योपपन्नेन गुणेन लब्धाः। न चान्यकामापि न चान्यपूर्वा विना वरार्हां जनकात्मजां तु
त्यातील कोणतीही स्त्री बलपूर्वक, पराक्रमाने किंवा दुसऱ्या कोणत्याही इच्छेने मिळवलेली नव्हती; आणि त्याच्यासाठी नवीनही नव्हती—फक्त जनकात्मजा वगळता.
न चाकुलीना न च हीनरूपा नादक्षिणा नानुपचारयुक्ता। भार्याभवत् तस्य न हीनसत्त्वा न चापि कान्तस्य न कामनीया
त्यातली कोणतीही स्त्री नीच कुळाची नव्हती, कुणीही कुरूप नव्हती, कुणीही अविनयी किंवा अशिष्ट नव्हती; त्याची पत्नी होणारी एकही स्त्री सद्गुणहीन नव्हती, किंवा त्याला अप्रिय नव्हती.
बभूव बुद्धिस्तु हरीश्वरस्य यदीदृशी राघवधर्मपत्नी। इमा महाराक्षसराजभार्याः सुजातमस्येति हि साधुबुद्धेः
मग वानरांचा स्वामी मनाशी विचार करू लागला—'राघवाची धर्मपत्नी जर अशी असेल, तर या महा राक्षस राजाच्या पत्नी खरंच सुजाता आहेत'—अशी त्याची उदात्त बुद्धी झाली.
पुनश्च सोऽचिन्तयदात्तरूपो ध्रुवं विशिष्टा गुणतो हि सीता। अथायमस्यां कृतवान् महात्मा लंकेश्वरः कष्टमनार्यकर्म
पुन्हा तो आपलं रूप लपवून विचार करू लागला—'सीता गुणांनी नक्कीच श्रेष्ठ आहे; पण या लंकेच्या राजाने तिच्यावर फारच अधम आणि दुःखद कृत्य केलं आहे.'
thumb|दशमः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे सुन्दरकाण्डे दशमः सर्गः ॥५-
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणाच्या सुंदरकांडातील दहावा सर्ग येथे संपतो.
तत्र दिव्योपमं मुख्यं स्फाटिकं रत्नभूषितम्। अवेक्षमाणो हनुमान् ददर्श शयनासनम्
तेथे हनुमानाने एक दिव्य, स्फटिकासारखा चमकणारा, रत्नांनी सजवलेला सुंदर पलंग पाहिला.
दान्तकाञ्चनचित्रांगैर्वैदूर्यैश्च वरासनैः। महार्हास्तरणोपेतैरुपपन्नं महाधनैः
तो पलंग हत्तीच्या दातांनी आणि सोन्याच्या नक्षीने सजवलेला होता, उत्तम वैडूर्य रत्नांच्या आसनांनी आणि महागड्या चादरींनी मढवलेला होता.
तस्य चैकतमे देशे दिव्यमालोपशोभितम्। ददर्श पाण्डुरं छत्रं ताराधिपतिसंनिभम्
त्याच्या एका बाजूला, हनुमानाने दिव्य फुलांच्या माळांनी शोभलेलं, ताऱ्यांमध्ये चंद्रासारखं पांढरं छत्र पाहिलं.
जातरूपपरिक्षिप्तं चित्रभानोः समप्रभम्। अशोकमालाविततं ददर्श परमासनम्
शुद्ध सोन्याने वेढलेलं आणि सूर्यासारखं तेजस्वी, अशोकफुलांच्या माळांनी सजवलेलं एक उत्तम आसन त्याने पाहिलं.
वालव्यजनहस्ताभिर्वीज्यमानं समन्ततः। गन्धैश्च विविधैर्जुष्टं वरधूपेन धूपितम्
त्याच्या आजूबाजूला वाल्याच्या पंखांच्या चामरांनी सतत वारा घातला जात होता, विविध सुगंधांनी आणि उत्तम धूपाने ते आसन सुवासिक केलं होतं.
परमास्तरणास्तीर्णमाविकाजिनसंवृतम्। दामभिर्वरमाल्यानां समन्तादुपशोभितम्
तो आसन उत्तम चादरींनी मढवलेला, मऊ मेंढ्याच्या कातड्याने झाकलेला आणि सर्व बाजूंनी सुंदर फुलांच्या माळांनी सजवलेला होता.
तस्मिञ्जीमूतसंकाशं प्रदीप्तोज्ज्वलकुण्डलम्। लोहिताक्षं महाबाहुं महारजतवाससम्
त्या आसनावर, हनुमानाने मेघासारखा काळा, तेजस्वी कुंडले घातलेला, लाल डोळ्यांचा, बलवान बाहू असलेला आणि चांदीच्या झगमगत्या वस्त्रातला एक पुरुष पाहिला.
लोहितेनानुलिप्तांगं चन्दनेन सुगन्धिना। संध्यारक्तमिवाकाशे तोयदं सतडिद्गुणम्
त्याच्या अंगाला सुगंधी लाल चंदन लावले होते, जणू संध्याकाळच्या लालसर प्रकाशात वीज चमकणाऱ्या पावसाच्या ढगासारखा तो भासत होता.
वृतमाभरणैर्दिव्यैः सुरूपं कामरूपिणम्। सवृक्षवनगुल्माढ्यं प्रसुप्तमिव मन्दरम्
दैवी दागिन्यांनी सजलेला, सुंदर आणि इच्छेनुसार रूप बदलू शकणारा, झाडे, वने आणि जाळ्यांनी वेढलेला तो जणू झोपलेल्या मंदार पर्वतासारखा वाटत होता.
पीत्वाप्युपरतं चापि ददर्श स महाकपिः। भास्वरे शयने वीरं प्रसुप्तं राक्षसाधिपम्
महाकपी हनुमानाने पाहिले की, राक्षसांचा राजा मद्यपान करून तेजस्वी आणि पराक्रमी अशा झगमगत्या पलंगावर झोपलेला आहे.
निःश्वसन्तं यथा नागं रावणं वानरोत्तमः। आसाद्य परमोद्विग्नः सोपासर्पत् सुभीतवत्
रावण मोठ्या नागासारखा श्वास घेत होता. वानरश्रेष्ठ हनुमान त्याच्याजवळ जाताना फारच काळजीपूर्वक आणि घाबरत पुढे सरकत होता.
अथारोहणमासाद्य वेदिकान्तरमाश्रितः। क्षीबं राक्षसशार्दूलं प्रेक्षते स्म महाकपिः
मग एक उंच जागा गाठून, कठड्याच्या मागे लपून, महाकपी हनुमानाने मद्यधुंद राक्षसांच्या वाघाकडे पाहिले.
शुशुभे राक्षसेन्द्रस्य स्वपतः शयनं शुभम्। गन्धहस्तिनि संविष्टे यथा प्रस्रवणं महत्
राक्षसराज झोपलेला असताना त्याचा सुंदर पलंग, जणू मोठ्या हत्तीने टेक दिल्यासारखा, मोठ्या धबधब्यासारखा शोभून दिसत होता.
काञ्चनांगदसंनद्धौ ददर्श स महात्मनः। विक्षिप्तौ राक्षसेन्द्रस्य भुजाविन्द्रध्वजोपमौ
महाकपी हनुमानाने पाहिले की, त्या महात्मा राक्षसराजाच्या हातांना सोन्याच्या कड्या आहेत आणि ते दोन्ही हात इंद्राच्या ध्वजासारखे पसरले आहेत.
ऐरावतविषाणाग्रैरापीडनकृतव्रणौ। वज्रोल्लिखितपीनांसौ विष्णुचक्रपरिक्षतौ
एरावत हत्तीच्या सुळ्यांनी जखमी, वज्राने कोरल्यासारखे रुंद, विष्णूच्या चक्राच्या खुणांनी चिन्हांकित, त्याचे हात बलवान आणि मजबूत होते.
पीनौ समसुजातांसौ संगतौ बलसंयुतौ। सुलक्षणनखांगुष्ठौ स्वंगुलीयकलक्षितौ
ते हात जाड, सम आणि एकत्र जोडलेले, बळकट, सुंदर नख आणि अंगठे असलेले, स्वतःच्या अंगठ्यांच्या अंगठ्या घातलेल्या दिसत होते.
संहतौ परिघाकारौ वृत्तौ करिकरोपमौ। विक्षिप्तौ शयने शुभ्रे पञ्चशीर्षाविवोरगौ
ते हात एकमेकांना लागून, लोखंडी गजासारखे, गोल आणि हत्तीच्या सोंडेप्रमाणे, उजळ पलंगावर पसरलेले, जणू पाच डोके असलेल्या दोन नागांसारखे वाटत होते.
शशक्षतजकल्पेन सुशीतेन सुगन्धिना। चन्दनेन परार्घ्येन स्वनुलिप्तौ स्वलंकृतौ
शीतल, सुगंधी आणि अत्यंत मौल्यवान चंदनाने, जणू चंद्र किंवा शशकाच्या लेपाप्रमाणे, ते हात सुंदरपणे लावलेले आणि सजवलेले होते.
उत्तमस्त्रीविमृदितौ गन्धोत्तमनिषेवितौ। यक्षपन्नगगन्धर्वदेवदानवराविणौ
उत्तम स्त्रियांनी दाबलेले, उत्कृष्ट सुगंधांनी लपेटलेले, यक्ष, नाग, गंधर्व, देव आणि श्रेष्ठ दानव यांच्याद्वारे नेहमीच सन्मानित असलेले—