लंकाया वचनं श्रुत्वा हनुमान् मारुतात्मजः। यत्नवान् स हरिश्रेष्ठः स्थितः शैल इवापरः
लंकेचं बोलणं ऐकून, वायुपुत्र हनुमान, वानरांमध्ये श्रेष्ठ, डोंगरासारखा स्थिर उभा राहिला.
स तां स्त्रीरूपविकृतां दृष्ट्वा वानरपुङ्गवः। आबभाषेऽथ मेधावी सत्त्ववान् प्लवगर्षभः
ती स्त्रीरूपात विकृत दिसणारी असल्याचं पाहून, बुद्धिमान व धैर्यवान वानरांचा प्रमुख मग बोलू लागला.
द्रक्ष्यामि नगरीं लंकां साट्टप्राकारतोरणाम्। इत्यर्थमिह सम्प्राप्तः परं कौतूहलं हि मे
"मला लंकेचं किल्ले, भिंती आणि दरवाजे असलेलं शहर पाहायचं आहे; म्हणूनच मी इथे आलोय, कारण मला फारच कुतूहल आहे."
वनान्युपवनानीह लंकायाः काननानि च। सर्वतो गृहमुख्यानि द्रष्टुमागमनं हि मे
"लंकेतील सर्व वनं, उपवनं, बागा आणि मुख्य घरे सर्व बाजूंनी पाहण्यासाठी मी आलो आहे."
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा लंका सा कामरूपिणी। भूय एव पुनर्वाक्यं बभाषे परुषाक्षरम्
त्याचं बोलणं ऐकून, इच्छानुरूप रूप घेणारी लंका पुन्हा एकदा कठोर शब्दांत बोलू लागली.
मामनिर्जित्य दुर्बुद्धे राक्षसेश्वरपालिताम्। न शक्यं ह्यद्य ते द्रष्टुं पुरीयं वानराधम
"हे वानरांमध्ये नीच, राक्षसांच्या राजाने राखलेल्या या नगरीत मला जिंकल्या शिवाय आज तुला हे शहर पाहता येणार नाही."
ततः स हरिशार्दूलस्तामुवाच निशाचरीम्। दृष्ट्वा पुरीमिमां भद्रे पुनर्यास्ये यथागतम्
मग त्या वानरांमध्ये वाघासारख्या वीराने त्या रात्री हिंडणाऱ्या स्त्रीला म्हणाले, 'हे सुभगे, हे शहर पाहून मी ज्या मार्गाने आलो, त्याच मार्गाने परत जाईन.'
ततः कृत्वा महानादं सा वै लंका भयंकरम्। तलेन वानरश्रेष्ठं ताडयामास वेगिता
मग ती भयानक लंकेची राखण करणारी मोठा गजर करत, वेगाने वानरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या हनुमानाला तिने हाताने मारले.
ततः स हरिशार्दूलो लंकया ताडितो भृशम्। ननाद सुमहानादं वीर्यवान् मारुतात्मजः
मग वानरांमध्ये वाघासारखा, वायुपुत्र, बलवान हनुमान, लंकेने जोरात मारल्यावर मोठ्या आवाजात गर्जना करू लागला.
ततः संवर्तयामास वामहस्तस्य सोऽङ्गुलीः। मुष्टिनाभिजघानैनां हनुमान् क्रोधर्मूच्छितः
मग हनुमान रागाने भरून डाव्या हाताच्या बोटा वळवून, मुठीने तिला जोरात मारले.
स्त्री चेति मन्यमानेन नातिक्रोधः स्वयं कृतः। सा तु तेन प्रहारेण विह्वलाङ्गी निशाचरी। पपात सहसा भूमौ विकृताननदर्शना
'ती स्त्री आहे' असं मनात ठेवून, त्याने फारसा राग केला नाही; पण त्याच्या त्या माराने ती रात्री हिंडणारी, अंगातील त्राण हरपून, विकृत चेहऱ्याने अचानक जमिनीवर पडली.
ततस्तु हनुमान् वीरस्तां दृष्ट्वा विनिपातिताम्। कृपां चकार तेजस्वी मन्यमानः स्त्रियं च ताम्
मग वीर हनुमान, तिला खाली पडलेली पाहून, 'ही स्त्री आहे' असं समजून, तेजस्वी हनुमानाच्या मनात दया आली.
ततो वै भृशमुद्विग्ना लंका सा गद्गदाक्षरम्। उवाचागर्वितं वाक्यं हनुमन्तं प्लवङ्गमम्
त्यावेळी लंका फारच घाबरली आणि तिचा आवाज थरथरत होता. तिने अभिमानाने हनुमान या वानराला बोलून दाखवले.
प्रसीद सुमहाबाहो त्रायस्व हरिसत्तम। समये सौम्य तिष्ठन्ति सत्त्ववन्तो महाबलाः
माझ्यावर कृपा कर, बलवान हनुमान, मला वाचव. सज्जन आणि सामर्थ्यवान लोक नेहमी मर्यादेत राहतात, हे तू जाण.
अहं तु नगरी लंका स्वयमेव प्लवङ्गम। निर्जिताहं त्वया वीर विक्रमेण महाबल
मीच ही लंका नगरी आहे, वानरा. तुझ्या पराक्रमाने आणि सामर्थ्याने तू मला जिंकले आहेस, हे वीर.
इदं च तथ्यं शृणु मे ब्रुवन्त्या वै हरीश्वर। स्वयं स्वयम्भुवा दत्तं वरदानं यथा मम
आता, वानरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या हनुमाना, मी जे सांगते ते सत्य ऐक. मला स्वतः ब्रह्मदेवाने वर दिला आहे.
यदा त्वां वानरः कश्चिद् विक्रमाद् वशमानयेत्। तदा त्वया हि विज्ञेयं रक्षसां भयमागतम्
जेव्हा एखादा वानर आपल्या शौर्याने मला वश करेल, तेव्हा राक्षसांवर संकट येणार हे समजावे.
स हि मे समयः सौम्य प्राप्तोऽद्य तव दर्शनात्। स्वयम्भूविहितः सत्यो न तस्यास्ति व्यतिक्रमः
तोच तो प्रसंग, सौम्य हनुमान, तुझ्या येण्याने आज पूर्ण झाला आहे. ब्रह्मदेवाने घातलेली ही मर्यादा खरी आहे आणि तिचा भंग होऊ शकत नाही.
सीतानिमित्तं राज्ञस्तु रावणस्य दुरात्मनः। रक्षसां चैव सर्वेषां विनाशः समुपागतः
सीतेमुळे आणि दुष्ट रावण राजामुळे, तसेच सर्व राक्षसांचा विनाश आता जवळ आला आहे.
तत् प्रविश्य हरिश्रेष्ठ पुरीं रावणपालिताम्। विधत्स्व सर्वकार्याणि यानि यानीह वाञ्छसि
म्हणून, वानरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या हनुमाना, रावणाच्या राखणीत असलेल्या या नगरीत प्रवेश कर आणि तुला हवी ती सर्व कामे येथे पूर्ण कर.
प्रविश्य शापोपहतां हरीश्वर पुरीं शुभां राक्षसमुख्यपालिताम्। यदृच्छया त्वं जनकात्मजां सतीं विमार्ग सर्वत्र गतो यथासुखम्
वानरांचा स्वामी, शाप लागलेल्या पण सुंदर आणि राक्षसांनी राखलेल्या या नगरीत तू प्रवेश कर. मग आपल्या इच्छेनुसार सर्वत्र जाऊन जनकनंदिनी सीतेचा शोध घे.
thumb|चतुर्थः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे सुन्दरकाण्डे चतुर्थः सर्गः ॥५-
श्रीमद्वाल्मीकी रामायणातील सुंदरकांडाचा हा चौथा सर्ग ऐका.
स निर्जित्य पुरीं लंकां श्रेष्ठां तां कामरूपिणीम्। विक्रमेण महातेजा हनूमान् कपिसत्तमः
महान पराक्रमाने आणि तेजाने युक्त असलेल्या हनुमानाने, वानरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, लंकेची आणि तिच्या रूप बदलणाऱ्या रक्षकिणीची विजयाने मात केली.
अद्वारेण महावीर्यः प्राकारमवपुप्लुवे। निशि लंकां महासत्त्वो विवेश कपिकुञ्जरः
महाबली हनुमानाने दरवाजा न वापरता, भिंतीवरून उडी मारून, रात्रीच्या वेळी लंकेत प्रवेश केला.
प्रविश्य नगरीं लंकां कपिराजहितंकरः। चक्रेऽथ पादं सव्यं च शत्रूणां स तु मूर्धनि
वानरराजाच्या हितासाठी लंकेत प्रवेश करून, हनुमानाने शत्रूंच्या डोक्यावर आपला डावा पाय ठेवला.
ततस्तु तां पुरीं लंकां रम्यामभिययौ कपिः। हसितोत्कृष्टनिनदैस्तूर्यघोषपुरस्कृतैः
मग वानराने हास्य आणि मोठ्या वाद्यांच्या गजरात, रम्य अशा लंका नगरीकडे वाटचाल केली.
वज्राङ्कुशनिकाशैश्च वज्रजालविभूषितैः। गृहमेघैः पुरी रम्या बभासे द्यौरिवाम्बुदैः
वज्रासारख्या जाळ्यांनी आणि हिरकांच्या सजावटींनी नटलेल्या महालांनी ती सुंदर नगरी आकाशातील मेघांसारखी भासत होती.
प्रजज्वाल तदा लंका रक्षोगणगृहैः शुभैः। सिताभ्रसदृशैश्चित्रैः पद्मस्वस्तिकसंस्थितैः
त्या वेळी, राक्षसांच्या शुभ आणि पांढऱ्या मेघांसारख्या, कमळ व स्वस्तिक चिन्हांनी सजलेल्या घरांनी लंका उजळून निघाली होती.
वर्धमानगृहैश्चापि सर्वतः सुविभूषितैः। तां चित्रमाल्याभरणां कपिराजहितंकरः
सर्व बाजूंनी सुंदरपणे सजवलेल्या आणि नवनवीन घरांनी, विविध फुलांच्या माळा व दागिन्यांनी नटलेली ती नगरी वानरराजाच्या हितासाठी कार्य करणाऱ्या हनुमानाच्या नजरेस आली.
राघवार्थे चरन् श्रीमान् ददर्श च ननन्द च। भवनाद् भवनं गच्छन् ददर्श कपिकुञ्जरः
राघवाच्या कार्यासाठी फिरताना, तेजस्वी हनुमानाने एकेक महाल पाहिले आणि आनंदला; महालामधून महालात जात असताना त्याने सर्व काही पाहिले.