क्रौञ्चबर्हिणसंघुष्टै राजहंसनिषेवितैः। तूर्याभरणनिर्घोषैः सर्वतः परिनादिताम्
त्या नगरीत सर्वत्र क्रौंच, मोरांचे आवाज घुमत होते, राजहंसांनी ती शोभली होती आणि वाद्ये व दागिन्यांच्या निनादांनी सारा परिसर भरून गेला होता.
वस्वोकसारप्रतिमां समीक्ष्य नगरीं ततः। खमिवोत्पतितां लंकां जहर्ष हनुमान् कपिः
देवतांच्या वैभवाशी स्पर्धा करणारी, जणू आकाशात उभी असलेली ती लंका नगरी पाहून महाकपी हनुमानाचा हर्ष गगनात मावेनासा झाला.
तां समीक्ष्य पुरीं लंकां राक्षसाधिपतेः शुभाम्। अनुत्तमामृद्धिमतीं चिन्तयामास वीर्यवान्
राक्षसाधिपती रावणाची ती शोभिवंत, अद्वितीय आणि समृद्ध लंका नगरी पाहून, बलशाली हनुमान विचार करू लागला.
नेयमन्येन नगरी शक्या धर्षयितुं बलात्। रक्षिता रावणबलैरुद्यतायुधपाणिभिः
रावणाच्या शस्त्रधारी सैन्याने चारही बाजूंनी राखलेली ही नगरी बलपूर्वक कुणालाही जिंकता येणार नाही.
कुमुदाङ्गदयोर्वापि सुषेणस्य महाकपेः। प्रसिद्धेयं भवेद् भूमिर्मैन्दद्विविदयोरपि
कुमुद, अंगद, महाकपी सुसेन किंवा प्रसिद्ध मैंद व द्विविद — यांच्यामुळेच ही भूमी ख्यातीला जाऊ शकते.
विवस्वतस्तनूजस्य हरेश्च कुशपर्वणः। ऋक्षस्य कपिमुख्यस्य मम चैव गतिर्भवेत्
किंवा विवस्वताचा पुत्र, हरीचा पुत्र कुशपर्वण, वानरांचा प्रमुख ऋक्ष किंवा मी स्वतः — यांच्यासाठीही ही कीर्ती मिळू शकते.
समीक्ष्य च महाबाहो राघवस्य पराक्रमम्। लक्ष्मणस्य च विक्रान्तमभवत् प्रीतिमान् कपिः
महाबाहू रामाचे पराक्रम आणि लक्ष्मणाचे शौर्य आठवून त्या वानराच्या मनात अपार आनंद दाटला.
तां रत्नवसनोपेतां गोष्ठागारावतंसिकाम्। यन्त्रागारस्तनीमृद्धां प्रमदामिव भूषिताम्
रत्नजडित वस्त्रांनी सजलेली, गोठ्याच्या अलंकाराने भूषवलेली, सुगंधी लेप लावलेली आणि सुंदर दागिन्यांनी नटलेली ती नगरी त्याला एखाद्या अलंकृत स्त्रीसारखी भासली.
तां नष्टतिमिरां दीपैर्भास्वरैश्च महाग्रहैः। नगरीं राक्षसेन्द्रस्य स ददर्श महाकपिः
महाकपी हनुमानाने राक्षसाधिपती रावणाची ती नगरी पाहिली, जिचे अंधार दीपांनी आणि तेजस्वी ग्रहांच्या प्रकाशाने नाहीसे झाले होते.
अथ सा हरिशार्दूलं प्रविशन्तं महाकपिम्। नगरी स्वेन रूपेण ददर्श पवनात्मजम्
मग त्या नगरीने आपल्या मूळ रूपात वानरांमध्ये वाघासारख्या, वायुपुत्र हनुमानाला आत शिरताना पाहिले.
सा तं हरिवरं दृष्ट्वा लंका रावणपालिता। स्वयमेवोत्थिता तत्र विकृताननदर्शना
रावणाच्या अधिपत्याखालील लंका, तो श्रेष्ठ वानर पाहताच, स्वतःच तिथे उभी राहिली आणि भीषण चेहरा दाखवू लागली.
पुरस्तात् तस्य वीरस्य वायुसूनोरतिष्ठत। मुञ्चमाना महानादमब्रवीत् पवनात्मजम्
त्या वीर वायुसुताच्या समोर ती उभी राहिली, मोठा गडगडाट करत आणि पवनपुत्र हनुमानाला म्हणाली.
कस्त्वं केन च कार्येण इह प्राप्तो वनालय। कथयस्वेह यत् तत्त्वं यावत् प्राणा धरन्ति ते
'तू कोण आहेस? कोणत्या कारणासाठी इथे आलास, हे सांग. तुझ्या श्वासात जीव आहे तोवर खरी गोष्ट सांग.'
न शक्यं खल्वियं लंका प्रवेष्टुं वानर त्वया। रक्षिता रावणबलैरभिगुप्ता समन्ततः
'वानरा, रावणाच्या सैन्याने सर्व बाजूंनी राखलेली ही लंका तुझ्यासारख्या कुणालाही सहज प्रवेश करता येणार नाही.'
अथ तामब्रवीद् वीरो हनुमानग्रतः स्थिताम्। कथयिष्यामि तत् तत्त्वं यन्मां त्वं परिपृच्छसे
मग त्या समोर उभी असलेल्या स्त्रीला वीर हनुमान म्हणाला, "तू मला जे विचारलेस, त्याचं खरं उत्तर मी तुला सांगतो."
का त्वं विरूपनयना पुरद्वारेऽवतिष्ठसे। किमर्थं चापि मां क्रोधान्निर्भर्त्सयसि दारुणे
"तू कोण आहेस, विचित्र डोळ्यांची, जी शहराच्या दरवाजाजवळ उभी आहेस? आणि रागाने मला इतकं कठोर बोलून का झापतेस?"
हनुमद्वचनं श्रुत्वा लंका सा कामरूपिणी। उवाच वचनं क्रुद्धा परुषं पवनात्मजम्
हनुमानाचं बोलणं ऐकून, इच्छानुरूप रूप धारण करणारी लंका रागाने वायुपुत्राला कठोर शब्दांत उत्तर देऊ लागली.
अहं राक्षसराजस्य रावणस्य महात्मनः। आज्ञाप्रतीक्षा दुर्धर्षा रक्षामि नगरीमिमाम्
"मी राक्षसांचा राजा, महान रावणाची आज्ञा वाट पाहणारी, या नगराची अजेय राखणारी आहे."
न शक्यं मामवज्ञाय प्रवेष्टुं नगरीमिमाम्। अद्य प्राणैः परित्यक्तः स्वप्स्यसे निहतो मया
"माझी अवहेलना करून या शहरात प्रवेश करणं शक्य नाही; आज मी तुला मारून टाकीन आणि तुझा जीव जाईल."
अहं हि नगरी लंका स्वयमेव प्लवङ्गम। सर्वतः परिरक्षामि अतस्ते कथितं मया
"हे वानरा, मीच ही लंका नगरी आहे; मी सर्व बाजूंनी तिची राखण करते — हे मी तुला सांगितलं आहे."
लंकाया वचनं श्रुत्वा हनुमान् मारुतात्मजः। यत्नवान् स हरिश्रेष्ठः स्थितः शैल इवापरः
लंकेचं बोलणं ऐकून, वायुपुत्र हनुमान, वानरांमध्ये श्रेष्ठ, डोंगरासारखा स्थिर उभा राहिला.
स तां स्त्रीरूपविकृतां दृष्ट्वा वानरपुङ्गवः। आबभाषेऽथ मेधावी सत्त्ववान् प्लवगर्षभः
ती स्त्रीरूपात विकृत दिसणारी असल्याचं पाहून, बुद्धिमान व धैर्यवान वानरांचा प्रमुख मग बोलू लागला.
द्रक्ष्यामि नगरीं लंकां साट्टप्राकारतोरणाम्। इत्यर्थमिह सम्प्राप्तः परं कौतूहलं हि मे
"मला लंकेचं किल्ले, भिंती आणि दरवाजे असलेलं शहर पाहायचं आहे; म्हणूनच मी इथे आलोय, कारण मला फारच कुतूहल आहे."
वनान्युपवनानीह लंकायाः काननानि च। सर्वतो गृहमुख्यानि द्रष्टुमागमनं हि मे
"लंकेतील सर्व वनं, उपवनं, बागा आणि मुख्य घरे सर्व बाजूंनी पाहण्यासाठी मी आलो आहे."
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा लंका सा कामरूपिणी। भूय एव पुनर्वाक्यं बभाषे परुषाक्षरम्
त्याचं बोलणं ऐकून, इच्छानुरूप रूप घेणारी लंका पुन्हा एकदा कठोर शब्दांत बोलू लागली.
मामनिर्जित्य दुर्बुद्धे राक्षसेश्वरपालिताम्। न शक्यं ह्यद्य ते द्रष्टुं पुरीयं वानराधम
"हे वानरांमध्ये नीच, राक्षसांच्या राजाने राखलेल्या या नगरीत मला जिंकल्या शिवाय आज तुला हे शहर पाहता येणार नाही."
ततः स हरिशार्दूलस्तामुवाच निशाचरीम्। दृष्ट्वा पुरीमिमां भद्रे पुनर्यास्ये यथागतम्
मग त्या वानरांमध्ये वाघासारख्या वीराने त्या रात्री हिंडणाऱ्या स्त्रीला म्हणाले, 'हे सुभगे, हे शहर पाहून मी ज्या मार्गाने आलो, त्याच मार्गाने परत जाईन.'
ततः कृत्वा महानादं सा वै लंका भयंकरम्। तलेन वानरश्रेष्ठं ताडयामास वेगिता
मग ती भयानक लंकेची राखण करणारी मोठा गजर करत, वेगाने वानरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या हनुमानाला तिने हाताने मारले.
ततः स हरिशार्दूलो लंकया ताडितो भृशम्। ननाद सुमहानादं वीर्यवान् मारुतात्मजः
मग वानरांमध्ये वाघासारखा, वायुपुत्र, बलवान हनुमान, लंकेने जोरात मारल्यावर मोठ्या आवाजात गर्जना करू लागला.
ततः संवर्तयामास वामहस्तस्य सोऽङ्गुलीः। मुष्टिनाभिजघानैनां हनुमान् क्रोधर्मूच्छितः
मग हनुमान रागाने भरून डाव्या हाताच्या बोटा वळवून, मुठीने तिला जोरात मारले.