हनूमांस्तु ततः क्रुद्धस्त्रिंशद् योजनमायतः। चकार सुरसा वक्त्रं चत्वारिंशत् तथोच्छ्रितम्
मग रागावून हनुमान तीस योजन लांब झाला; त्यावर सुरसाने आपलं तोंड चाळीस योजन लांब केलं.
बभूव हनुमान् वीरः पञ्चाशद् योजनोच्छ्रितः। चकार सुरसा वक्त्रं षष्टिं योजनमुच्छ्रितम्
शूर हनुमान पन्नास योजन उंच झाला, आणि सुरसाने आपलं तोंड साठ योजन लांब केलं.
तदैव हनुमान् वीरः सप्ततिं योजनोच्छ्रितः। चकार सुरसा वक्त्रमशीतिं योजनोच्छ्रितम्
त्याच क्षणी, धाडसी हनुमान सत्तर योजन उंच झाला, आणि सुरसाने आपलं तोंड ऐंशी योजन लांब केलं.
हनूमाननलप्रख्यो नवतिं योजनोच्छ्रितः। चकार सुरसा वक्त्रं शतयोजनमायतम्
अग्नीसारखा तेजस्वी हनुमान नव्वद योजन उंच झाला, आणि सुरसाने आपलं तोंड शंभर योजन लांब केलं.
तद् दृष्ट्वा व्यादितं त्वास्यं वायुपुत्रः स बुद्धिमान्। दीर्घजिह्वं सुरसया सुभीमं नरकोपमम्
सुरसाने मोठं तोंड उघडून, लांब जीभ दाखवून, नरकासारखं भयंकर रूप घेतलं ते पाहून, बुद्धिमान वायुपुत्र विचार करू लागला.
स संक्षिप्यात्मनः कायं जीमूत इव मारुतिः। तस्मिन् मुहूर्ते हनुमान् बभूवाङ्गुष्ठमात्रकः
मग वायुपुत्र हनुमानाने आपलं शरीर मेघासारखं आकसून घेतलं आणि एका क्षणात अंगठ्याएवढा लहान झाला.
सोऽभिपद्याथ तद्वक्त्रं निष्पत्य च महाबलः। अन्तरिक्षे स्थितः श्रीमानिदं वचनमब्रवीत्
तो महाबली हनुमान त्या तोंडात गेला आणि लगेच बाहेर पडला. आकाशात उभा राहून तो तेजस्वी हनुमान म्हणाला,
प्रविष्टोऽस्मि हि ते वक्त्रं दाक्षायणि नमोऽस्तुते। गमिष्ये यत्र वैदेही सत्यश्चासीद् वरस्तव
‘मी तुझ्या तोंडात शिरलो आहे, दक्षकन्ये, तुला नमस्कार! आता मी वैदेही जिथे आहे तिथे जातो; तुझं वर खरं ठरलं.’
तं दृष्ट्वा वदनान्मुक्तं चन्द्रं राहुमुखादिव। अब्रवीत् सुरसा देवी स्वेन रूपेण वानरम्
ती वानराच्या तोंडातून बाहेर पडलेला त्याला पाहून, जणू राहूच्या तोंडातून चंद्र सुटावा तसा, सुरसा देवी आपल्या मूळ रूपात त्या वानराला म्हणाली.
अर्थसिद्ध्यै हरिश्रेष्ठ गच्छ सौम्य यथासुखम्। समानय च वैदेहीं राघवेण महात्मना
हे वानरश्रेष्ठ, सौम्य, तू आपला हेतू साधून घे आणि सुखाने जा. वैदेहीला त्या महात्मा राघवाकडे घेऊन ये.
तत् तृतीयं हनुमतो दृष्ट्वा कर्म सुदुष्करम्। साधुसाध्विति भूतानि प्रशशंसुस्तदा हरिम्
हनुमंताने केलेले हे तिसरे आणि अतिशय कठीण कार्य पाहून, त्या वेळी सर्व जीवांनी 'शाबास! शाबास!' असे म्हणून त्या वानराचे कौतुक केले.
स सागरमनाधृष्यमभ्येत्य वरुणालयम्। जगामाकाशमाविश्य वेगेन गरुडोपमः
तो सागर, जो कुणालाही पार करता येत नाही, त्या वरुणाच्या निवासाजवळ पोहोचून, हनुमान गरुडासारख्या वेगाने आकाशात गेला.
सेविते वारिधाराभिः पतगैश्च निषेविते। चरिते कैशिकाचार्यैरैरावतनिषेविते
तो प्रदेश जलधारेने भरलेला, पक्ष्यांनी वावरलेला, कैशिक नृत्याचे आचार्य जिथे जातात आणि ऐरावतानेही ज्याची सेवा केली आहे, असा होता.
सिंहकुञ्जरशार्दूलपतगोरगवाहनैः। विमानैः सम्पतद्भिश्च विमलैः समलंकृते
सिंह, हत्ती, वाघ, पक्षी, सर्प यांच्या वाहनांनी आणि सुंदर, सजवलेल्या विमानांनी सजलेला तो प्रदेश होता.
वज्राशनिसमस्पर्शैः पावकैरिव शोभिते। कृतपुण्यैर्महाभागैः स्वर्गजिद्भिरधिष्ठिते
तो प्रदेश वज्र आणि वीजेसारख्या स्पर्शाने उजळून निघालेला, अग्नीप्रमाणे तेजस्वी, पुण्यवान आणि स्वर्ग जिंकलेल्या महाभागांनी वास केलेला होता.
वहता हव्यमत्यन्तं सेविते चित्रभानुना। ग्रहनक्षत्रचन्द्रार्कतारागणविभूषिते
तो सूर्याने ओलांडलेला, चित्रभानूने पूजलेला आणि ग्रह, नक्षत्रे, चंद्र, सूर्य, तारे यांनी सजलेला होता.
महर्षिगणगन्धर्वनागयक्षसमाकुले। विविक्ते विमले विश्वे विश्वावसुनिषेविते
महार्षी, गंधर्व, नाग, यक्ष यांनी भरलेला, तरीही निर्मळ आणि स्वच्छ, सर्व विश्वावसुंच्या सेवेला लाभलेला तो प्रदेश होता.
देवराजगजाक्रान्ते चन्द्रसूर्यपथे शिवे। विताने जीवलोकस्य वितते ब्रह्मनिर्मिते
तो देवराजाच्या ऐरावताने तुडवलेला, चंद्रसूर्याच्या पवित्र मार्गावर असलेला, सर्व जीवांच्या आकाशछत्रासारखा, ब्रह्म्याने निर्माण केलेला आणि विस्तारलेला होता.
बहुशः सेविते वीरैर्विद्याधरगणैर्वृते। जगाम वायुमार्गे च गरुत्मानिव मारुतिः
त्या प्रदेशात अनेक वेळा शूर विद्याधर येत असत, आणि वायुपुत्र हनुमान गरुडासारखा वाऱ्याच्या मार्गाने जात होता.
हनुमान् मेघजालानि प्राकर्षन् मारुतो यथा। कालागुरुसवर्णानि रक्तपीतसितानि च
हनुमान वाऱ्यासारखा काळागुरूच्या रंगाचे, तसेच लाल, पिवळे आणि पांढरे असे मेघांचे समूह ओढून नेत होता.
कपिना कृष्यमाणानि महाभ्राणि चकाशिरे। प्रविशन्नभ्रजालानि निष्पतंश्च पुनः पुनः
त्या वानराने ओढलेल्या मोठ्या मेघांनी तेज दाखवले, तो पुन्हा पुन्हा मेघांच्या समूहात शिरत आणि बाहेर पडत होता.
प्रावृषीन्दुरिवाभाति निष्पतन् प्रविशंस्तदा। प्रदृश्यमानः सर्वत्र हनूमान् मारुतात्मजः
त्या वेळी वायुपुत्र हनुमान सर्वत्र दिसत होता, जणू शरद ऋतूतील चंद्र आकाशात ये-जा करताना दिसावा तसा.
भेजेऽम्बरं निरालम्बं पक्षयुक्त इवाद्रिराट्। प्लवमानं तु तं दृष्ट्वा सिंहिका नाम राक्षसी
तो पंख असलेल्या पर्वतासारखा, कुठेही आधार नसलेल्या आकाशात पोहोचला. त्याला तरंगताना पाहून सिंहिका नावाची राक्षसी तिथे आली.
मनसा चिन्तयामास प्रवृद्धा कामरूपिणी। अद्य दीर्घस्य कालस्य भविष्याम्यहमाशिता
ती मोठी आणि इच्छेनुसार रूप बदलणारी सिंहिका मनात म्हणाली, 'आज फार दिवसांनी मला जेवण मिळणार आहे.'
इदं मम महासत्त्वं चिरस्य वशमागतम्। इति संचिन्त्य मनसा च्छायामस्य समाक्षिपत्
'हे मोठे प्राणी अखेर माझ्या ताब्यात आले,' असे मनात ठरवून तिने त्याची सावली पकडली.
छायायां गृह्यमाणायां चिन्तयामास वानरः। समाक्षिप्तोऽस्मि सहसा पङ्गूकृतपराक्रमः
सावली पकडली जात असताना वानराने विचार केला, 'मी अचानक पकडला गेलो आहे, माझे बळ काहीच उरले नाही.'
प्रतिलोमेन वातेन महानौरिव सागरे। तिर्यगूर्ध्वमधश्चैव वीक्षमाणस्तदा कपिः
म्हणजेच समुद्रात उलट वाऱ्याने ढकलली गेलेली मोठी नौका जशी इकडे तिकडे वळते, तसा तो वानर त्या वेळी इकडे-तिकडे, वरखाली सर्वत्र पाहू लागला.
ददर्श स महासत्त्वमुत्थितं लवणाम्भसि। तद् दृष्ट्वा चिन्तयामास मारुतिर्विकृताननाम्
त्या खारट पाण्यातून एक मोठं अद्भुत रूप वर येताना त्याला दिसलं; ते पाहून वाऱ्याचा पुत्र हनुमान विचार करू लागला.
कपिराज्ञा यथाख्यातं सत्त्वमद्भुतदर्शनम्। छायाग्राहि महावीर्यं तदिदं नात्र संशयः
कपिराजाने जसं सांगितलं होतं, हेच ते अद्भुत रूप, सावली पकडणारी बलवान; यात काहीच शंका नाही.
स तां बुद्ध्वार्थतत्त्वेन सिंहिकां मतिमान् कपिः। व्यवर्धत महाकायः प्रावृषीव बलाहकः
तीच खरी ओळखून, हुशार हनुमानाने आपलं शरीर मोठं केलं, जसा पावसाळ्यात काळा ढग फुगतो.