सहसा शोकमुत्सृज्य प्रहर्षेण समन्विताः। विनेदुस्तुष्टुवुश्चापि हनूमन्तं महाबलम्
अचानक सगळे दुःख विसरून, आनंदाने भरून, त्यांनी मोठ्या आवाजात हनुमानाचं कौतुक केलं आणि त्याचं स्तुतीगीत गायलं.
प्रहृष्टा विस्मिताश्चापि ते वीक्षन्ते समन्ततः। त्रिविक्रमं कृतोत्साहं नारायणमिव प्रजाः
आनंदित आणि आश्चर्यचकित झालेले ते सर्वजण, तीन पावलांनी मोठेपण गाठलेल्या, उत्साही त्रिविक्रमाकडे जणू नारायणाचं दर्शन घेतल्यासारखं सर्व बाजूंनी पाहू लागले.
संस्तूयमानो हनुमान् व्यवर्धत महाबलः। समाविद्ध्य च लाङ्गूलं हर्षाद् बलमुपेयिवान्
सर्वांनी स्तुती केल्यावर, बलवान हनुमान मोठा होत गेला; त्याने आपली शेपटी वळवली आणि आनंदाने त्याला अधिक बळ मिळालं.
तस्य संस्तूयमानस्य वृद्धैर्वानरपुङ्गवैः। तेजसाऽऽपूर्यमाणस्य रूपमासीदनुत्तमम्
वृद्ध वानरप्रमुखांनी त्याची स्तुती करताच, तेजाने भरलेला त्याचा रूप अतुलनीय आणि अद्वितीय दिसू लागला.
यथा विजृम्भते सिंहो विवृते गिरिगह्वरे। मारुतस्यौरसः पुत्रस्तथा सम्प्रति जृम्भते
जसा सिंह उघड्या डोंगराच्या गुहेत अंग ताणतो, तसाच वायूपुत्र हनुमानही आता स्वतःला विस्तारू लागला.
अशोभत मुखं तस्य जृम्भमाणस्य धीमतः। अम्बरीषोपमं दीप्तं विधूम इव पावकः
जसा तो बुद्धिमान हनुमान अंग ताणू लागला, तसं त्याचं तोंड अम्बरीषासारखं तेजस्वी आणि धूर नसलेल्या अग्नीप्रमाणे उजळून निघालं.
हरीणामुत्थितो मध्यात् सम्प्रहृष्टतनूरुहः। अभिवाद्य हरीन् वृद्धान् हनूमानिदमब्रवीत्
वानरांच्या मध्ये उभा राहून, आनंदाने रोमांचित झालेला हनुमान, वयोवृद्ध वानरांना आदराने नमस्कार करून म्हणाला—
आरुजन् पर्वताग्राणि हुताशनसखोऽनिलः। बलवानप्रमेयश्च वायुराकाशगोचरः
जसा अग्नीचा मित्र असलेला, आकाशात संचार करणारा, बलवान आणि मोजता न येणारा वायू पर्वतशिखरांवरून जातो, तसाच मी आहे.
तस्याहं शीघ्रवेगस्य शीघ्रगस्य महात्मनः। मारुतस्यौरसः पुत्रः प्लवनेनास्मि तत्समः
त्या वेगवान आणि महान वायूपुत्राचा मी प्रत्यक्ष पुत्र आहे; उडी मारण्यात मी त्याच्याइतकाच समर्थ आहे.
उत्सहेयं हि विस्तीर्णमालिखन्तमिवाम्बरम्। मेरुं गिरिमसङ्गेन परिगन्तुं सहस्रशः
मी तर इतका समर्थ आहे की, आकाशात जणू रेषा ओढल्यासारखा, मेरू पर्वताला न स्पर्श करता हजारो वेळा फिरू शकतो.
बाहुवेगप्रणुन्नेन सागरेणाहमुत्सहे। समाप्लावयितुं लोकं सपर्वतनदीह्रदम्
माझ्या भुजांच्या वेगाने समुद्र उचलून, पर्वत, नद्या आणि तळींसह सारा जग जलमय करण्याची ताकद माझ्यात आहे.
ममोरुजङ्घावेगेन भविष्यति समुत्थितः। समुत्थितमहाग्राहः समुद्रो वरुणालयः
माझ्या मोठ्या पायांच्या वेगाने, जणू एखादा मोठा ग्राह वर आला आहे तसा, वरुणाचं निवासस्थान असलेला समुद्रही उचलला जाईल.
पन्नगाशनमाकाशे पतन्तं पक्षिसेवितम्। वैनतेयमहं शक्तः परिगन्तुं सहस्रशः
आकाशात उडणाऱ्या, सर्पभक्षक आणि पक्ष्यांनी वेढलेल्या गरुडाला मी हजारो वेळा वेढू शकतो.
उदयात् प्रस्थितं वापि ज्वलन्तं रश्मिमालिनम्। अनस्तमितमादित्यमहं गन्तुं समुत्सहे
उगवलेला किंवा अजून न मावळलेला, तेजाने झळाळणारा सूर्य जिथे असेल तिथे पोहोचण्याचीही माझ्यात क्षमता आहे.
ततो भूमिमसंस्पृष्ट्वा पुनरागन्तुमुत्सहे। प्रवेगेनैव महता भीमेन प्लवगर्षभाः
माझ्या प्रचंड आणि भीषण वेगाने, पृथ्वीला न स्पर्श करता मी पुन्हा परत येऊ शकतो, हे वानरश्रेष्ठ.
उत्सहेयमतिक्रान्तुं सर्वानाकाशगोचरान्। सागरान् शोषयिष्यामि दारयिष्यामि मेदिनीम्
मी आकाशात संचार करणाऱ्या सर्व प्राण्यांना मागे टाकू शकतो; समुद्र वाळवू शकतो आणि पृथ्वी फाडू शकतो.
पर्वतांश्चूर्णयिष्यामि प्लवमानः प्लवङ्गमः। हरिष्याम्युरुवेगेन प्लवमानो महार्णवम्
उडी मारताना, मी पर्वत चूर्ण करू शकतो, आणि प्रचंड वेगाने उडत, मोठा समुद्रही उचलू शकतो.
लतानां विविधं पुष्पं पादपानां च सर्वशः। अनुयास्यति मामद्य प्लवमानं विहायसा
आज मी आकाशातून उडी मारताना, वेलींची आणि झाडांची सर्व प्रकारची फुलं माझ्या मागे मागे उडत येतील.
भविष्यति हि मे पन्थाः स्वातेः पन्था इवाम्बरे। चरन्तं घोरमाकाशमुत्पतिष्यन्तमेव च
खरंच, मी जसा आकाशात उडत जाईन, तसा माझा मार्ग वाऱ्याच्या वाटेसारखा असेल; त्या भयंकर आकाशातून वर उडी मारताना माझा मार्ग तसाच दिसेल.
द्रक्ष्यन्ति निपतन्तं च सर्वभूतानि वानराः। महामेरुप्रतीकाशं मां द्रक्ष्यध्वं प्लवङ्गमाः
हे वानरांनो, सर्व जीव मला खाली पडताना पाहतील आणि तुम्ही मला महा मेरू पर्वतासारखा भासणारा पाहाल.
दिवमावृत्य गच्छन्तं ग्रसमानमिवाम्बरम्। विधमिष्यामि जीमूतान् कम्पयिष्यामि पर्वतान्। सागरं शोषयिष्यामि प्लवमानः समाहितः
मी आकाश व्यापत पुढे जाईन, जणू काही आकाशच गिळतो आहे, मेघांना उडवून लावीन, पर्वत हलवीन आणि ठाम निश्चयाने उडी मारून सागरही वाळवीन.
वैनतेयस्य वा शक्तिर्मम वा मारुतस्य वा। ऋते सुपर्णराजानं मारुतं वा महाबलम्। न तद् भूतं प्रपश्यामि यन्मां प्लुतमनुव्रजेत्
गरुडराज किंवा महाबली वायू यांना सोडता, माझ्या उडीमागे कुणीही येऊ शकेल असं मला दिसत नाही.
निमेषान्तरमात्रेण निरालम्बनमम्बरम्। सहसा निपतिष्यामि घनाद् विद्युदिवोत्थिता
डोळ्याच्या एका क्षणात, आधार नसलेल्या आकाशातून मी अचानक वीजेप्रमाणे मेघातून खाली पडेन.
भविष्यति हि मे रूपं प्लवमानस्य सागरम्। विष्णोः प्रक्रममाणस्य तदा त्रीन् विक्रमानिव
मी सागर ओलांडताना माझं रूप जणू काही विष्णूने तीन पावलं टाकली तसं भासेल.
बुद्ध्या चाहं प्रपश्यामि मनश्चेष्टा च मे तथा। अहं द्रक्ष्यामि वैदेहीं प्रमोदध्वं प्लवङ्गमाः
माझ्या बुध्दीने आणि मनाने मी हे ठरवलं आहे; मी वैदेहीला नक्की पाहीन — हे वानरांनो, आनंदित व्हा!
मारुतस्य समो वेगे गरुडस्य समो जवे। अयुतं योजनानां तु गमिष्यामीति मे मतिः
माझा वेग वायूसारखा, आणि झेप गरुडासारखी आहे; दहा हजार योजनांचा प्रवास करण्याचा माझा निश्चय आहे.
वासवस्य सवज्रस्य ब्रह्मणो वा स्वयम्भुवः। विक्रम्य सहसा हस्तादमृतं तदिहानये
इंद्राच्या वज्रासह किंवा स्वयंभू ब्रह्मदेवाच्या हातात अमृत असलं, तरी मी ते त्यांच्या हातातूनही बळाने घेऊन येईन.
लङ्कां वापि समुत्क्षिप्य गच्छेयमिति मे मतिः। तमेवं वानरश्रेष्ठं गर्जन्तममितप्रभम्
माझा निश्चय असा आहे की, मी लंका उचलून घेऊन जाऊ शकतो; अशा प्रकारे अमाप तेज असलेल्या त्या श्रेष्ठ वानराने गर्जना केली.
प्रहृष्टा हरयस्तत्र समुदैक्षन्त विस्मिताः। तच्चास्य वचनं श्रुत्वा ज्ञातीनां शोकनाशनम्
तेव्हा आनंदित वानरांनी आश्चर्याने त्याच्याकडे पाहिलं; आणि त्याचं बोलणं ऐकून, आपला शोक दूर झाला.
उवाच परिसंहृष्टो जाम्बवान् प्लवगेश्वरः। वीर केसरिणः पुत्र वेगवन् मारुतात्मज
तेव्हा वानरांचा राजा जांबुवान अत्यंत आनंदाने म्हणाला — 'वीर केसरीपुत्रा, वेगवान मारुतीपुत्रा!'