सर्वे सुकृतकर्माणः सर्वे रतिपरायणाः। सर्वे कामार्थसहिता वसन्ति सह योषितः
सर्वजण चांगले कर्म करणारे, आनंदात रमणारे आणि सर्व इच्छित गोष्टींसह स्त्रियांसोबत राहणारे आहेत.
गीतवादित्रनिर्घोषः सोत्कृष्टहसितस्वनः। श्रूयते सततं तत्र सर्वभूतमनोरमः
तेथे गाण्याचा आणि वाद्यांचा आवाज, मोठ्या हास्याने भरलेला, नेहमी ऐकू येतो आणि तो सर्वांना मनमोहक वाटतो.
तत्र नामुदितः कश्चिन्नात्र कश्चिदसत्प्रियः। अहन्यहनि वर्धन्ते गुणास्तत्र मनोरमाः
तेथे कोणीही कधीच दुःखी नसतो, ना कोणी अप्रिय असतो; तिथे रोज नवनवीन सुंदर गुण वाढतच जातात.
समतिक्रम्य तं देशमुत्तरः पयसां निधिः। तत्र सोमगिरिर्नाम मध्ये हेममयो महान्
त्या प्रदेशाच्या पुढे उत्तरेला मोठा समुद्र आहे आणि त्याच्या मध्ये सोम नावाचा सोन्याचा भव्य डोंगर आहे.
इन्द्रलोकगता ये च ब्रह्मलोकगताश्च ये। देवास्तं समवेक्षन्ते गिरिराजं दिवं गताः
इंद्रलोकात गेलेले आणि ब्रह्मलोकात गेलेले देवता, स्वर्गात तेजाने झळकणाऱ्या त्या पर्वतराजाकडे पाहतात.
स तु देशो विसूर्योऽपि तस्य भासा प्रकाशते। सूर्यलक्ष्म्याभिविज्ञेयस्तपतेव विवस्वता
त्या प्रदेशात सूर्य नसला तरी तो स्वतःच्या तेजाने उजळतो; सूर्याच्या तेजामुळे तो ओळखू येतो आणि तो सूर्यासारखा प्रखर भासतो.
भगवांस्तत्र विश्वात्मा शम्भुरेकादशात्मकः। ब्रह्मा वसति देवेशो ब्रह्मर्षिपरिवारितः
तेथे विश्वाचा आत्मा, एकादश रूपधारी शंभू, देवांचा देव ब्रह्मा, मोठ्या ऋषींच्या वेढ्यात वास करतो.
न कथंचन गन्तव्यं कुरूणामुत्तरेण वः। अन्येषामपि भूतानां नानुक्रामति वै गतिः
कुरूंच्या उत्तरेला तुम्ही कधीच जाऊ नका; इतर कोणत्याही जीवांचेही तिकडे जाणे शक्य नाही.
स हि सोमगिरिर्नाम देवानामपि दुर्गमः। तमालोक्य ततः क्षिप्रमुपावर्तितुमर्हथ
कारण सोम नावाचा तो पर्वत देवतांनाही गाठता येत नाही; तो पाहिल्यावर लगेच परत फिरावे.
एतावद् वानरैः शक्यं गन्तुं वानरपुंगवाः। अभास्करममर्यादं न जानीमस्ततः परम्
वानरांनो, इथपर्यंतच तुम्हाला जाता येईल; यापुढे असलेल्या अंधाऱ्या आणि अमर्याद प्रदेशाबद्दल आम्हाला काहीच माहिती नाही.
सर्वमेतद् विचेतव्यं यन्मया परिकीर्तितम्। यदन्यदपि नोक्तं च तत्रापि क्रियतां मतिः
मी सांगितलेले सर्व काही नीट शोधा; आणि काही बाकी राहिले असेल, तर त्याकडेही लक्ष द्या.
ततः कृतं दाशरथेर्महत्प्रियं महत्प्रियं चापि ततो मम प्रियम्। कृतं भविष्यत्यनिलानलोपमा विदेहजादर्शनजेन कर्मणा
मग दशरथपुत्र रामासाठी आणि माझ्यासाठी मोठे उपकार होतील; वायू आणि अग्नीप्रमाणे सामर्थ्यवान असलेल्या व्यक्तीने विदेहकन्येचे दर्शन घेण्याचे कार्य पूर्ण होईल.
ततः कृतार्थाः सहिताः सबान्धवा मयार्चिताः सर्वगुणैर्मनोरमैः। चरिष्यथोर्वीं प्रति शान्तशत्रवः सहप्रिया भूतधराः प्लवंगमाः
मग तुम्ही सर्वजण तुमच्या आप्तांसह, माझ्या आदराने आणि सर्व सुंदर गुणांनी सन्मानित होऊन, तुमच्या प्रियांसह, शत्रूंना जिंकून पृथ्वीवर मुक्तपणे संचार कराल.
thumb|चतुश्चत्वारिंशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे किष्किन्धाकाण्डे चतुश्चत्वारिंशः सर्गः ॥४-
श्रीमद्वाल्मीकीरामायणातील किष्किंधाकांडातील चाळीसाव्या सर्गाचे ऐकावे.
विशेषेण तु सुग्रीवो हनूमत्यर्थमुक्तवान्। स हि तस्मिन् हरिश्रेष्ठे निश्चितार्थोऽर्थसाधने
सुग्रीवाने विशेषतः हनुमंतासाठी सांगितले, कारण त्या श्रेष्ठ वानरावर त्याला कार्यसिद्धीची पूर्ण खात्री होती.
अब्रवीच्च हनूमन्तं विक्रान्तमनिलात्मजम्। सुग्रीवः परमप्रीतः प्रभुः सर्ववनौकसाम्
सर्व वानरांचा स्वामी, अत्यंत प्रसन्न असलेला सुग्रीव, वायुपुत्र, पराक्रमी हनुमंताला म्हणाला:
न भूमौ नान्तरिक्षे वा नाम्बरे नामरालये। नाप्सु वा गतिसङ्गं ते पश्यामि हरिपुंगव
हे वानरश्रेष्ठा, पृथ्वीवर, आकाशात, वायूमध्ये, अमरांच्या निवासात किंवा पाण्यात तुझ्या गतीला कुठेही अडथळा येईल असं मला दिसत नाही.
सासुराः सहगन्धर्वाः सनागनरदेवताः। विदिताः सर्वलोकास्ते ससागरधराधराः
असुर, गंधर्व, नाग, माणसं आणि देवता यांच्यासह, समुद्र आणि पर्वतांसह सगळ्या लोकांची माहिती तुला आहे.
गतिर्वेगश्च तेजश्च लाघवं च महाकपे। पितुस्ते सदृशं वीर मारुतस्य महौजसः
महाकपी, तुझी गती, वेग, तेज आणि हलकेपणा हे तुझ्या वडिलांप्रमाणेच आहेत, जे महाबली वायू आहेत.
तेजसा वापि ते भूतं न समं भुवि विद्यते। तद् यथा लभ्यते सीता तत्त्वमेवानुचिन्तय
पृथ्वीवर तुझ्या तेजासारखं दुसरं काहीच नाही; म्हणून, सीतेला कसं सापडता येईल याचा नीट विचार कर.
त्वय्येव हनुमन्नस्ति बलं बुद्धिः पराक्रमः। देशकालानुवृत्तिश्च नयश्च नयपण्डित
हनुमान, तुझ्यातच बळ, बुद्धी, शौर्य, वेळ आणि जागेप्रमाणे वागण्याची क्षमता आणि नीती आहे, हे तुझ्या ज्ञानामुळे स्पष्ट आहे.
ततः कार्यसमासङ्गमवगम्य हनूमति। विदित्वा हनुमन्तं च चिन्तयामास राघवः
मग, हनुमान कार्यासाठी तयार आहे हे समजून आणि त्याला ओळखून, रामाने मनात विचार सुरू केला.
सर्वथा निश्चितार्थोऽयं हनूमति हरीश्वरः। निश्चितार्थतरश्चापि हनूमान् कार्यसाधने
सर्व प्रकारे, हनुमानासोबत कार्य यशस्वी होईल याची वानरांचा स्वामी खात्री बाळगतो; आणि कार्य साध्य करण्यात हनुमान तर आणखी ठाम आहे.
तदेवं प्रस्थितस्यास्य परिज्ञातस्य कर्मभिः। भर्त्रा परिगृहीतस्य ध्रुवः कार्यफलोदयः
जो कार्यासाठी निघालेला आहे, ज्याची कृत्यांमुळे ओळख पटली आहे आणि जो स्वामीच्या कृपेचा आहे, त्याचं उद्दिष्ट निश्चित साध्य होतं.
तं समीक्ष्य महातेजा व्यवसायोत्तरं हरिम्। कृतार्थ इव संहृष्टः प्रहृष्टेन्द्रियमानसः
त्या महान तेजस्वी, दृढनिश्चयी वानराकडे पाहून, रामाला जणू आपलं कार्य पूर्ण झालं असावं असं वाटलं आणि त्याचे मन व इंद्रिये आनंदित झाली.
ददौ तस्य ततः प्रीतः स्वनामाङ्कोपशोभितम्। अङ्गुलीयमभिज्ञानं राजपुत्र्याः परंतपः
मग रामाने आनंदाने त्याला आपल्या नावाने सुशोभित केलेली अंगठी राजकन्येसाठी ओळखीचं चिन्ह म्हणून दिली.
अनेन त्वां हरिश्रेष्ठ चिह्नेन जनकात्मजा। मत्सकाशादनुप्राप्तमनुद्विग्नानुपश्यति
हे वानरश्रेष्ठा, या चिन्हामुळे जनकनंदिनी तुला माझ्याकडून आलेला पाहील आणि ती घाबरणार नाही.
व्यवसायश्च ते वीर सत्त्वयुक्तश्च विक्रमः। सुग्रीवस्य च संदेशः सिद्धिं कथयतीव मे
वीर, तुझा निश्चय, बळासह असलेला शौर्य आणि सुग्रीवाचा संदेश, हे सर्व मला यश निश्चित असल्याचं सांगतात.
स तद् गृह्य हरिश्रेष्ठः कृत्वा मूर्ध्नि कृताञ्जलिः। वन्दित्वा चरणौ चैव प्रस्थितः प्लवगर्षभः
मग त्या वानरश्रेष्ठाने ते घेतलं, डोक्यावर हात जोडले, पायांना वंदन केलं आणि वानरांमध्ये श्रेष्ठ असलेला तो निघून गेला.
स तत् प्रकर्षन् हरिणां महद् बलं बभूव वीरः पवनात्मजः कपिः। गताम्बुदे व्योम्नि विशुद्धमण्डलः शशीव नक्षत्रगणोपशोभितः
पवनपुत्र वीर हनुमान, वानरांचं मोठं बळ घेऊन, आकाशात मेघ गेले की जसा चंद्र तारकांसह शोभतो तसा तेजस्वी दिसू लागला.