तानि नीडानि सिंहानां गिरिशृङ्गगताश्च ये। दृप्तास्तृप्ताश्च मातङ्गास्तोयदस्वननिःस्वनाः
त्या सिंहांची घरटी आणि पर्वताच्या शिखरांवर असलेली घरटी, गर्विष्ठ आणि तृप्त हत्ती तिथे राहतात, ज्यांचा आवाज मेघगर्जनेसारखा घुमतो.
विचरन्ति विशालेऽस्मिंस्तोयपूर्णे समन्ततः। तस्य शृङ्गं दिवस्पर्शं काञ्चनं चित्रपादपम्
या विशाल, पाण्याने भरलेल्या प्रदेशात ते सर्वत्र फिरतात. त्या पर्वताचे शिखर आकाशाला स्पर्श करणारे, सोन्यासारखे आणि विविध झाडांनी सजलेले आहे.
सर्वमाशु विचेतव्यं कपिभिः कामरूपिभिः। कोटिं तत्र समुद्रस्य काञ्चनीं शतयोजनाम्
कपिश्रेष्ठांनी, जे इच्छेनुसार रूप बदलू शकतात, हे सर्व लवकर शोधावे लागेल. तिथे समुद्राचा सोन्याचा कडा आहे, जो शंभर योजन लांब आहे.
दुर्दर्शां पारियात्रस्य गत्वा द्रक्ष्यथ वानराः। कोट्यस्तत्र चतुर्विंशद् गन्धर्वाणां तरस्विनाम्
पारियात्र पर्वताचा कठीण आणि दुर्मिळ कडा गाठल्यावर, वानरांनो, तिथे तुम्हाला चपळ आणि वेगवान अशा चोवीस कोटी गंधर्व दिसतील.
वसन्त्यग्निनिकाशानां घोराणां कामरूपिणाम्। पावकार्चिःप्रतीकाशाः समवेताः समन्ततः
तिथे अग्निसारखे तेजस्वी, भयंकर आणि इच्छेनुसार रूप धारण करणारे, जणू ज्वाळांसारखे सर्वत्र जमलेले प्राणी राहतात.
नात्यासादयितव्यास्ते वानरैर्भीमविक्रमैः। नादेयं च फलं तस्माद् देशात् किंचित् प्लवङ्गमैः
भयंकर पराक्रमी वानरांनीही त्या प्राण्यांच्या जवळ जाऊ नये, आणि त्या प्रदेशातून कोणतेही फळ वानरांनी घ्यावे नाही.
दुरासदा हि ते वीराः सत्त्ववन्तो महाबलाः। फलमूलानि ते तत्र रक्षन्ते भीमविक्रमाः
कारण ते वीर, धैर्यवान आणि अत्यंत बलवान आहेत; ते भयंकर पराक्रमाने तिथल्या फळांवर आणि कंदमुळांवर पहारा देतात.
तत्र यत्नश्च कर्तव्यो मार्गितव्या च जानकी। नहि तेभ्यो भयं किंचित् कपित्वमनुवर्तताम्
तिथे प्रयत्न करावा आणि जानकीचा शोध घ्यावा. वानरधर्म पाळणाऱ्यांना त्यांच्याकडून कोणतेही भय नाही.
तत्र वैदूर्यवर्णाभो वज्रसंस्थानसंस्थितः। नानाद्रुमलताकीर्णो वज्रो नाम महागिरिः
तिथे वैडूर्यसारखा रंग असलेला, वज्रासारखा मजबूत, विविध झाडे आणि वेलींनी आच्छादलेला वज्र नावाचा मोठा पर्वत आहे.
श्रीमान् समुदितस्तत्र योजनानां शतं समम्। गुहास्तत्र विचेतव्याः प्रयत्नेन प्लवङ्गमाः
तिथे एक तेजस्वी प्रदेश आहे, जो पूर्ण शंभर योजन विस्तारलेला आहे. वानरांनो, तिथल्या गुहा काळजीपूर्वक आणि नीट शोधाव्यात.
चतुर्भागे समुद्रस्य चक्रवान् नाम पर्वतः। तत्र चक्रं सहस्रारं निर्मितं विश्वकर्मणा
समुद्राच्या चौथ्या भागावर चक्रवान नावाचा पर्वत आहे. तिथे विश्वकर्म्याने हजार आरांनी युक्त असे एक चक्र तयार केले आहे.
तत्र पञ्चजनं हत्वा हयग्रीवं च दानवम्। आजहार ततश्चक्रं शङ्खं च पुरुषोत्तमः
तिथे पंचजन आणि हयग्रीव या दानवांचा वध करून, पुरुषोत्तमाने ते चक्र आणि शंख घेतले.
तस्य सानुषु रम्येषु विशालासु गुहासु च। रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः
त्या रम्य उतारांवर आणि विशाल गुहांमध्ये, सर्व दिशांनी रावण आणि वैदेही यांचा शोध घ्यावा.
योजनानि चतुःषष्टिर्वराहो नाम पर्वतः। सुवर्णशृङ्गः सुमहानगाधे वरुणालये
त्यापुढे चौसष्ट योजनांवर, वरुणाच्या प्रदेशात खोलवर, सुवर्णशिखर असलेला, मोठा वराह नावाचा पर्वत आहे.
तत्र प्राग्ज्योतिषं नाम जातरूपमयं पुरम्। यस्मिन् वसति दुष्टात्मा नरको नाम दानवः
तिथे प्राग्ज्योतिष नावाचे, पूर्णपणे सोन्याचे बनलेले एक नगर आहे, जिथे दुष्ट मनाचा नरक नावाचा दानव राहतो.
तत्र सानुषु रम्येषु विशालासु गुहासु च। रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः
त्या रम्य उतारांवर आणि मोठ्या गुहांमध्ये, सर्व दिशांनी रावण आणि सीता यांचा शोध घ्यावा.
तमतिक्रम्य शैलेन्द्रं काञ्चनान्तरदर्शनम्। पर्वतः सर्वसौवर्णो धाराप्रस्रवणायुतः
त्या राजस शिखराला मागे टाकून, आतून सोन्यासारखा चमकणारा एक पर्वत आहे. तो पूर्णपणे सोन्याचा असून त्यावरून असंख्य झरे वाहतात.
तं गजाश्च वराहाश्च सिंहा व्याघ्राश्च सर्वतः। अभिगर्जन्ति सततं तेन शब्देन दर्पिताः
त्या ठिकाणी हत्ती, रानडुक्कर, सिंह आणि वाघ सर्व बाजूंनी सतत गर्जना करतात आणि त्या आवाजात आनंद मानतात.
यस्मिन् हरिहयः श्रीमान् महेन्द्रः पाकशासनः। अभिषिक्तः सुरै राजा मेघो नाम स पर्वतः
त्या पर्वतावरच तेजस्वी इंद्र, देवांचा राजा आणि वृत्रासुराचा संहार करणारा, देवांनी अभिषिक्त झाला; त्या पर्वताला 'मेघ' असे नाव आहे.
तमतिक्रम्य शैलेन्द्रं महेन्द्रपरिपालितम्। षष्टिं गिरिसहस्राणि काञ्चनानि गमिष्यथ
महेंद्राने राखलेल्या त्या राजस पर्वताच्या पलीकडे, तुम्हाला साठ हजार सोन्याचे पर्वत दिसतील.
तरुणादित्यवर्णानि भ्राजमानानि सर्वतः। जातरूपमयैर्वृक्षैः शोभितानि सुपुष्पितैः
त्या सर्व पर्वतांना उगवत्या सूर्याच्या रंगासारखा तेज आहे आणि ते पूर्णपणे सोन्याच्या फुललेल्या झाडांनी सुशोभित आहेत.
तेषां मध्ये स्थितो राजा मेरुरुत्तमपर्वतः। आदित्येन प्रसन्नेन शैलो दत्तवरः पुरा
त्यांच्या मध्ये राजा मेरू हा श्रेष्ठ पर्वत उभा आहे, ज्याला पूर्वी प्रसन्न सूर्याने वर दिला होता.
तेनैवमुक्तः शैलेन्द्रः सर्व एव त्वदाश्रयाः। मत्प्रसादाद् भविष्यन्ति दिवा रात्रौ च काञ्चनाः
सूर्याने त्या पर्वताधिपतीला असे सांगितले की, 'तुझ्यावर अवलंबून असणारे सर्वजण माझ्या कृपेने दिवसाही आणि रात्रीही सोन्यासारखे तेजस्वी होतील.'
त्वयि ये चापि वत्स्यन्ति देवगन्धर्वदानवाः। ते भविष्यन्ति भक्ताश्च प्रभया काञ्चनप्रभाः
तुझ्यावर राहणारे देव, गंधर्व आणि दानव हे भक्त होतील आणि त्यांच्या अंगावर सोन्यासारखा तेज असेल.
विश्वेदेवाश्च वसवो मरुतश्च दिवौकसः। आगत्य पश्चिमां संध्यां मेरुमुत्तमपर्वतम्
विश्वदेव, वसु, मरुत आणि इतर देवगण पश्चिमेकडील संध्याकाळी मेरू या श्रेष्ठ पर्वताजवळ येतात.
योजनानां सहस्राणि दश तानि दिवाकरः। मुहूर्तार्धेन तं शीघ्रमभियाति शिलोच्चयम्
दहा हजार योजनांचे ते अंतर सूर्य अर्ध्या मुहूर्तात अतिशय वेगाने पार करून त्या पर्वतशिखरावर पोहोचतो.
शृङ्गे तस्य महद्दिव्यं भवनं सूर्यसंनिभम्। प्रासादगणसम्बाधं विहितं विश्वकर्मणा
त्या शिखरावर सूर्याप्रमाणे तेजस्वी, विशाल आणि दिव्य असे महाल आहे, जो विविध प्रासादांनी भरलेला आणि विश्वकर्म्याने बांधलेला आहे.
शोभितं तरुभिश्चित्रैर्नानापक्षिसमाकुलैः। निकेतं पाशहस्तस्य वरुणस्य महात्मनः
तो महाल विविध झाडांनी आणि अनेक पक्ष्यांनी गजबजलेला आहे; तेथील वासस्थान म्हणजे पाशधारी, महात्मा वरुण यांचे निवासस्थान आहे.
अन्तरा मेरुमस्तं च तालो दशशिरा महान्। जातरूपमयः श्रीमान् भ्राजते चित्रवेदिकः
मेरू पर्वत आणि सूर्यास्ताच्या ठिकाणाच्या मध्ये एक मोठा, दहा खोडांचा ताड आहे, जो शुद्ध सोन्याचा असून सुंदर वेदिकेने सजलेला आहे.
तेषु सर्वेषु दुर्गेषु सरस्सु च सरित्सु च। रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः
त्या सर्व किल्ल्यांमध्ये, सरोवरांमध्ये आणि नद्यांमध्ये रावण आणि वैदेही यांचा शोध सर्वत्र घ्यावा.