दक्षिणस्य समुद्रस्य मध्ये तस्य तु राक्षसी। अङ्गारकेति विख्याता छायामाक्षिप्य भोजिनी
दक्षिण समुद्राच्या मध्ये, अंगारका नावाची एक प्रसिद्ध राक्षसी राहते, जी सावल्या पकडून त्यांना खाते.
एवं निःसंशयान् कृत्वा संशयान्नष्टसंशयाः। मृगयध्वं नरेन्द्रस्य पत्नीममिततेजसः
अशा प्रकारे सर्व शंका दूर करून, निःसंशय व्हा आणि त्या तेजस्वी राजाची पत्नी शोधा.
तमतिक्रम्य लक्ष्मीवान् समुद्रे शतयोजने। गिरिः पुष्पितको नाम सिद्धचारणसेवितः
त्या समुद्रात, शंभर योजनांवर, लक्ष्मीवान पुष्पितक नावाचा डोंगर आहे. तिथे सिद्ध आणि चारण नेहमी येतात.
चन्द्रसूर्यांशुसंकाशः सागराम्बुसमाश्रयः। भ्राजते विपुलैः शृङ्गैरम्बरं विलिखन्निव
तो डोंगर चंद्र-सूर्याच्या किरणांसारखा तेजस्वी दिसतो, समुद्राच्या पाण्यात न्हालेला आहे. त्याच्या मोठ्या शिखरांनी तो आकाशाला जणू स्पर्श करतो.
तस्यैकं काञ्चनं शृङ्गं सेवते यं दिवाकरः। श्वेतं राजतमेकं च सेवते यन्निशाकरः। न तं कृतघ्नाः पश्यन्ति न नृशंसा न नास्तिकाः
त्या डोंगरावर एक सोन्याचं शिखर आहे, ज्याला सूर्य पूजतो; आणि एक चांदीसारखं पांढरं शिखर आहे, ज्याला चंद्र पूजतो. पण कृतघ्न, निर्दयी आणि नास्तिक लोकांना ते दिसत नाही.
प्रणम्य शिरसा शैलं तं विमार्गथ वानराः। तमतिक्रम्य दुर्धर्षं सूर्यवान्नाम पर्वतः
त्या डोंगराला वंदन करून, वानरांनो, तिथे शोधा. त्या डोंगरापलीकडे सूर्यवान नावाचा भयंकर डोंगर आहे.
अध्वना दुर्विगाहेन योजनानि चतुर्दश। ततस्तमप्यतिक्रम्य वैद्युतो नाम पर्वतः
त्या मार्गावर चौदा योजनांचं कठीण अंतर पार करून, पुढे वैद्युत नावाचा डोंगर आहे.
सर्वकामफलैर्वृक्षैः सर्वकालमनोहरैः। तत्र भुक्त्वा वरार्हाणि मूलानि च फलानि च
तिथे सर्व इच्छित फळे देणारी, नेहमी मन मोहवणारी झाडे आहेत. तिथे उत्तम मुळे आणि फळे खा.
मधूनि पीत्वा जुष्टानि परं गच्छत वानराः। तत्र नेत्रमनःकान्तः कुञ्जरो नाम पर्वतः
तिथलं मध प्यायल्यावर, वानरांनो, पुढे जा. तिथे नेत्र आणि मनाला आनंद देणारा कुंजन नावाचा डोंगर आहे.
अगस्त्यभवनं यत्र निर्मितं विश्वकर्मणा। तत्र योजनविस्तारमुच्छ्रितं दशयोजनम्
तिथे विश्वकर्म्याने बांधलेलं अगस्त्यांचं घर आहे. ते दहा योजन उंच आणि एक योजन रुंद आहे.
शरणं काञ्चनं दिव्यं नानारत्नविभूषितम्। तत्र भोगवती नाम सर्पाणामालयः पुरी
तिथे सोन्याचं, दिव्य, विविध रत्नांनी सजलेलं एक आश्रयस्थान आहे. तिथेच भोगवती नावाचं सर्पांचं शहर आहे.
विशालरथ्या दुर्धर्षा सर्वतः परिरक्षिता। रक्षिता पन्नगैर्घोरैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाविषैः
त्या शहराच्या रस्त्या रुंद आणि भयंकर आहेत, सर्व बाजूंनी तीव्र विषारी, मोठ्या दातांच्या सर्पांनी राखली जातात.
सर्पराजो महाघोरो यस्यां वसति वासुकिः। निर्याय मार्गितव्या च सा च भोगवती पुरी
त्या शहरात महाभयंकर सर्पराज वासुकी राहतो. तिथून बाहेर पडून, भोगवती शहरातही शोधा.
तत्र चानन्तरोद्देशा ये केचन समावृताः। तं च देशमतिक्रम्य महानृषभसंस्थितिः
तिथे आसपासच्या प्रदेशात जे काही जीव राहतात, त्या प्रदेशाच्या पलीकडे मोठ्या वृषभाचं निवासस्थान आहे.
सर्वरत्नमयः श्रीमानृषभो नाम पर्वतः। गोशीर्षकं पद्मकं च हरिश्यामं च चन्दनम्
तिथे सर्व रत्नांनी बनलेला, ऋषभ नावाचा तेजस्वी डोंगर आहे. तिथे गोशीर्षक, पद्मक, हरिश्याम आणि चंदनाची झाडे आहेत.
रोहिता नाम गन्धर्वा घोरं रक्षन्ति तद्वनम्। तत्र गन्धर्वपतयः पञ्च सूर्यसमप्रभाः
तिथे रोहित नावाचे गंधर्व त्या भयंकर जंगलाचं रक्षण करतात. तिथे सूर्यासारखे तेजस्वी पाच गंधर्वांचे प्रमुख राहतात.
शैलूषो ग्रामणीः शिक्षः शुको बभ्रुस्तथैव च। रविसोमाग्निवपुषां निवासः पुण्यकर्मणाम्
शैलूष, ग्रामणी, शिक्ष, शुक आणि बभ्रू हे तिथे राहतात. ते सूर्य, चंद्र आणि अग्नीप्रमाणे तेजस्वी असून, पुण्यकर्म करणारे आहेत.
अन्ते पृथिव्या दुर्धर्षास्ततः स्वर्गजितः स्थिताः। ततः परं न वः सेव्यः पितृलोकः सुदारुणः
पृथ्वीच्या टोकाला, स्वर्गालाही जिंकणारे, अशक्य असे हे लोक आहेत. त्यापुढे, फार भयंकर असलेल्या पितृलोकात जाऊ नका.
राजधानी यमस्यैषा कष्टेन तमसाऽऽवृता। एतावदेव युष्माभिर्वीरा वानरपुंगवाः। शक्यं विचेतुं गन्तुं वा नातो गतिमतां गतिः
ही यमाची राजधानी घनदाट अंधाराने वेढलेली आहे. वानर वीरांनो, इथपर्यंतच तुम्ही शोधू शकता किंवा जाऊ शकता; यापुढे जाण्याचा मार्ग नाही.
सर्वमेतत् समालोक्य यच्चान्यदपि दृश्यते। गतिं विदित्वा वैदेह्याः संनिवर्तितुमर्हथ
हे सर्व नीट पाहून, आणि वैदेही कुठे आहे ते समजल्यावर, तुम्ही परत यावे.
यश्च मासान्निवृत्तोऽग्रे दृष्टा सीतेति वक्ष्यति। मत्तुल्यविभवो भोगैः सुखं स विहरिष्यति
जो कोणी महिन्याच्या आत परत येईल आणि 'सीता सापडली' असं सांगेल, त्याला माझ्यासारखेच सुख, संपत्ती आणि ऐश्वर्य मिळेल, आणि तो आनंदाने राहील.
ततः प्रियतरो नास्ति मम प्राणाद् विशेषतः। कृतापराधो बहुशो मम बन्धुर्भविष्यति
माझ्या जीवापेक्षाही तो मला अधिक प्रिय असेल; त्याने कितीही चुका केल्या असल्या, तरी तो माझा आप्त होईल.
अमितबलपराक्रमा भवन्तो विपुलगुणेषु कुलेषु च प्रसूताः। मनुजपतिसुतां यथा लभध्वं तदधिगुणं पुरुषार्थमारभध्वम्
तुमच्यात अपार बळ आणि पराक्रम आहे, तुम्ही मोठ्या कुटुंबात आणि गुणी घरात जन्मलेले आहात; म्हणून मन लावून मनुष्यराजाच्या कन्येचा शोध घ्या.
thumb|द्विचत्वारिंशः सर्गः श्रूयताम्|center श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे किष्किन्धाकाण्डे द्विचत्वारिंशः सर्गः ॥४-
आता श्रीमद्वाल्मीकी रामायणातील किष्किंधा कांडातील बेचाळीसावे सर्ग ऐका.
अथ प्रस्थाप्य स हरीन् सुग्रीवो दक्षिणां दिशम्। अब्रवीन्मेघसंकाशं सुषेणं नाम वानरम्
नंतर सुग्रीवाने वानरांना पाठवून, मेघासारख्या दिसणाऱ्या सुसेन नावाच्या वानराला दक्षिण दिशेला जाण्याचा आदेश दिला.
तारायाः पितरं राजा श्वशुरं भीमविक्रमम्। अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यमभिगम्य प्रणम्य च
त्यानंतर तो हात जोडून ताराच्या वडिलांना, म्हणजेच आपल्या बलाढ्य सासऱ्याला, आदराने म्हणाला.
महर्षिपुत्रं मारीचमर्चिष्मन्तं महाकपिम्। वृतं कपिवरैः शूरैर्महेन्द्रसदृशद्युतिम्
महर्षींचा पुत्र, तेजस्वी आणि महाकाय वानर, इंद्रासारखा तेजस्वी आणि शूर वानरांच्या वेढ्यात असलेल्या मारीचाशी त्याने संवाद साधला.
बुद्धिविक्रमसम्पन्नं वैनतेयसमद्युतिम्। मरीचिपुत्रान् मारीचानर्चिर्माल्यान् महाबलान्
बुद्धी आणि पराक्रम असलेले, गरुडासारखे तेज असलेले मारीचाचे पुत्र—मारीच, अर्चिर्माल्य आणि इतर बलाढ्य वानर—
ऋषिपुत्रांश्च तान् सर्वान् प्रतीचीमादिशद् दिशम्। द्वाभ्यां शतसहस्राभ्यां कपीनां कपिसत्तमाः
त्या सर्व ऋषिपुत्रांना त्याने पश्चिम दिशेला जाण्यास सांगितले; सुसेनच्या नेतृत्वाखाली दोन लक्ष श्रेष्ठ वानर निघाले.
सुषेणप्रमुखा यूयं वैदेहीं परिमार्गथ। सौराष्ट्रान् सहबाह्लीकांश्चन्द्रचित्रांस्तथैव च
सुसेन यांच्या पुढाकाराने, तुम्ही सर्वांनी सौरेष्ट्र, बहलीक आणि चंद्रचित्र या प्रदेशात वैदेहीचा शोध घ्या.