तत्रासुरा महाकायाश्छायां गृह्णन्ति नित्यशः। ब्रह्मणा समनुज्ञाता दीर्घकालं बुभुक्षिताः
तेथे, मोठ्या शरीराचे असुर नेहमी सावल्या पकडतात, ब्रह्मदेवाने परवानगी दिल्यामुळे, ते खूप दिवस उपाशी आहेत.
तं कालमेघप्रतिमं महोरगनिषेवितम्। अभिगम्य महानादं तीर्थेनैव महोदधिम्
त्या काळ्या मेघासारख्या, महोरगांनी वावरलेल्या, मोठ्या गजर करणाऱ्या समुद्राजवळ पोहोचून, तुम्ही पवित्र जल गाठाल.
ततो रक्तजलं भीमं लोहितं नाम सागरम्। गत्वा प्रेक्ष्यथ तां चैव बृहतीं कूटशाल्मलीम्
मग, रक्तासारखे लाल पाणी असणारा भयंकर लोहित समुद्र गाठा आणि तिथे मोठे, उंच कूटशाल्मली वृक्ष पाहा.
तत्र शैलनिभा भीमा मन्देहा नाम राक्षसाः। शैलशृङ्गेषु लम्बन्ते नानारूपा भयावहाः
तेथे, डोंगरासारखे भयंकर 'मंदेह' नावाचे राक्षस आहेत, जे पर्वतांच्या शिखरांवर विविध भयानक रूपांत लटकतात.
ते पतन्ति जले नित्यं सूर्यस्योदयनं प्रति। अभितप्ताः स्म सूर्येण लम्बन्ते स्म पुनः पुनः
ते दररोज सूर्य उगवताना पाण्यात पडतात, सूर्याच्या तापाने भाजले जातात आणि पुन्हा पुन्हा लटकतात.
निहता ब्रह्मतेजोभिरहन्यहनि राक्षसाः। ततः पाण्डुरमेघाभं क्षीरोदं नाम सागरम्
हे राक्षस ब्रह्मतेजाने दररोज नष्ट होतात; त्यानंतर तुम्ही पांडुर मेघांसारखा पांढरा क्षीरसागर पाहाल.
गत्वा द्रक्ष्यथ दुर्धर्षा मुक्ताहारमिवोर्मिभिः। तस्य मध्ये महान् श्वेतो ऋषभो नाम पर्वतः
तिथे पोहोचल्यावर, लाटांनी मोत्यांच्या माळेसारखा शोभणारा, भयंकर समुद्र पाहाल; त्याच्या मध्यभागी ऋषभ नावाचा मोठा पांढरा पर्वत आहे.
दिव्यगन्धैः कुसुमितैराचितैश्च नगैर्वृतः। सरश्च राजतैः पद्मैर्ज्वलितैर्हेमकेसरैः
तो पर्वत दिव्य सुवासिक फुलांनी भरलेल्या डोंगरांनी वेढलेला आहे आणि तिथे सोन्याच्या केसरांनी उजळलेली, चांदीच्या कमळांनी भरलेली सरोवर आहे.
नाम्ना सुदर्शनं नाम राजहंसैः समाकुलम्। विबुधाश्चारणा यक्षाः किंनराश्चाप्सरोगणाः
सुदर्शन नावाचं ते सरोवर राजहंसांनी गजबजलेलं आहे. तिथे देव, गंधर्व, यक्ष, किन्नर आणि अप्सरांचा मेळा नेहमीच असतो.
हृष्टाः समधिगच्छन्ति नलिनीं तां रिरंसवः। क्षीरोदं समतिक्रम्य तदा द्रक्ष्यथ वानराः
ते सुंदर कमळांनी भरलेलं सरोवर पाहण्यासाठी आनंदाने लोक तिथे येतात. वानरांनो, क्षीरसागर ओलांडल्यानंतर तुम्ही ते सरोवर पाहाल.
जलोदं सागरं शीघ्रं सर्वभूतभयावहम्। तत्र तत्कोपजं तेजः कृतं हयमुखं महत्
त्यानंतर जलोद नावाचा वेगवान आणि सर्व जीवांना भय आणणारा समुद्र आहे. तिथेच घोड्याच्या तोंडासारखं मोठं अग्नीमय तेज निर्माण झालं.
अस्याहुस्तन्महावेगमोदनं सचराचरम्। तत्र विक्रोशतां नादो भूतानां सागरौकसाम्। श्रूयते चासमर्थानां दृष्ट्वाभूद् वडवामुखम्
त्याच्या जबड्यातील प्रचंड वेगामुळे सर्व सजीव आणि निर्जीव गोष्टी ओढल्या जातात. तिथे समुद्रात राहणाऱ्या जीवांचा आणि इतरांचा आक्रोश ऐकू येतो, जे वडवामुख पाहून असहाय्य होतात.
स्वादूदस्योत्तरे तीरे योजनानि त्रयोदश। जातरूपशिलो नाम सुमहान् कनकप्रभः
त्या गोड्या समुद्राच्या उत्तरेकडील किनाऱ्यावर, तेरा योजन अंतरावर, जतरूपशिला नावाचा मोठा आणि सोन्यासारखा तेजस्वी डोंगर आहे.
तत्र चन्द्रप्रतीकाशं पन्नगं धरणीधरम्। पद्मपत्रविशालाक्षं ततो द्रक्ष्यथ वानराः
वानरांनो, तिथे तुम्ही चंद्रासारखा तेजस्वी, कमळाच्या पानासारख्या मोठ्या डोळ्यांचा सर्पराज त्या डोंगरावर बसलेला पाहाल.
आसीनं पर्वतस्याग्रे सर्वदेवनमस्कृतम्। सहस्रशिरसं देवमनन्तं नीलवाससम्
त्या पर्वताच्या शिखरावर, सर्व देवांनी पूजलेला, निळ्या वस्त्रातील, हजार डोक्यांचा अनंत देव बसलेला आहे.
त्रिशिराः काञ्चनः केतुस्तालस्तस्य महात्मनः। स्थापितः पर्वतस्याग्रे विराजति सवेदिकः
त्या महान आत्म्याच्या पर्वताच्या टोकावर, वेदिकेसह तीन शिरांचा सोन्याचा ध्वज उभा आहे आणि तो तेजाने झळकत आहे.
पूर्वस्यां दिशि निर्माणं कृतं तत् त्रिदशेश्वरैः। ततः परं हेममयः श्रीमानुदयपर्वतः
पूर्व दिशेला, देवांच्या अधिपतींनी ते बांधकाम केलं आहे. त्यापुढे सोन्यासारखा तेजस्वी उदय पर्वत आहे.
तस्य कोटिर्दिवं स्पृष्ट्वा शतयोजनमायता। जातरूपमयी दिव्या विराजति सवेदिका
त्याचं शिखर शंभर योजन उंच असून आकाशाला स्पर्श करतं. तिथे सोन्याचं दिव्य आणि तेजस्वी शिखर वेदिकेसह शोभून दिसतं.
सालैस्तालैस्तमालैश्च कर्णिकारैश्च पुष्पितैः। जातरूपमयैर्दिव्यैः शोभते सूर्यसंनिभैः
सोन्याच्या दिव्य साळ, ताड, तमाळ आणि कर्णिकार फुलांनी तो पर्वत सूर्याप्रमाणे झळकत शोभतो.
तत्र योजनविस्तारमुच्छ्रितं दशयोजनम्। शृङ्गं सौमनसं नाम जातरूपमयं ध्रुवम्
तिथे सौमनस नावाचं, एक योजन रुंद आणि दहा योजन उंच, शुद्ध सोन्याचं शिखर आहे.
तत्र पूर्वं पदं कृत्वा पुरा विष्णुस्त्रिविक्रमे। द्वितीयं शिखरे मेरोश्चकार पुरुषोत्तमः
पूर्वी, विष्णूंनी आपल्या त्रिविक्रम रूपात पहिलं पाऊल तिथे ठेवलं आणि दुसरं पाऊल मेरूच्या शिखरावर ठेवलं.
उत्तरेण परिक्रम्य जम्बूद्वीपं दिवाकरः। दृश्यो भवति भूयिष्ठं शिखरं तन्महोच्छ्रयम्
जंबूद्वीपाच्या उत्तरेला वळून, सूर्य त्या उंच शिखरावर विशेषतः दिसतो.
तत्र वैखानसा नाम वालखिल्या महर्षयः। प्रकाशमाना दृश्यन्ते सूर्यवर्णास्तपस्विनः
तिथे वैखानस नावाचे वालखिल्य ऋषी, सूर्यसारख्या तेजाने उजळलेले, तपस्वी म्हणून दिसतात.
अयं सुदर्शनो द्वीपः पुरो यस्य प्रकाशते। तस्मिंस्तेजश्च चक्षुश्च सर्वप्राणभृतामपि
हा सुदर्शन द्वीप तुमच्यासमोर प्रकाशमान आहे. तिथे सर्व जीवांची तेज आणि दृष्टी सामावलेली आहे.
शैलस्य तस्य पृष्ठेषु कन्दरेषु वनेषु च। रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः
त्या पर्वताच्या कड्यांवर, गुहांमध्ये आणि जंगलात, रावण आणि वैदेही यांचा सर्वत्र शोध घ्या.
काञ्चनस्य च शैलस्य सूर्यस्य च महात्मनः। आविष्टा तेजसा संध्या पूर्वा रक्ता प्रकाशते
त्या सोन्याच्या पर्वताच्या आणि तेजस्वी सूर्याच्या प्रकाशामुळे पूर्वेकडील संध्या लाल रंगाने उजळून निघते.
पूर्वमेतत् कृतं द्वारं पृथिव्या भुवनस्य च। सूर्यस्योदयनं चैव पूर्वा ह्येषा दिगुच्यते
ही पृथ्वी आणि जगाचे पूर्वेकडील द्वार आहे, तसेच हेच सूर्याच्या उगवण्याचे स्थान आहे; म्हणून हिला पूर्व दिशा असे म्हणतात.
तस्य शैलस्य पृष्ठेषु निर्झरेषु गुहासु च। रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः
त्या डोंगराच्या कड्यांवर, धबधब्यांमध्ये आणि गुहांमध्ये, तुम्ही सर्वांनी वैदेहीसह रावणाचा सर्वत्र शोध घ्या.
ततः परमगम्या स्याद् दिक्पूर्वा त्रिदशावृता। रहिता चन्द्रसूर्याभ्यामदृश्या तमसावृता
त्यापुढे एक अगम्य प्रदेश आहे, जो पूर्व दिशा देवांनी वेढलेली आहे, जिथे चंद्र आणि सूर्य नाहीत, आणि सर्वत्र अंधार पसरलेला आहे.
शैलेषु तेषु सर्वेषु कन्दरेषु नदीषु च। ये च नोक्ता मयोद्देशा विचेया तेषु जानकी
त्या सर्व पर्वतांमध्ये, गुहांमध्ये, नद्यांमध्ये आणि मी न सांगितलेल्या जागांमध्येही, तुम्ही जानकीचा शोध घ्या.