अक्षया बलवन्तश्च तथैव पुरुषादकाः। किरातास्तीक्ष्णचूडाश्च हेमाभाः प्रियदर्शनाः
अक्षय आणि बलवान, तसेच माणसे खाणारे, तीक्ष्ण चुट असलेले, सोन्यासारखे तेजस्वी आणि देखणे किरात हे सर्व आहेत.
आममीनाशनाश्चापि किराता द्वीपवासिनः। अन्तर्जलचरा घोरा नरव्याघ्रा इति स्मृताः
कच्ची मासळी खाणारे, बेटांवर राहणारे, पाण्यात राहणारे भयंकर आणि 'मानव वाघ' म्हणून ओळखले जाणारे किरात आहेत.
एतेषामाश्रयाः सर्वे विचेयाः काननौकसः। गिरिभिर्ये च गम्यन्ते प्लवनेन प्लवेन च
या सर्वांच्या आश्रयाला असणारे वनवासी, तसेच डोंगर, पोहून किंवा होड्यांनी पोहोचता येणारी सर्व ठिकाणे शोधा.
यत्नवन्तो यवद्वीपं सप्तराजोपशोभितम्। सुवर्णरूप्यकद्वीपं सुवर्णाकरमण्डितम्
प्रयत्नपूर्वक, सात राजांनी सुशोभित यवद्वीप, सुवर्ण व रुप्याने भरलेले बेट आणि सोन्याच्या खाणींनी सजलेले ठिकाण शोधा.
यवद्वीपमतिक्रम्य शिशिरो नाम पर्वतः। दिवं स्पृशति शृङ्गेण देवदानवसेवितः
यवद्वीपाच्या पुढे शिशिर नावाचा पर्वत आहे, ज्याचे शिखर आकाशाला भिडते आणि देव व दानव यांच्याद्वारे सेविला जातो.
एतेषां गिरिदुर्गेषु प्रपातेषु वनेषु च। मार्गध्वं सहिताः सर्वे रामपत्नीं यशस्विनीम्
या सर्व डोंगरातील किल्ल्यांमध्ये, दरींमध्ये आणि जंगलांमध्ये, तुम्ही सर्वांनी मिळून रामाची कीर्तीशाली पत्नी शोधावी.
ततो रक्तजलं प्राप्य शोणाख्यं शीघ्रवाहिनम्। गत्वा पारं समुद्रस्य सिद्धचारणसेवितम्
मग, लाल पाण्याची, वेगाने वाहणारी शोणानदी गाठा आणि सिद्ध व चारणांनी वावरलेल्या समुद्राच्या पलीकडे जा.
तस्य तीर्थेषु रम्येषु विचित्रेषु वनेषु च। रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः
त्या नदीच्या सुंदर घाटांवर आणि अद्भुत जंगलांमध्ये, रावण व वैदेही सर्वत्र शोधा.
पर्वतप्रभवा नद्यः सुभीमबहुनिष्कुटाः। मार्गितव्या दरीमन्तः पर्वताश्च वनानि च
डोंगरांमधून उगम पावणाऱ्या नद्या, त्यांच्या भयंकर दऱ्या, पर्वतातील गुहा आणि जंगलं सुद्धा शोधा.
ततः समुद्रद्वीपांश्च सुभीमान् द्रष्टुमर्हथ। ऊर्मिमन्तं महारौद्रं क्रोशन्तमनिलोद्धतम्
त्याच्या पुढे, समुद्रातील बेटं, लाटांनी भरलेली, अतिशय भयंकर, गर्जना करणारी आणि वाऱ्याने उसळणारी, पाहा.
तत्रासुरा महाकायाश्छायां गृह्णन्ति नित्यशः। ब्रह्मणा समनुज्ञाता दीर्घकालं बुभुक्षिताः
तेथे, मोठ्या शरीराचे असुर नेहमी सावल्या पकडतात, ब्रह्मदेवाने परवानगी दिल्यामुळे, ते खूप दिवस उपाशी आहेत.
तं कालमेघप्रतिमं महोरगनिषेवितम्। अभिगम्य महानादं तीर्थेनैव महोदधिम्
त्या काळ्या मेघासारख्या, महोरगांनी वावरलेल्या, मोठ्या गजर करणाऱ्या समुद्राजवळ पोहोचून, तुम्ही पवित्र जल गाठाल.
ततो रक्तजलं भीमं लोहितं नाम सागरम्। गत्वा प्रेक्ष्यथ तां चैव बृहतीं कूटशाल्मलीम्
मग, रक्तासारखे लाल पाणी असणारा भयंकर लोहित समुद्र गाठा आणि तिथे मोठे, उंच कूटशाल्मली वृक्ष पाहा.
तत्र शैलनिभा भीमा मन्देहा नाम राक्षसाः। शैलशृङ्गेषु लम्बन्ते नानारूपा भयावहाः
तेथे, डोंगरासारखे भयंकर 'मंदेह' नावाचे राक्षस आहेत, जे पर्वतांच्या शिखरांवर विविध भयानक रूपांत लटकतात.
ते पतन्ति जले नित्यं सूर्यस्योदयनं प्रति। अभितप्ताः स्म सूर्येण लम्बन्ते स्म पुनः पुनः
ते दररोज सूर्य उगवताना पाण्यात पडतात, सूर्याच्या तापाने भाजले जातात आणि पुन्हा पुन्हा लटकतात.
निहता ब्रह्मतेजोभिरहन्यहनि राक्षसाः। ततः पाण्डुरमेघाभं क्षीरोदं नाम सागरम्
हे राक्षस ब्रह्मतेजाने दररोज नष्ट होतात; त्यानंतर तुम्ही पांडुर मेघांसारखा पांढरा क्षीरसागर पाहाल.
गत्वा द्रक्ष्यथ दुर्धर्षा मुक्ताहारमिवोर्मिभिः। तस्य मध्ये महान् श्वेतो ऋषभो नाम पर्वतः
तिथे पोहोचल्यावर, लाटांनी मोत्यांच्या माळेसारखा शोभणारा, भयंकर समुद्र पाहाल; त्याच्या मध्यभागी ऋषभ नावाचा मोठा पांढरा पर्वत आहे.
दिव्यगन्धैः कुसुमितैराचितैश्च नगैर्वृतः। सरश्च राजतैः पद्मैर्ज्वलितैर्हेमकेसरैः
तो पर्वत दिव्य सुवासिक फुलांनी भरलेल्या डोंगरांनी वेढलेला आहे आणि तिथे सोन्याच्या केसरांनी उजळलेली, चांदीच्या कमळांनी भरलेली सरोवर आहे.
नाम्ना सुदर्शनं नाम राजहंसैः समाकुलम्। विबुधाश्चारणा यक्षाः किंनराश्चाप्सरोगणाः
सुदर्शन नावाचं ते सरोवर राजहंसांनी गजबजलेलं आहे. तिथे देव, गंधर्व, यक्ष, किन्नर आणि अप्सरांचा मेळा नेहमीच असतो.
हृष्टाः समधिगच्छन्ति नलिनीं तां रिरंसवः। क्षीरोदं समतिक्रम्य तदा द्रक्ष्यथ वानराः
ते सुंदर कमळांनी भरलेलं सरोवर पाहण्यासाठी आनंदाने लोक तिथे येतात. वानरांनो, क्षीरसागर ओलांडल्यानंतर तुम्ही ते सरोवर पाहाल.
जलोदं सागरं शीघ्रं सर्वभूतभयावहम्। तत्र तत्कोपजं तेजः कृतं हयमुखं महत्
त्यानंतर जलोद नावाचा वेगवान आणि सर्व जीवांना भय आणणारा समुद्र आहे. तिथेच घोड्याच्या तोंडासारखं मोठं अग्नीमय तेज निर्माण झालं.
अस्याहुस्तन्महावेगमोदनं सचराचरम्। तत्र विक्रोशतां नादो भूतानां सागरौकसाम्। श्रूयते चासमर्थानां दृष्ट्वाभूद् वडवामुखम्
त्याच्या जबड्यातील प्रचंड वेगामुळे सर्व सजीव आणि निर्जीव गोष्टी ओढल्या जातात. तिथे समुद्रात राहणाऱ्या जीवांचा आणि इतरांचा आक्रोश ऐकू येतो, जे वडवामुख पाहून असहाय्य होतात.
स्वादूदस्योत्तरे तीरे योजनानि त्रयोदश। जातरूपशिलो नाम सुमहान् कनकप्रभः
त्या गोड्या समुद्राच्या उत्तरेकडील किनाऱ्यावर, तेरा योजन अंतरावर, जतरूपशिला नावाचा मोठा आणि सोन्यासारखा तेजस्वी डोंगर आहे.
तत्र चन्द्रप्रतीकाशं पन्नगं धरणीधरम्। पद्मपत्रविशालाक्षं ततो द्रक्ष्यथ वानराः
वानरांनो, तिथे तुम्ही चंद्रासारखा तेजस्वी, कमळाच्या पानासारख्या मोठ्या डोळ्यांचा सर्पराज त्या डोंगरावर बसलेला पाहाल.
आसीनं पर्वतस्याग्रे सर्वदेवनमस्कृतम्। सहस्रशिरसं देवमनन्तं नीलवाससम्
त्या पर्वताच्या शिखरावर, सर्व देवांनी पूजलेला, निळ्या वस्त्रातील, हजार डोक्यांचा अनंत देव बसलेला आहे.
त्रिशिराः काञ्चनः केतुस्तालस्तस्य महात्मनः। स्थापितः पर्वतस्याग्रे विराजति सवेदिकः
त्या महान आत्म्याच्या पर्वताच्या टोकावर, वेदिकेसह तीन शिरांचा सोन्याचा ध्वज उभा आहे आणि तो तेजाने झळकत आहे.
पूर्वस्यां दिशि निर्माणं कृतं तत् त्रिदशेश्वरैः। ततः परं हेममयः श्रीमानुदयपर्वतः
पूर्व दिशेला, देवांच्या अधिपतींनी ते बांधकाम केलं आहे. त्यापुढे सोन्यासारखा तेजस्वी उदय पर्वत आहे.
तस्य कोटिर्दिवं स्पृष्ट्वा शतयोजनमायता। जातरूपमयी दिव्या विराजति सवेदिका
त्याचं शिखर शंभर योजन उंच असून आकाशाला स्पर्श करतं. तिथे सोन्याचं दिव्य आणि तेजस्वी शिखर वेदिकेसह शोभून दिसतं.
सालैस्तालैस्तमालैश्च कर्णिकारैश्च पुष्पितैः। जातरूपमयैर्दिव्यैः शोभते सूर्यसंनिभैः
सोन्याच्या दिव्य साळ, ताड, तमाळ आणि कर्णिकार फुलांनी तो पर्वत सूर्याप्रमाणे झळकत शोभतो.
तत्र योजनविस्तारमुच्छ्रितं दशयोजनम्। शृङ्गं सौमनसं नाम जातरूपमयं ध्रुवम्
तिथे सौमनस नावाचं, एक योजन रुंद आणि दहा योजन उंच, शुद्ध सोन्याचं शिखर आहे.