महेन्द्रहिमवद्विन्ध्यकैलासशिखरेषु च। मन्दरे पाण्डुशिखरे पञ्चशैलेषु ये स्थिताः
महेंद्र, हिमवत, विंध्य, कैलास, मंदार, पांडुशिखर आणि त्या पाच पर्वतांवर जे वानर राहतात—
तरुणादित्यवर्णेषु भ्राजमानेषु नित्यशः। पर्वतेषु समुद्रान्ते पश्चिमस्यां तु ये दिशि
जे वानर उगवत्या सूर्यासारखे तेजस्वी आहेत, पश्चिम समुद्राच्या काठावर असलेल्या डोंगरांवर नेहमीच चमकत राहतात—
आदित्यभवने चैव गिरौ संध्याभ्रसंनिभे। पद्माचलवनं भीमाः संश्रिता हरिपुंगवाः
जे वानर सूर्याच्या निवासात, संध्याकाळच्या मेघांसारख्या पर्वतावर आणि पद्माचलाच्या अरण्यात आश्रय घेतलेले बलवान वानर आहेत—
अञ्जनाम्बुदसंकाशाः कुञ्जरेन्द्रमहौजसः। अञ्जने पर्वते चैव ये वसन्ति प्लवंगमाः
जे वानर काळ्या मेघांसारखे दिसतात, हत्तीच्या बळासारखे सामर्थ्यवान आहेत, आणि अंजन पर्वतावर राहतात—
महाशैलगुहावासा वानराः कनकप्रभाः। मेरुपार्श्वगताश्चैव ये च धूम्रगिरिं श्रिताः
जे सुवर्णासारखे तेज असलेले वानर मोठ्या पर्वतांच्या गुहांमध्ये राहतात, मेरूच्या उतारांवर आहेत, आणि जे धूम्रगिरीवर आश्रय घेतले आहेत—
तरुणादित्यवर्णाश्च पर्वते ये महारुणे। पिबन्तो मधु मैरेयं भीमवेगाः प्लवंगमाः
जे वानर उगवत्या सूर्याच्या रंगाचे आहेत, मोठ्या लाल पर्वतावर राहतात, आणि मध व मद्य पिणारे वेगवान वानर आहेत—
वनेषु च सुरम्येषु सुगन्धिषु महत्सु च। तापसाश्रमरम्येषु वनान्तेषु समन्ततः
जे वानर सुंदर, सुगंधी आणि मोठ्या जंगलांमध्ये, तपस्व्यांच्या रम्य आश्रमांमध्ये आणि सर्वत्र जंगलाच्या काठावर राहतात—
तांस्तांस्त्वमानय क्षिप्रं पृथिव्यां सर्ववानरान्। सामदानादिभिः कल्पैर्वानरैर्वेगवत्तरैः
तू पृथ्वीवरच्या सर्व वानरांना, वेगवेगळ्या उपायांनी—साम, दान वगैरे—आणि वेगवान वानरांसह, लवकर इथे घेऊन ये.
प्रेषिताः प्रथमं ये च मयाऽऽज्ञाता महाजवाः। त्वरणार्थं तु भूयस्त्वं सम्प्रेषय हरीश्वरान्
जे मोठ्या वेगाचे वानर मी आधी पाठवले आहेत, त्यांना आणण्यासाठी अजून काही वानरप्रमुखांना त्वरेने पाठव.
ये प्रसक्ताश्च कामेषु दीर्घसूत्राश्च वानराः। इहानयस्व तान् शीघ्रं सर्वानेव कपीश्वरान्
जे वानर भोगात गुंतले आहेत किंवा जे आळशी आहेत, त्या सर्व वानरप्रमुखांना लवकर इथे घेऊन ये.
अहोभिर्दशभिर्ये च नागच्छन्ति ममाज्ञया। हन्तव्यास्ते दुरात्मानो राजशासनदूषकाः
जे दहा दिवसांत माझ्या आज्ञेने इथे येणार नाहीत, त्या दुष्टांना, जे राजाच्या आज्ञेचे उल्लंघन करतात, मारावे.
शतान्यथ सहस्राणि कोट्यश्च मम शासनात्। प्रयान्तु कपिसिंहानां निदेशे मम ये स्थिताः
शेकडो, हजारो आणि कोटी वानर, जे माझ्या आज्ञेत आहेत, त्यांनी माझ्या सांगण्यावरून निघावे.
मेघपर्वतसंकाशाश्छादयन्त इवाम्बरम्। घोररूपाः कपिश्रेष्ठा यान्तु मच्छासनादितः
मेघ आणि पर्वतासारखे दिसणारे, आकाश झाकणारे, भयंकर रूप असलेले वानरश्रेष्ठ माझ्या आज्ञेने इथून निघून जावेत.
ते गतिज्ञा गतिं गत्वा पृथिव्यां सर्ववानराः। आनयन्तु हरीन् सर्वांस्त्वरिताः शासनान्मम
जे मार्ग जाणणारे आहेत, त्यांनी पृथ्वीवर सर्वत्र जाऊन, माझ्या आज्ञेने सर्व वानरांना लवकर इथे घेऊन यावे.
तस्य वानरराजस्य श्रुत्वा वायुसुतो वचः। दिक्षु सर्वासु विक्रान्तान् प्रेषयामास वानरान्
वायुपुत्राचे शब्द ऐकून वानरराजाने सर्व दिशांना बलवान वानरांना पाठवले.
ते पदं विष्णुविक्रान्तं पतत्त्रिज्योतिरध्वगाः। प्रयाताः प्रहिता राज्ञा हरयस्तु क्षणेन वै
राजाने पाठवलेले वानर, पक्ष्यांसारखे, प्रकाशासारखे आणि विष्णूच्या पावलासारखे वेगवान, क्षणात निघून गेले.
ते समुद्रेषु गिरिषु वनेषु च सरस्सु च। वानरा वानरान् सर्वान् रामहेतोरचोदयन्
त्या वानरांनी, रामासाठी, समुद्रांत, पर्वतांत, जंगलांत आणि सरोवरांत असलेल्या सर्व वानरांना गोळा करायला लावले.
मृत्युकालोपमस्याज्ञां राजराजस्य वानराः। सुग्रीवस्याययुः श्रुत्वा सुग्रीवभयशङ्किताः
सुग्रीवाची आज्ञा मृत्यूसमान कठोर वाटल्याने, त्याच्या भीतीने सर्व वानर ताबडतोब आले.
ततस्तेऽञ्जनसंकाशा गिरेस्तस्मान्महाबलाः। तिस्रः कोट्यः प्लवंगानां निर्ययुर्यत्र राघवः
त्या पर्वतावरून, काळ्या काजळासारखे आणि बलवान असे तीन कोटी वानर जिथे राघव होता तिथे निघाले.
अस्तं गच्छति यत्रार्कस्तस्मिन् गिरिवरे रताः। संतप्तहेमवर्णाभास्तस्मात् कोट्यो दश च्युताः
जिथे सूर्य मावळतो त्या उत्तम पर्वतावरून, तापलेल्या सोन्यासारखे तेजस्वी दहा कोटी वानर निघून गेले.
कैलासशिखरेभ्यश्च सिंहकेसरवर्चसाम्। ततः कोटिसहस्राणि वानराणां समागमन्
कैलासाच्या शिखरांवरून, सिंह व वाघासारखे तेजस्वी कोटी-कोटी व हजारो वानर एकत्र आले.
फलमूलेन जीवन्तो हिमवन्तमुपाश्रिताः। तेषां कोटिसहस्राणां सहस्रं समवर्तत
फळमुळे खाऊन हिमालयात राहणाऱ्या त्या वानरांच्या कोटी-हजारांपैकी हजार वानर एकत्र जमले.
अङ्गारकसमानानां भीमानां भीमकर्मणाम्। विन्ध्याद् वानरकोटीनां सहस्राण्यपतन् द्रुतम्
विंध्य पर्वतावरून, अंगारकासारखे भयंकर आणि भीषण कृत्य करणारे हजारो वानरांच्या कोटी वेगाने खाली उतरले.
क्षीरोदवेलानिलयास्तमालवनवासिनः। नारिकेलाशनाश्चैव तेषां संख्या न विद्यते
क्षीरसागराच्या काठी, तमाळवनांत राहणारे आणि नारळ खाणारे वानर किती आहेत हे मोजता येत नाही.
वनेभ्यो गह्वरेभ्यश्च सरिद्भ्यश्च महाबलाः। आगच्छद् वानरी सेना पिबन्तीव दिवाकरम्
जंगलांतून, गुहांतून आणि नद्यांतून बलवान वानरांची सेना जणू सूर्य पिऊन टाकतेय अशा वेगाने आली.
ये तु त्वरयितुं याता वानराः सर्ववानरान्। ते वीरा हिमवच्छैले ददृशुस्तं महाद्रुमम्
जे वीर वानर सर्व वानरांना लवकर बोलवायला गेले होते, त्यांनी हिमालयाच्या पर्वतावर तो महान वृक्ष पाहिला.
तस्मिन् गिरिवरे पुण्ये यज्ञो माहेश्वरः पुरा। सर्वदेवमनस्तोषो बभूव सुमनोरमः
त्या पवित्र आणि उत्तम पर्वतावर पूर्वी एक महादेवाचा यज्ञ झाला होता, जो सर्व देवांना आनंद देणारा आणि मनमोहक होता.
अन्ननिस्यन्दजातानि मूलानि च फलानि च। अमृतस्वादुकल्पानि ददृशुस्तत्र वानराः
त्या ठिकाणी वानरांना यज्ञातून निर्माण झालेले, अमृतासारखे गोड आणि देवांना योग्य अशी फळे व मुळे दिसली.
तदन्नसम्भवं दिव्यं फलमूलं मनोहरम्। यः कश्चित् सकृदश्नाति मासं भवति तर्पितः
त्या यज्ञातील अन्नापासून निर्माण झालेले दिव्य व मोहक फळमुळे, जो कोणी एकदाच खातो तो संपूर्ण महिना तृप्त राहतो.
तानि मूलानि दिव्यानि फलानि च फलाशनाः। औषधानि च दिव्यानि जगृहुर्हरिपुंगवाः
फळे खाणारे ते श्रेष्ठ वानरांनी ती दिव्य मुळे, फळे आणि दिव्य औषधी घेतली.