ततः शोकाभिसंतप्तं सुग्रीवं क्लिन्नवाससम्। शाखामृगमहामात्राः परिवार्योपतस्थिरे
मग दुःखाने व्याकुळ आणि ओले वस्त्र घातलेल्या सुग्रीवाला, वानरांच्या मुख्य मंत्र्यांनी वेढून घेतले.
अभिगम्य महाबाहुं राममक्लिष्टकारिणम्। स्थिताः प्राञ्जलयः सर्वे पितामहमिवर्षयः
मग सगळ्यांनी बलवान आणि निष्कलंक कृत्य करणाऱ्या रामाजवळ जाऊन, दोन्ही हात जोडून उभे राहिले, जसे ऋषी ब्रह्मदेवाजवळ उभे राहतात.
ततः काञ्चनशैलाभस्तरुणार्कनिभाननः। अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं हनूमान् मारुतात्मजः
मग वायुपुत्र हनुमान, ज्याचे रूप सोन्यासारखे आणि चेहरा ताज्या सूर्यासारखा तेजस्वी होता, त्याने हात जोडून असे बोलले.
भवत्प्रसादात् काकुत्स्थ पितृपैतामहं महत्। वानराणां सुदंष्ट्राणां सम्पन्नबलशालिनाम्
काकुत्स्था, तुझ्या कृपेने मी वानरांच्या या बलवान आणि तिखट दात असलेल्या वंशाचे पितृपैतृक राज्य मिळवले आहे.
महात्मनां सुदुष्प्रापं प्राप्तं राज्यमिदं प्रभो। भवता समनुज्ञातः प्रविश्य नगरं शुभम्
हे प्रभो, या महान आत्म्यांनाही कठीण मिळणारे राज्य तुझ्या अनुमतीने मिळाले आहे. आता आम्ही या शुभ नगरीत प्रवेश करूया.
संविधास्यति कार्याणि सर्वाणि ससुहृद्गणः। स्नातोऽयं विविधैर्गन्धैरौषधैश्च यथाविधि
तो आपल्या मित्रांसह सर्व कामे व्यवस्थित पार पाडेल; त्याने विधिप्रमाणे स्नान केले असून, विविध सुवासिक औषधींनी अंगाला अभिषेक केला आहे.
अर्चयिष्यति माल्यैश्च रत्नैश्च त्वां विशेषतः। इमां गिरिगुहां रम्यामभिगन्तुं त्वमर्हसि
तो तुला विशेषतः फुलांच्या माळा आणि रत्नांनी सन्मानित करील; म्हणून तू या रम्य पर्वताच्या गुहेत यावे.
कुरुष्व स्वामिसम्बन्धं वानरान् सम्प्रहर्षय। एवमुक्तो हनुमता राघवः परवीरहा
आपला स्वामी म्हणून संबंध प्रस्थापित कर आणि वानरांना आनंद दे. हनुमानाने असे म्हटल्यावर, शत्रूंचा संहार करणारा राघवाने—
प्रत्युवाच हनूमन्तं बुद्धिमान् वाक्यकोविदः। चतुर्दश समाः सौम्य ग्रामं वा यदि वा पुरम्
बुद्धिमान आणि बोलण्यात कुशल असा राम हनुमानाला म्हणाला, "हे सौम्य, चौदा वर्षे मी गाव असो वा शहर, कुठेही—"
न प्रवेक्ष्यामि हनुमन् पितुर्निर्देशपालकः। सुसमृद्धां गुहां दिव्यां सुग्रीवो वानरर्षभः
हनुमाना, मी वडिलांचा शब्द पाळतो म्हणून आत जाणार नाही; वानरांमध्ये श्रेष्ठ असलेला सुग्रीवच या सुंदर गुहेत योग्यतेने जावो.
प्रविष्टो विधिवद् वीरः क्षिप्रं राज्येऽभिषिच्यताम्। एवमुक्त्वा हनूमन्तं रामः सुग्रीवमब्रवीत्
जो वीर योग्य प्रकारे आत जाईल, त्याचा लवकर राज्याभिषेक व्हावा. असे हनुमानाला सांगून रामाने सुग्रीवाला उद्देशून म्हटले—
वृत्तज्ञो वृत्तसम्पन्नमुदारबलविक्रमम्। इममप्यङ्गदं वीरं यौवराज्येऽभिषेचय
जो वर्तन जाणतो, उत्तम वागणूक असलेला, आणि सामर्थ्य व शौर्याने महान आहे—अशा या वीर अंगदाचा युवराजपदी अभिषेक कर.
ज्येष्ठस्य हि सुतो ज्येष्ठः सदृशो विक्रमेण च। अङ्गदोऽयमदीनात्मा यौवराज्यस्य भाजनम्
मोठ्याचा मुलगा मोठाच असतो आणि शौर्यातही तो तसाच आहे; हा अंगद निडर आहे, युवराजपदासाठी योग्य आहे.
पूर्वोऽयं वार्षिको मासः श्रावणः सलिलागमः। प्रवृत्ताः सौम्य चत्वारो मासा वार्षिक संज्ञिताः
हा श्रावण महिना म्हणजे पावसाळ्याची सुरुवात, पाणी येण्याचा काळ आहे; हे सौम्य, चार पावसाळी महिने सुरू झाले आहेत.
नायमुद्योगसमयः प्रविश त्वं पुरीं शुभाम्। अस्मिन् वत्स्याम्यहं सौम्य पर्वते सहलक्ष्मणः
हा काही कृती करण्याचा काळ नाही; तू त्या शुभ नगरीत प्रवेश कर. मी आणि लक्ष्मण यासोबत या पर्वतावर राहीन, हे सौम्य.
इयं गिरिगुहा रम्या विशाला युक्तमारुता। प्रभूतसलिला सौम्य प्रभूतकमलोत्पला
ही पर्वताची गुहा रमणीय, मोठी आणि आल्हाददायक वाऱ्यांनी भरलेली आहे; पाण्याचा आणि कमळ-उपलांचा सुद्धा येथे मुबलक साठा आहे, हे सौम्य.
कार्तिके समनुप्राप्ते त्वं रावणवधे यत। एष नः समयः सौम्य प्रविश त्वं स्वमालयम्
कार्तिक महिना आला की, मग रावणवधासाठी आपण ठरवले आहे तसे, हे सौम्य, तू आपले घर गाठ.
अभिषिञ्चस्व राज्ये च सुहृदः सम्प्रहर्षय। इति रामाभ्यनुज्ञातः सुग्रीवो वानरर्षभः
राज्यात स्वतःचा अभिषेक कर आणि आपल्या मित्रांना आनंदी कर. असे रामाने परवानगी दिल्यावर वानरांमध्ये श्रेष्ठ असलेला सुग्रीव—
प्रविवेश पुरीं रम्यां किष्किन्धां वालिपालिताम्। तं वानरसहस्राणि प्रविष्टं वानरेश्वरम्
वालीनं राज्य केलेल्या रम्य किष्किंधा नगरीत सुग्रीव शिरला; त्याच्या मागे हजारो वानरांनी आपल्या राजाचे स्वागत केले.
अभिवार्य प्रविष्टानि सर्वतः प्लवगेश्वरम्। ततः प्रकृतयः सर्वा दृष्ट्वा हरिगणेश्वरम्
सर्व बाजूंनी वानरराजाला वेढून, सर्व प्रमुखांनी वानरांच्या सेनापतीला पाहून—
प्रणम्य मूर्ध्ना पतिता वसुधायं समाहिताः। सुग्रीवः प्रकृतीः सर्वाः सम्भाष्योत्थाप्य वीर्यवान्
त्यांनी डोके झुकवून मन लावून पृथ्वीवर वंदन केले; वीरश्रीसंपन्न सुग्रीवाने सर्व प्रमुखांशी बोलून त्यांना उभे केले.
भ्रातुरन्तःपुरं सौम्यं प्रविवेश महाबलः। प्रविष्टं भीमविक्रान्तं सुग्रीवं वानरर्षभम्
महाबली सुग्रीव आपल्या भावाच्या रम्य अंतःपुरात गेला; भीमशक्ती आणि शौर्य असलेला, वानरांमध्ये श्रेष्ठ सुग्रीव आत गेला.
अभ्यषिञ्चन्त सुहृदः सहस्राक्षमिवामराः। तस्य पाण्डुरमाजह्रुश्छत्रं हेमपरिष्कृतम्
त्याच्या मित्रांनी त्याचा अभिषेक केला, जणू अमरांनी इंद्राचा केला असावा; त्याच्यासाठी सोन्याने सजवलेला पांढरा छत्र आणला.
शुक्ले च वालव्यजने हेमदण्डे यशस्करे। तथा रत्नानि सर्वाणि सर्वबीजौषधानि च
सोन्याच्या दांड्याचे पांढरे चामर, कीर्ती मिळवून देणारे, तसेच सर्व रत्नं आणि सर्व प्रकारच्या औषधींची बिया—
सक्षीराणां च वृक्षाणां प्ररोहान् कुसुमानि च। शुक्लानि चैव वस्त्राणि श्वेतं चैवानुलेपनम्
दुधाळ झाडांची कोंब आणि फुले, शुभ्र वस्त्रे आणि पांढरे सुगंधी लेप—
अक्षतं जातरूपं च प्रियङ्गुं मधुसर्पिषी। दधि चर्म च वैयाघ्रं परार्घ्यौ चाप्युपानहौ
अखंड अक्षता, सुवर्ण, प्रियंगु, मध आणि साजूक तूप, दही, वाघाची कातडी आणि दोन मौल्यवान पादत्राणे—
समालम्भनमादाय गोरोचनमनःशिलाम्। आजग्मुस्तत्र मुदिता वराः कन्याश्च षोडश
समारंभासाठी दोरी, गोरचन आणि मनःशिला घेऊन आनंदी आणि तेजस्वी सोळा कन्या तिथे आल्या.
ततस्ते वानरश्रेष्ठमभिषेक्तुं यथाविधि। रत्नैर्वस्त्रैश्च भक्ष्यैश्च तोषयित्वा द्विजर्षभान्
नंतर, वानरांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या सुग्रीवाचा विधिपूर्वक अभिषेक करण्यासाठी, रत्नं, वस्त्रं आणि स्वादिष्ट अन्न देऊन श्रेष्ठ ब्राह्मणांना संतुष्ट केले.
ततः कुशपरिस्तीर्णं समिद्धं जातवेदसम्। मन्त्रपूतेन हविषा हुत्वा मन्त्रविदो जनाः
मग कुशांनी अंथरलेल्या जागी, अग्नी प्रज्वलित करून, मंत्रपठण करणाऱ्या जाणकारांनी मंत्रशुद्ध हवन समर्पित केले.
ततो हेमप्रतिष्ठाने वरास्तरणसंवृते। प्रासादशिखरे रम्ये चित्रमाल्योपशोभिते
त्यानंतर, सुंदर सुवर्णासनावर, मऊ गादी घालून, आकर्षक हारांनी सजवलेल्या राजवाड्याच्या शिखरावर सर्व काही तयार केले.