रामाच्या आज्ञेवर आणि आपल्या प्राणांवर शपथ घेत, सुग्रीव म्हणाला, "तू माझ्यासाठी निषिद्ध आहेस; पुरे—लढाईत तुला परास्त करून मी माझ्या भावाकडे परत जाईन." त्यानंतर तारा, कोमल वाणीने, वालिला मिठी मारली; हलके रडत, तिने वालिची उजव्या बाजूने प्रदक्षिणा केली. शुभ विधी करून, विजयाची कामना करत, तारा शोकाने भरलेल्या मनाने अन्य स्त्रियांना घेऊन अंतःपुरात प्रवेशली. तारा आपल्या महालात गेल्यानंतर, संतप्त वली नगरातून बाहेर पडला, जणू मोठा नाग फुफकारत बाहेर येतो. वलीने तीव्र क्रोधाने खोल श्वास घेतला आणि शत्रूला शोधण्यासाठी सर्वत्र नजर फिरवली. तेव्हा त्याने सुवर्णवर्णाचा, सुंदर अलंकारांनी सजलेला, तेजस्वी सुग्रीव पाहिला. वालि कमर घट्ट बांधून, शक्तीने भरलेला, सुग्रीवकडे मुष्टी उंचावून त्वरित लढायला पुढे गेला. त्याचप्रमाणे सुग्रीवही, मुष्टी घट्ट बंद करून, अधिक आवेशाने, सुवर्णाभूषित वालिला लक्ष्य करून, पुढे गेला. वालि, डोळे क्रोधाने लाल झालेल्या, युद्धकुशल सुग्रीवला वेगाने धावत जात म्हणाला, "माझी ही मोठी मुष्टी, बोटे व्यवस्थित बंद केलेली, जोराने सुटेल आणि तुझे प्राण घेईल." सुग्रीव संतप्त झाला आणि उत्तर दिले, "हीच मुष्टी, तुझे प्राण घेऊन, तुझ्या डोक्यावर पडो!" सुग्रीवच्या आघाताने वालि संतापला, आणि त्याने वेगाने झडप घेतली; त्याच्या शरीरातून रक्त वाहू लागले, जणू पर्वताला घाव लागल्यावर रक्त वाहते. मग सुग्रीवने क्षणभरही न थांबता, आपल्या शक्तीने साल वृक्ष उपटला आणि वालिच्या शरीरावर घाव घातला, जणू वज्राने पर्वताला घाव घालावा. सालाच्या घावाने, भाराने दबलेला, वालि जणू समुद्रात भाराने भरलेली जहाज डगमगते तसा डगमगू लागला. दोघेही बलवान, पराक्रमी, गरुडासारखे वेगवान, भयावह रूप धारण करून, आकाशातील सूर्य-चंद्रासारखे भासले. एकमेकांचा विनाश करण्यासाठी, कमतरता शोधत, वालि अधिक शक्तिशाली झाला. सूर्यपुत्र, महान पराक्रमी सुग्रीव, वालिने दडपला; त्याचा अभिमान तुटला आणि शक्ती कमी झाली. वालि समोर आल्यावर, सुग्रीवने राघवाकडे आपला क्रोध दाखवला, झाडांच्या फांद्या, पर्वतशिखरे, आणि वज्रासारख्या नखांचा वापर केला. मुष्ट्या, गुडघे, पाय, हात—पुन्हा पुन्हा—त्यांची लढाई अत्यंत भीषण झाली, जणू वृत आणि इंद्राचा संग्राम. ते दोन्ही वानर, जंगलवासी, रक्ताने माखलेले, एकमेकांवर गर्जना करत, जणू मेघांचा गडगडाट. तेव्हा राघवाने पाहिले की, सुग्रीव, वानरांचा राजा, कमजोर होत चालला आहे, वारंवार सर्व बाजूंनी नजर फिरवत आहे. राघव, अत्यंत तेजस्वी, सुग्रीवच्या संकटात असलेल्या अवस्थेला पाहून, वलीच्या मृत्यूची इच्छा मनात धरून, आपल्या बाणाकडे पाहू लागला. राघवाने विषारी नागासारखा बाण धनुष्यात बसवला, पूर्णपणे ताणला, जणू मृत्यूने काळाचा चक्र फिरवावा. त्याच्या धनुष्याच्या टणक आवाजाने, विंग्ड चॅरियट्सचे स्वामी आणि हरिण भयभीत झाले, जणू युगाच्या अंताला गोंधळलेले. राघवाने सोडलेला शक्तिशाली बाण, वज्रासारखा गडगडाट करत, विजेसारखा चमकत, वालिच्या छातीवर घाव घातला. त्या शक्तिशाली बाणाने घाव लागल्यावर, वानरराज वालि, महान ऊर्जा लाभलेला, वेगाने जमिनीवर पडला. इंद्राच्या ध्वजासारखा, पूर्णिमा झाल्यावर खाली पडलेला, तेजहीन, अश्वयुज ऋतूत जाणीव हरवलेला, वालि, गळा अश्रूंनी दाटलेला, हळूहळू वेदनादायक आवाज काढला. श्रेष्ठ पुरुषाने, जणू युगाच्या अंताचा संहारक, सुवर्ण-रौप्याने सजलेला, तेजस्वी, शत्रूचा नाश करणारा सर्वोच्च बाण सोडला, जणू हराने तोंडातून अग्नी-धूर सोडावा. रक्ताच्या धारा वाहणारा, वाऱ्याने हललेला फुललेल्या अशोकासारखा, वासवपुत्र वालि, जाणीव हरवून, युद्धात खाली पडलेल्या इंद्रध्वजासारखा पृथ्वीवर कोसळला. आता ऐका—महर्षी वाल्मिकी रामायणातील कीष्किंधा कांडातील सतरावा सर्ग. तेव्हा, युद्धात उग्र असलेला वालि, रामाच्या बाणाने घाव लागून, अचानक जणू छाटलेला वृक्ष तसा खाली पडला. तेजस्वी सुवर्ण अलंकारांनी सजलेला, वालि जमिनीवर पडला, सर्व अंग पसरलेले, जणू इंद्राचा ध्वज तेज सोडून खाली पडला. जेव्हा वानर आणि भालूंचा अधिपती वालि पृथ्वीवर पडला, तेव्हा जग उजळले नाही, जणू आकाशात चंद्र नसावा. जमिनीवर पडला तरी, त्याचे शरीर, घाव लागूनही, तेज, प्राण, ऊर्जा आणि पराक्रम गमावले नाही. इंद्राने दिलेली सुवर्णमाळ, रत्नांनी सजलेली, त्या श्रेष्ठ वानराचा प्राण, ऊर्जा आणि कीर्ती जपून ठेवली. सुवर्णमाळ घालून, वानरांचा वीर नेता सूर्यास्ताच्या वेळी प्रकाशाने सजलेल्या मेघासारखा दिसत होता. त्याची माळ, शरीर, आणि बाण—हे तीन अलंकार त्याच्या पडलेल्या अवस्थेतही चमकत होते. रामाच्या धनुष्यातून सुटलेला तो शस्त्र, वीरांना स्वर्गाचा मार्ग दाखवणारा, त्याला सर्वोच्च स्थितीत पोहोचवला. तो युद्धात पडला, जणू अग्नीची ज्वाला विझलेली; जणू ययाति पुण्य संपल्यावर स्वर्गातून खाली पडावा. जणू युगाच्या अंताने सूर्य पृथ्वीवर पडावा; महान इंद्रासारखा, सहन करणे कठीण; उपेंद्रासारखा, सहन करणे अत्यंत कठीण.