पंपा सरोवराजवळ, रामाला सांगितले गेले की, तेथे त्याला ताज्या, उत्कृष्ट मासे मिळतील—ज्यांचे त्वचा आणि पर असणार नाहीत, एका हाडावर भाजून तयार केलेले, आणि खूपच स्वादिष्ट. लक्ष्मण, रामावर अतिशय भक्ती असलेल्या भावाने, पंपाच्या फुलांनी सजवलेल्या वातावरणात, हे मासे प्रेमाने रामाला वाढतील. लक्ष्मण पंपा सरोवरातील सुवासिक, शुभ, थंड, शुद्ध आणि पारदर्शक पाणी रामासाठी आणतील, जणू चांदी किंवा स्फटिकासारखे निर्मळ. पाणी कमळाच्या पानात ठेवून लक्ष्मण ते रामाला देईल, आणि जंगलातील मोठ्या, गुहेत राहणाऱ्या वानरांनाही दाखवेल. संध्याकाळी, राम जेव्हा फिरत असेल, तेव्हा लक्ष्मण त्याला पंपा सरोवराजवळ पाण्यापासून लोभाने दूर गेलेल्या, बैलासारखा गर्जना करणाऱ्या प्राण्यांना दाखवेल. राम, श्रेष्ठ पुरुष, संध्याकाळी पंपात मोठ्या पिवळ्या प्राण्यांना आणि फुलांच्या माळांनी सजलेल्या झाडांना पाहील. पंपाच्या शुभ पाण्याचे दर्शन घेतल्यावर, रामाचा दुःख दूर होईल; तेथे तिळक आणि रातराणी फुलांनी सजलेली झाडे आहेत. तसेच, कमळ आणि जलकुंभार फुलांनी भरलेली जागा आहे, आणि त्या फुलांच्या माळा कोणत्याही मानवाने ठेवलेल्या नाहीत. या फुलांच्या माळा न सुकतात, न गळतात; मातंग ऋषींचे शिष्य, त्या जागी, गहन तपात मग्न आहेत. गुरुच्या सेवा करताना जंगलातील उत्पन्न वाहून नेताना, त्यांच्या शरीरावरून घामाचे थेंब जमिनीवर पडले. त्या तपस्वींच्या तपातून, घामाच्या थेंबांपासून त्या माळा उत्पन्न झाल्या, आणि त्या कधी नष्ट होत नाहीत. आजही, त्यांची सेविका शबरी, दीर्घायुषी आणि तपस्विनी, त्या ठिकाणी आहे, ककुत्स्थ कुळातील रामासाठी. ती नेहमी धर्मात स्थिर असून सर्व प्राण्यांनी आदरलेली आहे; रामाच्या दिव्य दर्शनाने ती स्वर्गसुख प्राप्त करेल. नंतर, ककुत्स्थ कुळातील रामाला पंपा सरोवराच्या पश्चिम किनाऱ्यावर असलेले, अद्वितीय आणि गुप्त आश्रम दिसेल. मातंग ऋषींच्या आज्ञेने, त्या आश्रमात किंवा आसपासच्या जंगलात हत्तीही प्रवेश करू शकत नाहीत. रघुकुलातील राम, ते जंगल मातंगवन म्हणून प्रसिद्ध आहे; नंदनवनासारखे, जणू देवांचेच वन आहे. त्या वनात, विविध पक्ष्यांच्या आवाजाने गूंजणाऱ्या जागेत, रामाला पूर्ण आनंद मिळेल; आणि पंपाच्या समोर ऋष्यमूक पर्वत उभा आहे, झाडांनी फुललेला. ऋष्यमूक पर्वत चढणे अत्यंत कठीण आहे; तरुण हत्ती त्याचे रक्षण करतात, आणि ब्रह्माने प्राचीन काळात तो पर्वत घडवला आहे. राम, जो त्या पर्वताच्या शिखरावर झोपतो, त्याला जागे झाल्यावर स्वप्नात दिसणारे सर्व धन प्राप्त होते. पण जो दुष्ट आणि पापी मनुष्य पर्वतावर चढतो, त्याला राक्षस झोपेत पकडून मारतात. पंपात खेळणाऱ्या तरुण हत्तींचा मोठा आवाजही ऐकू येतो—मातंग आश्रमातील रहिवाशांचे हे हत्ती आहेत. बलवान हत्ती, त्यांच्या शरीरावर रक्ताच्या धारांनी पट्टे पडलेले, वेगाने आणि काळ्या ढगासारखे, वेगवेगळ्या दिशांना फिरतात. ते शीत, सुवासिक, निर्मळ पाणी पंपात पिऊन तृप्त होतात. तृप्त होऊन, ते जंगलात भटकतात, अस्वल आणि वाघांसोबत मिसळतात, ज्यांचे निळसर मऊ फर चमकते. रामाला, जेव्हा तो हरिण, रानडुक्कर आणि निर्भय हरण पाहील, त्याचे दुःख नाहीसे होईल; आणि त्या पर्वतावर एक भव्य गुहा आहे. ककुत्स्थ कुळातील राम, ही गुहा मोठ्या दगडांनी झाकलेली आणि प्रवेश करणे कठीण आहे; पूर्वेकडील प्रवेशद्वाराजवळ थंड, आनंददायक जलकुंड आहे, ज्यात अनेक मुळे, फळे, आणि विविध झाडे आहेत. त्या ठिकाणी, धर्मात्मा सुग्रीव वानरांसह राहतो. कधीकधी, कबंधा या पर्वताच्या शिखरावर उभा राहून राम आणि लक्ष्मणाला मार्गदर्शन करतो. कबंधा, फुलांच्या माळांनी सजलेला आणि सूर्यासारखा तेजस्वी, आकाशात प्रकट होतो; राम आणि लक्ष्मण त्याला पाहतात. तो जवळ उभा असताना, राम आणि लक्ष्मण त्याला म्हणतात, "जा, पुढे जा!" आणि तो उत्तर देतो, "जा, तुमचे कार्य साध्य होईल." मग, त्यांची परवानगी घेऊन, कबंधा आनंदाने निघून जातो. कबंधा, आपली खरी रूप धारण करून, पूर्ण शरीर तेजाने उजळलेला, आकाशात रामासमोर प्रकट होतो आणि म्हणतो, "मित्रता करा!" अरण्यकांडातील या भागात, पंपा सरोवराजवळ कबंधाने दाखवलेल्या मार्गाने, राम आणि लक्ष्मण, श्रेष्ठ पुरुषांचे पुत्र, पश्चिम दिशेला पुढे निघाले. ते दोघे, सुग्रीवला शोधत, मध, फुलांनी आणि फळांनी भरलेल्या पर्वतांना पाहत चालले. रघुकुलातील हे दोघे, पर्वताच्या उतारावर तळ ठेऊन, पंपाच्या पश्चिम किनाऱ्यावर पोहोचले. तेथे, सुंदर पंपा सरोवराच्या पश्चिम तीरावर, त्यांनी शबरीचा रमणीय आश्रम पाहिला. त्या आश्रमात, अनेक झाडांनी वेढलेला आणि अत्यंत सुंदर, राम आणि लक्ष्मण आश्रमाकडे गेले आणि शबरीला भेटले. त्यांना पाहून, शबरी, सिद्ध तपस्विनी, उठली, हात जोडून नमस्कार केला, आणि राम व लक्ष्मणाच्या पायांवर प्रेमाने हात ठेवला. तिने पाय धुण्यासाठी आणि पिण्यासाठी पाणी दिले, सर्व विधीप्रमाणे. मग रामाने, धर्मनिष्ठ आणि भक्त शबरीला विचारले, "तुझ्या मार्गातील अडथळे दूर झाले आहेत का? तुझ्या तपाची वृद्धी होते आहे का? तुझा क्रोध नियंत्रणात आहे का, आणि तुझे आहार नियमित आहे का, हे तपशक्तीची संपत्ती असणाऱ्या शबरी?