एकदा, एक अद्भुत काळ होता जिथे लोक आनंदित, संपन्न आणि निरोगी होते. त्यांच्यातील प्रत्येक व्यक्ती सुखी आणि भयमुक्त होता, ना उपासमारचा भयंकर विचार, ना कुणाच्या मृत्यूची शोकांतिका. स्त्रिया आपल्या पतींच्या प्रति सदैव निष्ठावान राहात होत्या आणि कोणतीही विधवा होण्याची शक्यता नव्हती. अग्नीतून, पाण्यातून, वाऱ्यातून, तापातून कोणालाही भय नव्हते. शहरं आणि राज्यं धन्य आणि धान्याने भरलेली होती. प्रत्येकजण सत्ययुगातील प्रमाणे आनंदात होता; अनेक अश्वमेध यज्ञ केले गेले होते आणि अनंत सोने दान करण्यात आले होते. राजा राम, जो राघव म्हणून प्रसिद्ध होता, त्याने शाही वंशांची स्थापना केली आणि चार वर्णांना त्यांच्या कर्तव्यांमध्ये स्थिर केले. तो दहा हजार आणि दहा शंभर वर्षे राज्य केल्यानंतर ब्रह्माच्या लोकात निघून गेला. या पवित्र, पापनाशक आणि पुण्यदायी कथेला वाचणारा व्यक्ती सर्व पापांपासून मुक्त होतो. जो रामायणाची कथा वाचतो, तो स्वर्गात आपल्या पुत्रांसह, नातवांबरोबर आणि मित्रांसोबत मान मिळवतो. ब्राह्मणाला वाचनामुळे वाक्प्रतिभा प्राप्त होते, क्षत्रियाला पृथ्वीवर प्रभुत्व मिळते, व्यापाऱ्याला व्यापारात यश मिळते, आणि अगदी शूद्रालाही महानता प्राप्त होते. आता, वाल्मीकी रामायणाच्या दुसऱ्या अध्यायाची कथा ऐका. नारदाच्या शब्दांनी प्रेरित होऊन, योग्यतेने बोलणारा वाल्मीकी आपल्या शिष्यांसह त्या महान ऋषीचा मान राखतो. काही क्षणात, जेव्हा त्या ऋषीने देवांच्या जगात प्रवेश केला, तो तामस नदीच्या काठावर गेला, जे जहानवीच्या जवळ होते. तिथे त्याने एक सुंदर, स्वच्छ आणि आनंददायी घाट पाहिला. "बहरद्वाज, हा घाट मातीमुक्त आहे, मनाला आनंद देणारा आहे," असे म्हणत त्याने आपल्या शिष्याला सांगितले. "पाण्याचा काठ ठेव आणि मला माझा छाल दे. मी या उत्कृष्ट घाटात स्नान करीन." बहरद्वाजने आपल्या गुरुची आज्ञा मानली आणि त्याला छाल दिली. तामस नदीच्या काठावर स्नान करताना, वाल्मीकीने एक जोडपे क्रौंच पक्षी पाहिले, जे एकत्र होते आणि त्यांचे आवाज मधुर होते. पण अचानक, एक शिकारी त्यांच्या शिकार करण्यासाठी आला आणि नर क्रौंच पक्षी मारला. ती मादी क्रौंच, आपल्या साथीदाराला मृत अवस्थेत पाहून, दु:खाने कळवळली. तिच्या हृदयात दया जागृत झाली आणि तिने शिकाऱ्याला शाप दिला: "तुला कधीही शाश्वत कीर्ती मिळू नये, कारण तू एका क्रौंचाला मारलेस." या घटनेने वाल्मीकीच्या मनात विचार निर्माण केला. त्याने आपल्या शिष्याला सांगितले, "हे शिष्य, मी दुःखाच्या प्रवृत्तीतून एक छंद तयार करतो, जो मी अनुभवलेले दु:ख व्यक्त करेल." त्याने एक सुंदर श्लोक तयार केला, जो त्याच्या दुःखातून जन्माला आला होता. गुरुच्या या शब्दांनी बहरद्वाज आनंदाने स्वीकारले. स्नान केल्यानंतर, वाल्मीकी आपल्या शिष्यासह आश्रमात परतला. तिथे त्याने ध्यानात बसून इतर संवाद साधले. त्यानंतर, ब्रह्मा, जगाचा सृष्टीकर्ता, चारमुखी आणि तेजस्वी, त्या महान ऋषीला भेटण्यासाठी आला. वाल्मीकीने त्याला पाहून उठले, आपले शब्द नियंत्रित केले, दोन्ही हात जोडले आणि त्याला नमस्कार केला. ब्रह्माने त्याला मानाने बसवले आणि वाल्मीकीने त्याच्या आरोग्याबद्दल विचारले. ब्रह्मा बसल्यानंतर, वाल्मीकी ध्यानात गेला, त्या क्रूर कृत्याचा विचार करत, ज्यामुळे एक सुंदर आवाज असलेला क्रौंच पक्षी निराधारपणे मरण पावला. त्याने पुन्हा एकदा त्या मादी क्रौंचसाठी एक श्लोक गातला, तिच्यावर दु:ख व्यक्त करत. या प्रकारे, वाल्मीकीने आपल्या कथेच्या सुरुवातीतून जीवनाच्या गूढतेला आणि मानवतेच्या संवेदनशीलतेला उजागर केले.