सीतेचे मन दुःखाने भरले होते; तिच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहत होते, आणि ती अत्यंत निराश झाली होती. तिच्या दुःखाचा भार इतका प्रचंड होता की, जणू समुद्रात बुडणारी एक होडी, वाऱ्याच्या जोराने पूर्णपणे भरकटली आहे. हरणाच्या कळपापासून वेगळी पडलेली, आणि शिकाऱ्यांच्या घेरात अडकल्यासारखी, सीता खाली मान घालून उभी होती, कारण रात्रभर भटकणारा रावण तिच्या जवळ येत होता. राक्षसांचा स्वामी रावण, सीतेला अशा अवस्थेत पाहून—ती पूर्णपणे हतबल आणि दुःखाने ग्रासलेली—तिला आपला राजवाडा दाखवू लागला, जो देवांच्या निवासासारखा भासायचा. त्याने तिला राजवाड्यातील सभागृह, महाल, आणि हजारो स्त्रियांनी भरलेले मनोरे दाखवले; विविध पक्ष्यांचे थवे, आणि असंख्य प्रकारच्या रत्नांनी सजलेले ते ठिकाण तिच्या समोर उभे केले. त्या महालात हत्तीच्या दाताचे, सोन्याचे, क्रिस्टल आणि चांदीचे स्तंभ होते; हिरा आणि कॅट्स-आय या रत्नांच्या सुंदर नक्षीने सजलेले, पाहायला अत्यंत आनंददायक. स्वर्गीय ढोलांच्या गजरात, तेजस्वी सोन्याने सजवलेल्या त्या महालात, रावण सीतेला घेऊन सोन्याच्या भव्य जिन्यावरून वर चढला. तिथे सर्व महालांच्या ओळींना हत्तीच्या दाताचे आणि चांदीचे आकर्षक खिडक्या होत्या, आणि त्या सोनेरी जाळ्यांनी झाकलेल्या होत्या. दशग्रीवाने आपल्या घरात मैथिलीला सर्व अंगण दाखवले, जे चुना आणि रत्नांनी अलंकृत होते. तिने दुःखातच हरवलेली असली तरी, त्याने तिला विविध फुलांनी झाकलेली तळी आणि सरोवरेही दाखवली. संपूर्ण भव्य महाल दाखवल्यानंतर, त्या दुष्ट मनाच्या रावणाने सीतेला आकर्षित करण्यासाठी शब्द बोलले. "दहा कोटी राक्षस आणि बावीस हजार रथ माझ्या सैन्यात आहेत, वृद्ध, बालक आणि रात्रभर भटकणारे यांना वगळता," असे तो म्हणाला. "हे सीते, मी या सर्व शक्तिशाली वीरांचा स्वामी आहे; प्रत्येकासाठी माझ्या हाताखाली हजार सैनिक तयार आहेत. हे विशाल राज्य, हे मोठ्या डोळ्यांची, तुझ्यावर आधारले आहे; आणि माझे जीवनही—सीते—तू माझ्यासाठी श्वासापेक्षाही प्रिय आहेस. माझ्या अनेक रत्नांच्या स्त्रियांमध्ये, तूच त्यांची राणी आहेस; माझी पत्नी हो, प्रियसी." "तू वेगळा विचार का करतेस? माझे शब्द मान्य कर; मला कृपा दे, मी तुझ्या प्रेमात व्याकुळ झालो आहे. ही लंका, समुद्राने वेढलेली आणि शंभर योजन रुंद, देवसुद्धा इंद्रासह किंवा राक्षसांनीही भेदता येणार नाही. देव, यक्ष, गंधर्व किंवा ऋषी—संपूर्ण लोकांत—माझ्या शक्तीला तोड नाही. रामाचा तुला काय उपयोग? तो राज्यहीन, दुःखी, तपस्वी, पायी चालणारा, सामान्य मानव आहे. फक्त मला स्वीकार, सीते; मी तुझ्या योग्य आहे; युवावस्था क्षणभंगुर आहे, म्हणून माझ्या सोबत येथे आनंद घे." "राघवाला पाहण्याचा विचार करू नकोस, सुंदर मुखवाली; येथे कोणाचा सामर्थ्य आहे की विचारातसुद्धा तुला भेटू शकेल? आकाशातील वेगवान वाऱ्याला दोरांनी बांधता येत नाही, किंवा ज्वलंत अग्नीच्या शुद्ध ज्वालांना पकडता येत नाही; तसंच, तीनही लोकांत, माझ्या संरक्षणाखाली असलेल्या तुला बलाने कोणीही घेऊन जाऊ शकत नाही. या विशाल लंकेचे राज्य कर; माझ्यासारखे आणि देवसुद्धा, स्थिर आणि चल, तुझे सेवक होतील." "अभिषेकाच्या जलाने स्नान करून, प्रसन्न हो आणि आनंद घे; वनवासात केलेल्या चुकीचे आता विसर. आणि तू केलेल्या सर्व पुण्य कर्मांचे फळ येथे मिळेल; येथे दिव्य सुगंधी फुलांच्या माळा आहेत, हे मैथिली. आणि येथे उत्तम आभूषणे आहेत; माझ्यासोबत त्यांचा आनंद घे. पुष्पक विमान, सुंदर कटीवाली, माझ्या भाऊ वैश्रवणाचे आहे—सूर्यासारखा तेजस्वी, युद्धात बलाने मिळवलेला, विशाल आणि आनंददायक, विचाराच्या वेगाने जाणारा." "सीते, येथे माझ्यासोबत मनमुराद आनंद घे; तुझे मुख कमळासारखे, शुद्ध आणि सुंदर आहे. पण, सुंदर सीते, तुझ्या दुःखाने तुझे मुख उजळत नाही; असे बोलताना, ती पुण्यश्लोक सीता, आपल्या वस्त्राच्या कडेला अश्रू रोखत होती. तिचे मुख चंद्रासारखे, पण ती विचारात हरवलेली, चिंतेने तिच्या तेजात मळवट आलेला." तेव्हा रावण, रात्रभर भटकणारा, म्हणाला: "बस, वैदेही, तुझ्या कर्तव्यभंगामुळे ही लाज पुरेशी आहे." "हे स्त्री, तुझ्या निश्चलतेमुळे तुला ऋषीचा शाप लागेल. माझे पाय, तुझ्याप्रती सौम्य, माझ्या डोक्याने दाबले गेले." "लवकर मला कृपा दे; मी तुझा आज्ञाधारक सेवक आहे. हे शब्द मी बोलतो, पण ते माझ्या मनात कोरडे पडले आहेत." "रावण कधीच कोणत्याही स्त्रीला डोके टेकवत नाही." असे बोलून, दशग्रीवाने जनककन्ये मैथिलीला, आपल्या मनात विचार केला—"ती आता माझी आहे." आता सर्गाचा छप्पन्नावा भाग ऐका. रावणाने अशा प्रकारे बोलल्यानंतर, वैदेही दुःखाने व्याकुळ असली तरी निर्भय झाली; तिने रावणाच्या आणि आपल्या दरम्यान एक गवताचा काडी ठेवून उत्तर दिले. "एक राजा आहे, दशरथ नावाचा, सत्यव्रती, धर्माचा आधार, पर्वतासारखा अढळ; त्याचा पुत्र म्हणजे राघव." "तो धर्मात्मा राम, तीनही लोकांत प्रसिद्ध, दीर्घबाहू आणि विशाल नेत्रांचा, माझा पती आहे, माझ्यासाठी देवासारखा." "इक्ष्वाकू वंशात जन्मलेला, सिंहासारखे खांदे आणि तेजस्वी, तो आणि त्याचा भाऊ लक्ष्मण, तुझा प्राण घेतील." "जर त्याच्या डोळ्यासमोर तू मला बलाने स्पर्श करशील, तर तू जनस्थानात युद्धात मारला जाशील, जसा खराचा अंत झाला.