रावणाच्या सामर्थ्याने खाली पडलेल्या आणि गतप्राण झालेल्या त्या पक्ष्याला, चंद्रासारख्या तेजस्वी मुखाची सीता पुन्हा एकदा मिठी मारते आणि जनकनंदिनी दुःखाने अश्रू ढाळते. आरण्यकांडातील एकवन्नाव्या सर्गानंतर, पुढील बावन्नावा सर्ग सुरू होतो. या सर्गात, स्त्रियांच्या मध्ये श्रेष्ठ असलेल्या सीतेने, रावणाने ठार मारलेल्या गृध्रराजाला पाहून ती अत्यंत शोकाकुल झाली. ती म्हणते, "मानवाच्या सुखदुःखात नक्कीच काही शकुन, स्वप्ने, पशुपक्ष्यांचे आवाज आणि इतर चिन्हे दिसतात. हे ककुत्स्थकुलातील राम, तुला तुझ्या या मोठ्या संकटाची कल्पना नाही. माझ्यासाठी तर पशुपक्षी धाव घेत आहेत. हा पक्षीदेखील मला वाचवण्यासाठी करुणेने आला होता, पण माझ्या दुर्भाग्यामुळे तो आता मृत्यू पावला आहे." ती घाबरलेल्या स्वरात पुकारते, "ककुत्स्था, लक्ष्मणा, आता तरी मला वाचवा!" तिच्या केशभूषा व अलंकार विस्कटलेल्या अवस्थेत, सीता जणू सोडून दिल्यासारखी आक्रोश करत असताना, राक्षसांचा राजा रावण वेगाने तिच्याकडे धाव घेतो. मोठ्या झाडांना बिलगणाऱ्या वेलीसारखी सीता झाडांना बिलगते आणि पुन्हा पुन्हा ओरडते, "मला सोड, मला सोड!" पण रावण, राक्षसांचा स्वामी, तिला पकडतो. वनात "राम! राम!" अशी हाक मारत, रामविरहित वैदेहीला त्या मृत्यूसमान रावणाने केसांनी धरले, जणू तिच्या जीवनाचा अंतच घडवायला. त्या वेळी, वैदेहीचे अपहरण होत असताना, सृष्टीतील सर्व जंगम आणि स्थावर प्राणी नियमशून्य झाले, सगळीकडे घन अंधार पसरला. वाऱ्याने वाहणे थांबले, सूर्याने आपली प्रभा गमावली. देवांनी आपल्या दिव्य दृष्टिने सीतेचे अपहरण पाहिले. मग तेजस्वी ब्रह्मदेव म्हणाले, "हे कार्य पूर्ण झाले," आणि त्या महान ऋषीगणांना एकाच वेळी आनंद व खिन्नता वाटली. दंडकारण्यात राहणाऱ्या प्राण्यांनी हे पाहून ओळखले की, आता योगायोगानेच रावणाचा विनाश निश्चित झाला आहे. रावण, राक्षसांचा राजा, सीतेला "राम! लक्ष्मण!" असे ओरडत असताना, आकाशात उडवून घेऊन गेला. तिचे अंग गरम सोन्यासारखे चमकत होते, पिवळ्या वस्त्रात ती जणू मेघांमध्ये चमकणाऱ्या विजेसारखी भासत होती. तिच्या पिवळ्या वस्त्राचा पदर वाऱ्यात फडफडत होता, त्यामुळे रावण आणखी तेजस्वी दिसू लागला, जणू ज्वालांनी पेटलेल्या पर्वतासारखा. त्या परममंगलमयी स्त्रीकडून, सुंदर सुवासिक लाल कमळाच्या पाकळ्या रावणावर पडू लागल्या. तिचे पिवळे वस्त्र आकाशात सोनेरी प्रभेने झळकत होते, जणू सूर्यप्रकाशात लाल मेघ चमकतो. तिचे शुद्ध, सुंदर मुख रावणाच्या मांडीवर ठेवले असताना, रामाशिवाय ते तेजस्वी वाटत नव्हते—जणू कमळाला देठ नसावा. तिचे तेजस्वी कपाळ, सुंदर भुवया, आणि कमळाच्या अंतःस्थळीप्रमाणे कोमल व निर्दोष मुख, निळ्या मेघातून बाहेर येणाऱ्या चंद्रासारखे भासत होते. तिच्या चमकदार, शुभ्र दातांनी आणि सुंदर डोळ्यांनी अलंकृत असलेल्या मुखाने, रावणाच्या मांडीवर आकाशातही तेज पसरवला. तिचे अश्रूंनी भिजलेले, पण पुसलेले, मोहक चंद्रासारखे मुख, सुंदर नाक व लाल ओठांनी आकाशात सोन्यासारखे झळकत होते. राक्षसांच्या राजाने हलविल्यामुळे तिचे ते सुवर्णमुख रामाशिवाय तितकेसे तेजस्वी नव्हते—जणू दिवसाच्या प्रकाशात चंद्र. काळ्या देहाच्या रावणाला बिलगलेली, सुवर्णवर्णी मैथिली, जणू निळ्या हत्तीवर सोन्याचा कंबरपट्टा शोभावा तशी भासत होती. जनककन्या, कमळासारखी सुवर्णवर्णी, रावणाच्या अंगावर विजेसारखी चमकत होती, तिच्या तेजस्वी अलंकारांनी सजलेली. वैदेहीच्या अलंकारांच्या आवाजाने, रावण जणू वीजेच्या गडगडाटात न्हालेल्या मेघासारखा दिसू लागला. तिच्या डोक्यावरून पडणाऱ्या फुलांचा वर्षाव सर्वत्र पसरला, ती फुले पृथ्वीवर पडू लागली. रावणाच्या वेगामुळे ही फुले सर्वत्र विखुरली गेली, पण पुन्हा दहा मुख असलेल्या रावणाकडे परत आली. वैश्रवणाचा भाऊ असलेल्या रावणावर फुलांचा वर्षाव झाला, जणू तारकांच्या शुद्ध माळेने मेरू पर्वत अलंकृत व्हावा. वैदेहीच्या पायातील रत्नजडित नुपूर वीजेच्या वर्तुळासारखा चमकत पृथ्वीवर पडला. तिच्या अंगावर कोवळ्या पल्लवांनी उमटलेले लाल डाग, काळ्या देहाच्या राक्षसराजाच्या शोभेला वाढवतात, जणू हत्तीच्या अंगावर सोन्याचा पट्टा. वैश्रवणाचा भाऊ रावण, आकाशात शिरून, स्वतःच्या तेजाने उजळणाऱ्या सीतेला पकडतो—ती जणू आकाशात धावणारा तेजस्वी उल्का असावी. तिचे अग्निसमान तेजस्वी अलंकार गडगडाट करत खाली पडतात, जणू आकाशातून तारे तुटून खाली पडावेत. तिच्या वक्षस्थळामधून निसटलेली हार, जणू तारकाधिपती, खाली पडताना आकाशातून पृथ्वीवर झेपावणाऱ्या गंगेप्रमाणे चमकत होती. त्या वेळी, वाईट शकुनांनी झाडांच्या टोकांना हादरवले, विविध पक्ष्यांच्या थव्यांनी भरलेल्या झाडांनी, "घाबरू नकोस!" असा आवाज दिला. कमळफुलं, ज्यांच्या पाकळ्या तुटल्या होत्या, आणि जलचर प्राणी, भयभीत झालेले, जणू आपल्या आश्रयदात्या मैथिलीच्या दुर्दशेवर शोक करत होते. मग सिंह, वाघ, हरणे आणि पक्षी, सगळीकडून एकत्र येऊन, संतापाने सीतेच्या सावलीचा पाठलाग करू लागले. पर्वत, त्यांच्या प्रवाहांना जणू तोंडासारखे आणि शिखरांना हातासारखे वर करत, सीतेचे अपहरण होत असताना आक्रोश करत होते. वैदेहीचे अपहरण होताना पाहून, सूर्यही व्याकुळ झाला आणि तेज हरपून, फिकट चकाकीने आकाशात दिसू लागला. अशा प्रकारे, सीतेच्या अपहरणाचा हा हृदयद्रावक प्रसंग घडतो—संपूर्ण सृष्टी तिच्या वेदनेने व्याकुळ झाली, आणि राम-लक्ष्मणांचा उल्लेख करत, सीता रावणाच्या तावडीतून आकाशात दूर नेली गेली.