जटायू रक्ताने माखलेल्या अवस्थेत जमिनीवर पडलेला पाहून वैदेही, म्हणजेच सीता, अत्यंत व्याकुळ झाली आणि जणू आपला प्रिय नातेवाईक संकटात आहे, अशा तळमळीनं त्याच्याकडे धावली. लंकेचा प्रभु, रावण, जटायूला पृथ्वीवर पडलेला पाहतो—त्याचा काळा शरीर एखाद्या पावसाच्या ढगासारखा दिसत होता, छाती फिकट, आणि त्याची महान ताकद आता शांत झाली होती, जणू जंगलातील वणवा शमताना अग्नी शांत होतो तसा. सीता, तिचं मुख चंद्रासारखं तेजस्वी, पुन्हा एकदा त्या पक्ष्याला, रावणाच्या सामर्थ्याने जमिनीवर पडलेल्या जटायूला, मिठी मारते आणि जनकनंदिनी दुःखाने रडते. आता ऐका—वाल्मीकि रामायणातील अरण्यकांडातील बावन्नावा सर्ग. सीता, स्त्रियांमध्ये श्रेष्ठ, रावणाने गृध्रराजाचा वध केलेला पाहून, ती गहन शोकात विलाप करते. ती म्हणते, "शुभ-अशुभ शकुन, स्वप्न, आणि पक्ष्यांचे आवाज हे मानवाच्या जीवनातील सुख-दुःखाची सूचना देतात." "राम, तू आपली मोठी आपत्ती अजून ओळखलेली नाहीस; ककुत्स्थ वंशज, माझ्यासाठी प्राणी आणि पक्षी धाव घेत आहेत." "हा पक्षी, दयाळूपणाने मला वाचवायला आला, पण माझ्या दुर्दैवामुळे आता तो जमिनीवर मृत पडला आहे." ती भयाने "ककुत्स्था, लक्ष्मणा, वाचवा मला!" अशी हाक मारते, जणू कुणी जवळचे ऐकतील. सीता, तिच्या माळा आणि दागिने विस्कटलेले, जणू एकटी पडली आहे, अशा अवस्थेत विलाप करते. त्या वेळी रावण, राक्षसांचा राजा, वैदेहीकडे धाव घेतो. सीता, मोठ्या वृक्षांना घट्ट धरून, "मुक्त करा, मुक्त करा!" अशी पुन्हा पुन्हा हाक मारते; पण राक्षसांचा राजा तिला जबरदस्तीने पकडतो. वनात "राम! राम!" अशी हाक मारत, सीता, रामाविना, त्या मृत्यूसारख्या रावणाने तिचे केस पकडून, जणू तिच्या जीवनाचा अंत करण्यासाठी, तिला जबरदस्तीने उचलतो. वैदेहीचे अपहरण झाले तेव्हा, सर्व जग—चल, अचल जीव—नियमभंग झाले, दाट अंधार पसरला. त्या ठिकाणी वारा वाहत नव्हता, सूर्याचे तेज हरपले; देवांनी त्यांच्या दिव्य दृष्टिने सीतेचे अपहरण पाहिले. तेव्हा तेजस्वी ब्रह्मा म्हणाले, "कार्य पूर्ण झाले आहे," आणि सर्व महान ऋषी एकाच वेळी आनंदित आणि दुःखी झाले. दंडकारण्यात राहणारे, सीतेचे अपहरण पाहून, आणि योगायोगाने रावणाचा विनाश निश्चित झाल्याचे ओळखून, समजू लागले. रावण, राक्षसांचा राजा, सीतेला, "राम! लक्ष्मण!" अशी हाक मारत, आकाशात उचलून घेऊन जातो. जनकनंदिनी, तिचे अंग तप्त सोन्यासारखे उजळ, पिवळ्या वस्त्रात, जणू ढगात चमकणारी विजेसारखी भासते. सीतेचे पिवळे वस्त्र आकाशात फडफडते, आणि रावणाला अधिक उजळवते, जणू ज्वलंत पर्वतावर आग लागली आहे. त्या अत्यंत शुभ स्त्रीकडून, सुवासिक लाल कमळाच्या पाकळ्या रावणावर पडतात. पिवळे वस्त्र, सोन्यासारखे चमकते, सूर्याच्या प्रकाशात लाल ढगासारखे आकाशात फडफडते. तिचे शुद्ध मुख, रावणाच्या मांडीवर ठेवलेले, रामाविना फिकी दिसते, जणू कमळाचा दांडा नसलेला कमळ. तिचे मुख, सुंदर कपाळ, मोहक केसांची रेष, आणि कमळाच्या हृदयासारखे, निर्मळ, निळ्या ढगातून बाहेर येणाऱ्या चंद्रासारखे दिसते. तिचे सुंदर मुख, उजळ, शुद्ध, शुभ्र दात आणि सुंदर डोळे, रावणाच्या मांडीवर, आकाशात तेजस्वी दिसते. रडणारे मुख, अश्रू पुसलेले, मोहक चंद्रासारखे, सुंदर नाक, लाल ओठ, आकाशात सोन्यासारखे चमकते. राक्षस राजाने हलवलेले तिचे सुंदर मुख रामाविना फिकी दिसते, जणू दिवसातला चंद्र. सोनेरी रंगाची मैथिली, काळ्या शरीराच्या राक्षस राजाला कवटाळत, जणू निळ्या हत्तीवर सोन्याचा कंबरपट्टा शोभतो तशी चमकते. जनकनंदिनी, सोन्यासारखी उजळ आणि कमळासारखी, रावणात विजेसारखी शिरते, ज्वलंत दागिने घालून. वैदेहीच्या दागिन्यांचा आवाज, रावणाला शुद्ध आणि काळा भासवतो, जणू गडगडणारा पावसाचा ढग. तिच्या डोक्यावरून पडलेली फुलांची वर्षा, सीता नेली जात असताना, सर्वत्र जमिनीवर पसरते. रावणाच्या वेगाने फुलांची वर्षा सर्वत्र विखुरली गेली, आणि पुन्हा दहा शिरांच्या रावणाभोवती फिरते. वैश्रवणाचा भाऊ, रावण, फुलांची वर्षा अंगावर घेतो, जणू मेरू पर्वतावर ताऱ्यांची शुद्ध माळ. वैदेहीच्या पायातून, रत्नांनी सजलेली पैंजण, वीजेसारखी चमकणारी, जमिनीवर पडते. वैदेही, तिच्या अंगावर झाडांच्या कोमल कोंबांनी लालसर झालेली, काळ्या शरीराच्या राक्षस राजाचा तेज वाढवते, जणू हत्तीच्या अंगावर सोन्याचा कंबरपट्टा. वैश्रवणाचा भाऊ, आकाशात शिरतो, सीतेला पकडतो, आणि ती स्वतःच्या तेजाने आकाशात जणू मोठा उल्का चमकते. तिचे दागिने, अग्नीसारखे उजळ, आकाशात मोठ्या आवाजात जमिनीवर पडतात, जणू म्लान तारे आकाशातून तुटून पडतात. तिची माळ, तारांचा अधिपतीसारखी उजळ, छातीच्या मधून गळून, पडताना आकाशातून गंगा उतरते तशी चमकते. झाडे, त्यांच्या शेंड्यावर अशुभ वाऱ्याने हललेली, विविध पक्ष्यांनी भरलेली, "घाबरू नकोस!" अशी हाक मारत आहेत. कमळे, त्यांच्या फुलांची नासधूस झालेली, मासे आणि जलजीव घाबरलेले, मैथिलीच्या दुःखावर शोक करत आहेत, जणू त्यांच्या मैत्रिणीने आशा गमावली आहे. मग सिंह, वाघ, हरिण, आणि पक्षी, सर्व बाजूंनी एकत्र येऊन, सीतेच्या सावलीच्या मागे रागाने धाव घेतात.