सीता अत्यंत दुःखी, रडणारी आणि निराश अवस्थेत होती; तिच्या डोळ्यांत वेदना स्पष्ट दिसत होती. सौमित्र लक्ष्मणाने तिला धीर द्यायचा प्रयत्न केला, पण सीताने आपल्या पतीच्या भावाशी काहीच बोलले नाही. लक्ष्मणाने दोन्ही हातांनी नमस्कार केला, थोडा झुकून सीताकडे पुन्हा पुन्हा पाहिले, आणि निश्चयाने रामाकडे निघाला. त्यावेळी, सीता लक्ष्मणावर कठोर शब्द बोलल्यामुळे, राघवाचा हा धाकटा भाऊ रागावला आणि रामाची भेट घेण्याची तीव्र इच्छा मनात ठेवून त्वरित निघून गेला. याच क्षणी दशग्रीव रावणाने संधी मिळवली आणि वैदेही सीतेकडे एक संन्यासीच्या वेशात वेगाने गेला. तो मऊ भगवे वस्त्र घालून, जटा बांधून, छत्र आणि पादत्राण घेत, सुंदर दंड आणि कमरावर पाण्याचा घट लटकवून आला. संन्यासीच्या रूपात रावणाने सीतेचा पाठलाग केला; ती त्या वेळेस वनात एकटी होती, दोन्ही भावांपासून विभक्त. सूर्य आणि चंद्र नसलेल्या संध्येसारखी, सीता एकटी, तेजस्वी आणि तरुण राजकन्या, रावणाच्या नजरेत आली. रोहिणीला चंद्राचा अभाव असावा, तशी सीता त्याला दिसली; त्याचा स्वभाव क्रूर आणि भीषण होता, आणि तो अशुभ ग्रहासारखा संकट घेवून आला. जनस्थानातील वृक्षांनी त्याला पाहिले. रावणाला पाहून वृक्ष थरथरले नाहीत, वारा वाहला नाही; आणि गोदावरी नदी, भयाने, मंद गतीने वाहू लागली. त्याच्या रक्ताळ डोळ्यांनी पाहिल्यामुळे, गोदावरीने आपली वेग कमी केली. अशा प्रकारे, रावण, रामाविरुद्ध संधी शोधत, पुढे आला. रावणाने भिक्षुकाच्या वेशात वैदेहीकडे जवळजवळ येण्याचा प्रयत्न केला; जरी तो अयोग्य होता, तरीही त्याचा वेश योग्य वाटत होता. त्या वेळी सीता आपल्या पतीसाठी शोक करत होती. तो अचानक, योग्य वेशात, वैदेहीकडे आला, जणू चमकणाऱ्या ताऱ्यावर शनि ग्रह येतो किंवा गवताने झाकलेल्या विहिरीसारखा. रावणाने वैदेहीकडे एकटक पाहिले; रामाची तेजस्वी पत्नी, अशाप्रकारे रावण तिच्याकडे पाहत उभा राहिला. सीता सुंदर होती, तिचे दात आणि ओठ मोहक, चेहरा पूर्ण चंद्रासारखा, आणि ती पर्णकुटीत अश्रू आणि दुःखाने भरलेली बसली होती. रात्री फिरणारा रावण, आनंदित मनाने, कमलाच्या पंखासारखी डोळे असलेल्या, पिवळ्या रेशमी वस्त्र घालून बसलेल्या वैदेहीकडे गेला. कामबाणांनी विद्ध झालेला, पवित्र मंत्रोच्चारासारखा आवाज करत, राक्षसांचा राजा रावणाने वैदेहीला एकांतात नम्र शब्दांनी बोलायला सुरुवात केली. रावणाने तिच्या रूपाचे कौतुक केले; ती तेजस्वी, जणू तीन लोकातील सर्वात मोठ्या श्रीला कमलाचा अभाव असावा, तशी तिच्या सौंदर्याने उजळून निघाली होती. पिवळ्या रेशमी वस्त्रात, कमलांच्या हारात, तिचे रूप चांदी आणि सोन्याच्या तुलनेत उजळ, जणू फुललेल्या कमलाच्या तलावासारखे. रावणाने विचारले, "तू लज्जा, श्री, कीर्ती, शुभ लक्ष्मी, की अप्सरा आहेस का, सुंदर मुखवाली? की तू समृद्धी आहेस, सुंदर कटीवाली, की प्रेमाच्या देवी?" त्याने तिच्या दातांचे, डोळ्यांचे, कटी, उरू, स्तन, केस, आणि सौंदर्याचे वर्णन केले; तिच्या रूपाने त्याचे मन भुरळले. "तू देवी नाहीस, अप्सरा नाहीस, यक्षी नाहीस, किंनरी नाहीस; पृथ्वीवर मी कधीही असा सौंदर्यवान स्त्री पाहिली नाही. तुझे सौंदर्य, कोमलता, आणि तारुण्य जगात सर्वोच्च आहे. या एकाकी वनात तुझे वास्तव्य माझ्या मनाला अस्वस्थ करते; म्हणून, सुयोग्य स्त्री, तू येथे राहू नये." "हे राक्षसांचे निवासस्थान आहे, जे भयंकर आणि रूप बदलणारे आहेत; येथे भव्य राजवाडे आणि उद्याने आहेत. ते श्रीमंत, सुगंधित, आणि तुझ्या आनंदासाठी योग्य आहेत; तू उत्तम हार, गंध, वस्त्र मिळवायला पात्र आहेस." "तुला योग्य पती मिळावा; तू कोण आहेस, पवित्र हास्यवाली, रुद्र किंवा मरुतांची पत्नी आहेस का? सुंदर कटीवाली, तू मला वसुंच्या देवीसारखी दिसतेस; कारण गंधर्व, देव, किंनर येथे येत नाहीत." "हे राक्षसांचे निवासस्थान आहे—तू येथे कशी आलीस? येथे झाडांवर राहणारे हरिण, सिंह, टापूतील वाघ, आणि लांडगे आहेत. अस्वल, ह्येना, बगळे आहेत—तुला त्यांची भीती का वाटत नाही? आणि भयंकर, मद्यपी, वेगवान हत्ती?" "हे सुंदर मुखवाली, तू या विशाल वनात एकटी, कशी भयभीत होत नाहीस? तू कोण आहेस, कुणाची कन्या, कुठून आली आहेस, आणि दंडक वनात येण्याचे कारण काय?" "सुंदर स्त्री, तू एकटी, राक्षसांच्या वावरात फिरतेस; अशाप्रकारे, रावणाने वैदेहीचे स्तुतीपर वर्णन केले." रावणाने द्विजाच्या वेशात आल्याचे पाहून, मैथिली सीतेने अतिथी म्हणून सर्व आदरपूर्वक त्याचे स्वागत केले. तिने प्रथम आसन आणले, पादप्रक्षालनासाठी पाणी दिले, आणि त्या सौम्यवेषधारीला सांगितले, "सर्व तयार आहे." मैथिलीने त्याच्या द्विजवेष, पाण्याचा घट, आणि कुशांब पाहून, ब्राह्मणासारखे त्याचे स्वागत केले; नकार देणे शक्य नव्हते. "हे ब्राह्मण, येथे आसन आहे, कृपया बसावे; हे पादप्रक्षालनाचे पाणी स्विकारावे. हे उत्कृष्ट वनभोजन तुझ्यासाठी तयार केले आहे, कृपया चिंता न करता याचा आस्वाद घ्यावा." रावणाने मैथिली राणीला, तिच्या आदरपूर्ण आणि निमंत्रणयुक्त बोलण्या ऐकून, आपल्या मनात ठाम निश्चय केला—तिला बलपूर्वक पकडून, तिचा संहार करायचा.