लक्ष्मणाने वैदेहीला कठोर शब्दांत उत्तर दिले, “स्त्रिया चंचल, असंयमी, तीक्ष्ण आणि फूट पाडणाऱ्या असतात; जनकनंदिनी वैदेही, मी असे बोलणे सहन करू शकत नाही.” त्याने पुढे सांगितले, “या अरण्यातील सर्व वासीयांनी साक्ष द्यावी, मी माझ्या दोन्ही कानांमध्ये जणू तापलेल्या बाणांसारखी बोचणारी ही वचने बोलतो.” लक्ष्मण म्हणाला, “मी योग्य बोललो असतानाही तू माझ्याशी कठोर शब्द बोललीस; असे संशय घेणाऱ्या तुला लाज वाटली पाहिजे, तुझे पतन निश्चित आहे.” त्याने स्पष्ट केले, “स्त्रीत्व आणि तुझ्या वाईट स्वभावामुळे तू तुझ्याच मतावर ठाम आहेस; मी आता रामाकडे जातो, सुंदर मुखवाली, तुझ्या कल्याणासाठी शुभेच्छा.” त्याने प्रार्थना केली, “या अरण्याचे सर्व देव तुझे रक्षण करो, विशाल नेत्रांची सिता; कारण मला भयावह अपशकुन दिसत आहेत. मी परत येईन तेव्हा रामासमवेत तुला पुन्हा पाहू दे.” लक्ष्मणाने असे बोलताच, जनकनंदिनी सीता अश्रूंनी व्याकुळ होऊन रडू लागली आणि उत्तर दिली, “रामांशिवाय, हे लक्ष्मण, मी गोदावरीत प्रवेश करीन, किंवा फास लावीन, किंवा एखाद्या संकटमय ठिकाणी शरीर त्यागीन.” ती म्हणाली, “मी विष प्राशन करीन किंवा जळत्या आगीत उडी घेईन, पण राघवाशिवाय दुसऱ्या कोणत्याही पुरुषाला कधीही स्पर्श करणार नाही.” हे बोलून, शोकाने भरलेल्या सीतेने आपल्या हातांनी पोटावर प्रहार केला आणि ती दुःखाने रडू लागली. सुमित्रानंदन लक्ष्मणाने तिची अशी स्थिती पाहून तिला समजावण्याचा प्रयत्न केला, पण सीतेने आपल्या पतीच्या भावाशी काहीही बोलले नाही. तेव्हा लक्ष्मणाने हात जोडून सीतेला वंदन केले, पुन्हा पुन्हा मागे वळून पाहिले आणि ठामपणे रामाकडे निघून गेला. या प्रसंगानंतर, रामाचा लहान भाऊ लक्ष्मण, सीतेने केलेल्या कठोर शब्दांनी संतप्त आणि रामाची आठवण काढत, त्वरित निघून गेला. त्याच वेळी, दशग्रीव रावणाने संधी साधली आणि वैदेहीच्या जवळ, संन्याशाचा वेष घेऊन, तिला भेटायला गेला. रावणाने मऊ भगवी वस्त्रे परिधान केली होती, त्याच्या डोक्यावर जटा, हातात छत्री, पायात पादत्राणे, खांद्यावर कमंडलू आणि सुंदर दंड होता. रावण संन्याशाच्या रूपात सीतेच्या मागे गेला, तिला अरण्यात एकटी पाहून, कारण दोन्ही भाऊ तेथे नव्हते. सीता त्या वेळी जणू सूर्य-चंद्ररहित संध्याकाळीसारखी एकटी होती, तर रावण, रोहिणीला चंद्रापासून वेगळी केल्यासारखा, क्रूर आणि भयावह ग्रहासारखा तिला पाहत होता. जनस्थानातील वृक्षांनी त्याला पाहिले, पण ते थरथरले नाहीत, वारा सुद्धा वाहिला नाही, आणि गोदावरी नदीही रावणाच्या रक्ताने भरलेल्या डोळ्यांच्या भीतीने मंद वाहू लागली. रावणाने संधी साधत, रामावर संकटकाळ आणण्याच्या हेतूने, वैदेहीच्या जवळ संन्याशाच्या वेषात गेला, जरी तो दिसायला योग्य वाटत होता, तरीही तो योग्य नव्हता. त्या वेळी सीता आपल्या पतीच्या विरहात शोकाकुल होती. रावणाने तिच्या जवळ जणू शनिप्रमाणे तेजस्वी तारकाजवळ गेला, किंवा गवताने झाकलेल्या विहिरीसारखा गुप्तपणे तिला गाठले. रावणाने रामपत्नी सीतेकडे एकटक पाहिले. त्या वेळी सीता सुंदर दात, सुंदर ओठ, पौर्णिमेच्या चंद्रासारखा चेहरा घेऊन, पर्णकुटीत बसलेली, अश्रूंनी व्याकुळ आणि दुःखात होती. रावण, रात्र हिंडणारा राक्षस, आनंदित मनाने, कमळासारख्या डोळ्यांची, पिवळ्या रेशमी वस्त्रातील वैदेहीजवळ गेला. कामबाणांनी विद्ध झालेल्या रावणाने, जणू वेदमंत्रोच्चारासारखा स्वर काढत, एकांतात अत्यंत सभ्य शब्दांत तिची स्तुती केली. त्याने तिच्या तेजस्वी रूपाचे कौतुक केले, जणू तीनही लोकांचा सौभाग्य कमळाशिवाय उजळत आहे, तसे तिच्या सौंदर्याचे वर्णन केले. पिवळ्या रेशमी वस्त्रात, कमळमाळ घालून, तिचे रूप चांदी आणि सोन्याशी स्पर्धा करणारे, फुललेल्या कमळाच्या तलावासारखे भासत होते. रावण म्हणाला, “हे सुंदर मुखवाली, तू लज्जा, लक्ष्मी, कीर्ती, शुभलक्षणा लक्ष्मी, की अप्सरा आहेस? की, तू सौंदर्य, सुंदर नितंबवाली, की स्वच्छंद विहरणारी रती आहेस? तुझे दात पर्वतावरील बर्फासारखे शुभ्र, गुळगुळीत आणि सम आहेत; तुझे डोळे मोठे, लाल कडा आणि काळ्या बुबुळांसह स्पष्ट आहेत. तुझे नितंब रुंद, मांड्या गोल, भरदार आणि मजबूत, जणू हत्तीच्या पिल्लांच्या सोंडीसारख्या, नीट आकाराच्या आणि एकमेकांना लागून आहेत. तुझे स्तन भरदार, उंच, सुंदर, गुळगुळीत ताडफळासारखे, रत्न आणि मोत्यांनी सुशोभित, पाहण्यास अत्यंत मनोहारी आहेत. “रामाची प्रिया, मोहक हास्य, सुंदर दात, मनमोहक डोळ्यांची, चंचल स्वभावाची, तू माझे मन जणू पाण्याने नदीच्या काठासारखे चोरतेस. तुझी कंबर हातात मावणारी, सुंदर केस, आणि जवळजवळ असलेले स्तन, तू ना देवी, ना अप्सरा, ना यक्षी, ना किन्नरी आहेस. पृथ्वीवर मी कधीही असे रूप पाहिले नाही; तुझे सौंदर्य, कोमलता आणि तारुण्य या जगात सर्वोच्च आहेत. “अशा निर्जन अरण्यात तुझे वास्तव्य माझ्या मनाला स्पर्श करते; त्यामुळे, शुभेच्छा, तू येथे राहू नकोस. हे राक्षसांचे निवासस्थान आहे, ते भयंकर आणि रूप बदलणारे आहेत; तेथे भव्य राजवाडे आणि नगरीतील बागा आहेत. ती ठिकाणे श्रीमंत, सुगंधी आणि तुझ्या उपभोगासाठी योग्य आहेत; सुंदरिनी, तुला उत्तम हार, सुवासिक द्रव्ये आणि वस्त्रे मिळायला हवीत. “काळ्या डोळ्यांची, तुला योग्य असा पती मिळायला हवा; तू कोण आहेस, शुभ हास्य असलेली—रुद्र, मरुतांच्या पत्नीतली कोण आहेस का? सुंदर नितंबवाली, तू मला वसुंमध्ये एखादी देवी वाटतेस; कारण गंधर्व, देव, किंवा किन्नर येथे येत नाहीत.” अशा प्रकारे, रावणाने सीतेच्या अनुपम सौंदर्याची स्तुती केली आणि तिला मोहात पाडण्याचा प्रयत्न केला, तर सीता आपल्या पतीच्या विरहात अश्रुपूर्ण आणि व्याकुळ बसली होती.