मारिचा, रावणाच्या योजनेंतर्गत, मृगाचा रूप घेऊन रामाच्या समोर आला होता. रामाने त्यावर बाण सोडला, तेव्हा मारिचा अत्यंत भयावह आवाजात जमिनीवर ओरडला; त्याचा जीव थोडक्यात शिल्लक होता. मृत्यूच्या क्षणी, मारिचाने आपले खोटे मृगाचे रूप सोडले. त्याने राक्षसाच्या सांगितलेल्या शब्दांची आठवण केली आणि विचार केला—लक्ष्मणाला कशा प्रकारे इथे पाठवता येईल, जेणेकरून रावण सीतेला एकटीला पकडू शकेल? योग्य क्षण ओळखून, मारिचाने राघवाच्या आवाजात मोठ्या वेदनेने ओरडले, "हाय सीते! लक्ष्मणा!" रामाचा अप्रतिम बाण शरीरात घुसल्यामुळे, मारिचाने मृगाचे रूप सोडून राक्षसाचे मूळ रूप धारण केले. त्याचा मोठा शरीर पृथ्वीवर पडला; राक्षसाचा भयानक स्वरूप जमिनीवर रक्ताने माखलेला होता. रामाने त्याला पाहिले; तो रक्ताने न्हालेला, जमिनीवर तडफडत होता. रामाचे मन सीतेकडे गेले, आणि त्याला लक्ष्मणाने पूर्वी सांगितलेले शब्द आठवले—ही मारिचाची मायाजाळ आहे, आज ते सत्य झाले; मारिचा माझ्या हातून मरण पावला. मारिचा मोठ्याने ओरडत, "हाय सीते! लक्ष्मणा!" म्हणत मृत्यू पावला. राम विचार करू लागला—हे ऐकून सीतेला काय होईल? लक्ष्मण, बलवान आणि धाडसी, नक्कीच सीतेच्या इच्छेने निघून जाईल, अशी शंका रामाच्या मनात निर्माण झाली. त्यामुळे रामाच्या शरीरावर रोमांच उभे राहिले. मग, चिंता आणि भय रामाच्या मनात दाटले; मृगाच्या रूपातील राक्षसाचा वध करून आणि त्या भयावह आवाज ऐकून, रामाने दुसरा मृग मारून त्याचे मांस घेतले आणि जलदपणे जनस्थानाच्या दिशेने निघाला. आता, वनात त्या वेदनादायक आवाजाला ओळखून, सीतेने लक्ष्मणाला सांगितले, "लक्ष्मणा, राघवाचा शोध घे. माझ्या जीवाला आता काहीही खात्री नाही, मन स्थिर नाही; मी मोठ्या वेदनेने कुणीतरी ओरडताना ऐकले, आणि त्यामुळे माझे मन विचलित झाले आहे. तुझ्या भावाला वाचव, तो वनात मदतीसाठी बोलावत आहे; लवकर जा, तुझ्या भावाला मदत कर." सीतेने पुढे सांगितले, "तो राक्षसांच्या ताब्यात आला आहे, जणू एखादा बैल सिंहांच्या मध्ये; पण लक्ष्मणाने रामाचा आदेश आठवून तेथेच थांबण्याचा निर्णय घेतला." सीते, व्याकुळ आणि अश्रूंनी भरलेली, लक्ष्मणाला म्हणाली, "सुमित्रेचा पुत्रा, तू मित्रासारखा दिसतोस, पण वागणूक शत्रूसारखी आहेस. या स्थितीत तू भावाकडे जात नाहीस, म्हणजे माझ्यासाठीच तू रामाचा नाश इच्छितोस. नक्कीच, माझ्याविषयी तुझ्या मनात इच्छा आहे, म्हणून तू राघवाचा पाठलाग करत नाहीस; मला वाटते, तुला त्याच्या दु:खात आनंद मिळतो, आणि तुझ्या भावावर प्रेम नाही." "म्हणूनच तू इतका आत्मविश्वासाने इथे बसला आहेस, त्याला न पाहता; मी येथे काय करणार, जर माझा विश्वास असलेल्या राघवाला धोका असेल? तू मुख्य रक्षक म्हणून आला आहेस, मग इथे राहण्याचा अर्थ काय?" अश्रूंनी आणि दुःखाने भरलेल्या वैदेहीने असे सांगितले. लक्ष्मणाने, भयग्रस्त आणि हरणीसारखी सीतेला सांत्वन दिले, "सर्प, असुर, गंधर्व, देव, दानव किंवा राक्षस—" "तुझा पती, वैदेही, देव, मानव, गंधर्व किंवा पक्ष्यांद्वारे पराजित होऊ शकत नाही—यात शंका नाही." "राक्षस, पिशाच्च, किन्नर, प्राणी, आणि भयंकर दानवांमध्येही, हे सुंदर स्त्री, रामाला युद्धात भिडू शकणारा कोणी नाही; राम युद्धात इंद्रासारखा आहे, तो अजिंक्य आहे, म्हणून तू अशा प्रकारे बोलू नकोस." "मी तुला या वनात राघवाशिवाय सोडू शकत नाही; त्याची शक्ती सर्वात शक्तिशालींना देखील रोखता येत नाही." "तीनही लोकांचे स्वामी आणि देवांचा समूह एकत्र आले तरी, त्याची शक्ती कोणालाही अधीन करता येणार नाही. तुझे मन शांत ठेव, आणि तुझे दुःख बाजूला ठेव." "तुझा पती लवकरच परत येईल, मृगाचा वध करून; तू ऐकलेला आवाज खरा नाही, तो कुठल्याही देवाचा नाही." "तो राक्षसाचा मायाजाळ आहे, जणू गंधर्वांची नगरी; वैदेही, महान आत्मा रामाने तुला माझ्यावर विश्वासाने सोपवले आहे." "हे सुंदर कटीवाली, मी तुला इथे सोडू शकत नाही, कारण रामाने तुला माझ्या ताब्यात दिले आहे; आणि आता आपण या रात्रभर भटकणाऱ्या राक्षसांचे शत्रू झालो आहोत." "देवी, खराचा वध झाल्यानंतर, जनस्थानातील हत्याकांडाबद्दल मोठ्या वनात राक्षस विविध गोष्टी बोलत आहेत." "वैदेही, तू या हिंसा आणि क्रूरतेचे विचार करू नकोस." लक्ष्मणाने असे सांगितले, पण सीता, रागाने आणि लाल डोळ्यांनी, लक्ष्मणाला कठोर शब्दांत उत्तर दिले. "तू नीच, निर्दय, क्रूर आणि कुटुंबाचा कलंक आहेस," असे सत्य बोलणाऱ्या लक्ष्मणाला सीतेने सांगितले. "मला वाटते, तुला रामाच्या मोठ्या दु:खात आनंद मिळतो; राम दु:खात असल्याचे पाहून तू असे बोलतोस." "शत्रूंमध्ये वाईट उद्भवणे आश्चर्याची गोष्ट नाही, लक्ष्मणा, विशेषतः तुझ्यासारख्या क्रूर आणि नेहमी फसवणाऱ्या मध्ये." "तू खरोखर दुष्ट आहेस, रामाचा पाठलाग फक्त माझ्यासाठी किंवा भरताने पाठवले म्हणून गुप्तपणे करतोस." "पण हे यशस्वी होणार नाही, सुमित्रेच्या पुत्रा, ना तुझ्यासाठी, ना भरतासाठी; मी रामासारख्या निळ्या कमळासारख्या, कमळ-दृष्टी असलेल्या पतीला स्वीकारले आहे—" "—म्हणून दुसऱ्या पुरुषाची इच्छा कशी करेन? तुझ्या समोरच, सुमित्रेच्या पुत्रा, मी नक्कीच माझा जीव देईन." "रामाशिवाय, मी या पृथ्वीवर एक क्षणही जगू शकत नाही." अशा कठोर आणि अंगावर शहारे आणणाऱ्या शब्दांनी सीतेने लक्ष्मणाला संबोधले. लक्ष्मण, संयमी आणि हात जोडून, सीतेला म्हणाला, "मी उत्तर देऊ शकत नाही; तू माझ्यासाठी देवीसारखी आहेस.