राम आणि सीता यांचा आश्रम असलेल्या रम्य वनाच्या प्रवेशद्वाराजवळ एक राक्षस, मारीच, अद्भुत आणि आश्चर्यकारक रूप धारण करून एका हिरणाचा वेश घेतला. त्याच्या शिंगांवर उत्तम रत्नांची झळ होती, चेहरा काळा आणि पांढरा, तोंड लाल कमळासारखे, आणि कान निळ्या कमळासारखे दिसत होते. त्याचा गळा किंचित वर उचललेला, पोट निळ्या नीलमणीसारखे, कंबरेवर मधाच्या रंगातील फुलांचे आणि कमळाच्या केसांसारखे पट्टे होते. त्याचे खुर पाचूच्या चमकदार रंगाचे, पाय सुडौल आणि पतळे, शेपूट इंद्रधनुष्याच्या रंगात तेजस्वी होते. त्याच्या अंगावर विविध रत्नांची सजावट, चमकदार रंग, आणि सौंदर्याने तो राक्षस एका श्रेष्ठ हिरणाचा रूप घेऊन वनात फिरू लागला. त्याने त्या सुंदर वनाला आणि रामाच्या आश्रमाला उजळवले. सीताला आकर्षित करण्यासाठी, विविध खनिजांनी सजलेला, तो हिरण हिरव्या कुरणात अगदी सहजपणे फिरू लागला. त्याच्या अंगावर शेकडो चांदीच्या ठिपक्यांसारख्या खूणा होत्या; तो झाडांची कोवळी पाने खात, वनात फिरत होता. तो केळीच्या बागेत गेला, नंतर कर्णिकाराच्या झाडाजवळ थांबला, आणि सौम्य पावलांनी सीता त्याला पाहील या आशेने वाट पाहू लागला. त्याच्या पाठीवर कमळासारखे पट्टे होते, आणि तो आश्रमाजवळ अगदी सहजपणे चमकत होता. कधी दूर जात, कधी परत येत, तो उत्तम हिरण वनात वेगाने फिरत होता; क्षणभर दूर जाऊन पुन्हा परत येत असे. कधी जमिनीवर खेळत, कधी बसत, कधी आश्रमाच्या प्रवेशद्वाराजवळ इतर हिरणांच्या कळपात मिसळत असे. त्या कळपाचे इतर हिरण त्याच्या मागे फिरत, तो पुन्हा वळून सीतेच्या दृष्टिकोनाकडे आकंठ लागून बघत असे. तो वनात चमकदार आकृती काढत फिरत होता, आणि सर्व वनातील हिरण त्याच्याकडे आश्चर्याने बघत होते. काही त्याच्या जवळ येऊन त्याला श्वास घेत, मग सर्व दिशांना पळून जात; तरीही तो राक्षस, शिकारीचा आनंद घेत, त्या वन्य हिरणांमध्ये मिसळत होता. पण आपली खरी ओळख लपवण्यासाठी, तो त्यांना स्पर्श करत होता पण काही खात नव्हता. त्याच वेळी, सुंदर डोळ्यांची वैदेही, सीता, फुलं गोळा करत कर्णिकार, अशोक, आणि आंब्याच्या झाडांमध्ये फिरत होती. फुलं गोळा करत, तेजस्वी चेहऱ्याने, वनवासासाठी अयोग्य वाटणारी सीता त्या रत्नांनी सजलेल्या हिरणाला पाहिली. त्या हिरणाची अंग Pearl आणि रत्नांनी सजलेली, चमकदार दात आणि ओठ, आणि चांदीसारखे केस होते. सीतेचे डोळे आश्चर्याने मोठे झाले; ती त्याच्याकडे प्रेमाने पाहू लागली, आणि तो मायावी हिरण रामाच्या प्रिय सीतेकडे नजर टाकत होता. तो हिरण त्या वनात प्रकाश पसरवत फिरत होता; जनकनंदिनी सीता, कधीही न पाहिलेल्या, अनेक रत्नांनी सजलेल्या त्या हिरणाला पाहून अत्यंत आश्चर्यचकित झाली. आता वाल्मीकी रामायणातील अरण्यकांडातील त्रेचाळीसावा सर्ग ऐका. सुंदर कंबरेची सीता फुलं गोळा करत असताना, तिच्या नजरेसमोर त्या हिरणाचे सोन्यासारखे आणि चांदीसारखे चमकदार बाजू दिसले. ती आनंदित झाली, आणि निर्दोष रूप असलेल्या, सुवर्णासारख्या तेजस्वी हिरणाला पाहून तिने राम आणि शस्त्रधारी लक्ष्मणाला हाक दिली. ती पुन्हा पुन्हा हाक देत, त्या हिरणाकडे एकटक पाहत म्हणाली, “या, या लवकर, हे श्रेष्ठ, आपल्या लहान भावासह!” वैदेहीने असे बोलल्यावर, पुरुषसिंह राम आणि लक्ष्मण त्या जागेवर पाहू लागले आणि त्यांनी तो हिरण पाहिला. लक्ष्मणाला संशय आला, आणि तो म्हणाला, “माझ्या मते, हा हिरण दुसरा कोणी नाही, तर मारीच राक्षस आहे. हा वनात फिरत, शिकारीचा आनंद घेत, राजांना मारणारा आकार बदलणारा राक्षस आहे, हे राम. हा मायावी राक्षसाची माया आहे; हिरणाचे हे रूप त्याने निर्माण केले आहे, पुरुषसिंहा, हे गंधर्वांच्या नगरीसारखे चमकत आहे. राघवा, असे रत्नांनी सजलेले हिरण अस्तित्वात नाही; पृथ्वीच्या अधिपती, हे निश्चितपणे माया आहे, याबद्दल शंका नाही.” काकुत्स्थ लक्ष्मण बोलत असताना, शुद्ध हास्य असलेल्या सीतेने त्याचे बोलणे थांबवले, आणि मनात आनंदित व फसवली गेलेली, उत्तर दिली. “हे श्रेष्ठ राजकुमार, हा मोहक हिरण माझे मन आकर्षित करतो; हे बलवान, तू आम्हाला तो आण, तो आमच्या खेळासाठी असेल. आपल्या आश्रमाजवळ अनेक शुभदर्शी हिरण आहेत—चामर, सृमर, आणि इतरही. अस्वल, नीलगाय, माकड, आणि किन्नरही, हे बलवान, येथे फिरतात, सुंदर रूप आणि मोठ्या शक्तीचे आहेत. पण असे हिरण मी कधीच पाहिले नाही—ना तेजस्वी, ना संयमी, ना उजळ, असे हिरण मी कधीच पाहिले नाही, हे राजा. त्याचे बहुरंगी, अद्भुत शरीर, माझ्यासमोर रत्नासारखे, वनाला उजळवणारे, चंद्रासारखे चमकत आहे. अहा, त्याचे रूप! अहा, त्याचे सौंदर्य! त्याचा आवाज आणि तेज मोहक आहे; हे अद्भुत, रंगीबेरंगी हिरण माझे मन जणू चोरून घेते. जर तू हे हिरण जिवंत पकडलेस, ते आश्चर्यकारक आणि विस्मयकारक ठरेल. जेव्हा आपला वनवास संपेल आणि आपण राज्यात परत जाऊ, तेव्हा हे हिरण राजमहलात अलंकारासारखे असेल. भरतासाठी, हे श्रेष्ठ राजकुमार, माझ्या सासूबाईंना, आणि मला, हे प्रभु, हे दिव्य हिरणाचे रूप आश्चर्य उत्पन्न करेल.” सीतेचे मन त्या मायावी हिरणाच्या सौंदर्याने पूर्णपणे मोहित झाले, आणि राम आणि लक्ष्मण तिच्या हाकेला प्रतिसाद देत त्या अद्भुत दृश्याकडे पाहू लागले.