महर्षी अगस्त्यांनी रामाला अत्यंत प्रेमपूर्वक म्हणाले, “हे कीर्तिवंत राम, विजयासाठी हे धनुष्य, हे दोन तुरे, बाण आणि तलवार स्वीकार. जसे इंद्र वज्र स्वीकारतो, तसेच तूही हे दिव्य अस्त्र स्वीकार.” हे बोलून, तेजस्वी आणि प्रभावशाली अगस्त्य ऋषींनी ती सर्व दिव्य शस्त्रे रामाला दिली आणि पुन्हा बोलू लागले. या वेळी, वाल्मीकी रामायणाच्या अरण्यकांडातील तेराव्या सर्गाची कथा ऐक. अगस्त्य ऋषी म्हणाले, “राम, मी तुझ्यावर अत्यंत प्रसन्न आहे—तुला शुभ लाभो. लक्ष्मणा, तुम्ही दोघेही, सीतेसह माझ्या दर्शनाला आलात, याचा मला समाधान आहे. कदाचित तुम्ही प्रवासाने थकला असाल, किंवा जनकनंदिनी सीतेला तिच्या माहेराची आठवण येत असेल. जरी ती अत्यंत कोमल आहे, तरीही तिने या वनातील कष्ट सहन केले आहेत आणि पतीवरील प्रेमापोटी या संकटमय अरण्यात तिने तुझ्या मागे प्रवेश केला आहे. राम, जसे सीता येथे आनंदी आहे, तसेच तूही आनंद मान. कारण तिने जे कठीण आहे ते केले—तुझ्यासोबत वनवास पत्करला. हे रघुवंशी, स्त्रियांचा स्वभाव असा असतो—सुखात त्या निष्ठावान असतात, पण दुःखात सोडून देतात. स्त्रिया विजेच्या चंचलतेसारख्या, शस्त्राच्या धारदारपणासारख्या आणि गरुड व वाऱ्याच्या वेगासारख्या असतात. पण तुझी पत्नी या दोषांपासून मुक्त आहे; ती स्तुत्य आणि कीर्तीला पात्र आहे, जणू काही अरुंधतीसारखी. हे शत्रूंचा संहार करणाऱ्या, ज्या ठिकाणी तू सौमित्र (लक्ष्मण) आणि वैदेही सीतेसह वास करशील, ते स्थान पावन झाले आहे.” असे ऋषींनी सांगितल्यावर, रामाने हात जोडून आदराने त्या तेजस्वी मुनींना नमस्कार केला आणि म्हणाला, “मी धन्य आहे, कारण श्रेष्ठ ऋषी माझ्या आणि माझ्या भावजयीच्या सद्गुणांवर प्रसन्न आहेत आणि शिक्षक म्हणून आमच्यावर संतुष्ट आहेत. पण कृपया, मला असे स्थान दाखवा जिथे पाणी आणि भरपूर झाडे असतील, जेथे मी आश्रम उभारून भक्तीभावाने सुखाने राहू शकेन.” रामाची ही विनंती ऐकून, श्रेष्ठ ऋषी काही क्षण विचारात पडले आणि मग धर्मात्म्याने शुभ वचन उच्चारले—“तू त्या ठिकाणी जा, सौमित्रासह आपला आश्रम स्थाप आणि पित्याच्या आज्ञेप्रमाणे येथे भक्तिभावाने वास कर. हे निष्पापा, तुझी ही सर्व कथा मला तपश्चर्येच्या सामर्थ्याने आणि दशरथाबद्दलच्या प्रेमामुळे माहीत आहे. मी माझ्या तपाच्या बळावर तुझ्या मनातील इच्छा जाणली आहे—तू या वनातील माझ्या आश्रमात राहण्याची तुझी इच्छा मला समजली आहे. म्हणून, मी तुला सांगतो—पंचवटी येथे जा. ते अरण्य रमणीय आहे आणि मैथिलीला तिथे नक्कीच आनंद मिळेल. हे राघवा, ते स्थळ फार दूर नाही आणि गोदावरी नदीच्या जवळ आहे; तिथे मैथिली सुखी राहील. ते स्थान मुळं-फळांनी समृद्ध आहे, विविध पक्ष्यांनी गजबजलेले, निवांत, पावन आणि देखणं सुद्धा आहे. तू नेहमी धर्मनिष्ठ आणि रक्षणास समर्थ आहेस; येथे राहून, हे राम, तू ऋषींचेही रक्षण करशील. हा मोठा मधुकवन येथे आहे; त्याच्या उत्तरेस जाऊन, तुला एक वटवृक्षही दिसेल. मग, त्या डोंगराजवळील पठारावर चढून, तुला पंचवटी हे प्रसिद्ध वन मिळेल, जेथे फुले नेहमीच फुललेली असतात.” अगस्त्य ऋषींच्या या वचनानंतर, राम आणि सौमित्र (लक्ष्मण) यांनी आदरपूर्वक त्या सत्यवादी मुनींची परवानगी घेतली. त्यांच्या पायांवर वंदन करून, दोघे आणि सीता मिळून पंचवटीच्या आश्रमाकडे निघाले. राजा दशरथाचे हे दोन पुत्र, धनुष्य-बाणांनी सुसज्ज, युद्धात निडर, महर्षीने दाखवलेल्या मार्गाने एकाग्र मनाने पंचवटीकडे चालू लागले. आता अरण्यकांडातील चौदाव्या सर्गाची कथा ऐक. पंचवटीकडे जात असताना, रघुकुलाचा आनंद राम एका प्रचंड आणि भीषण बळ असलेल्या गृध्र पक्ष्याला भेटला. त्याला वनात पाहून, राम आणि लक्ष्मण दोघांनी त्याला राक्षसपक्षी समजले आणि विचारले, “तू कोण आहेस?” त्यावर तो पक्षी अत्यंत सौम्य आणि सुखावह शब्दांत म्हणाला, “माझ्या मुलांनो, मला तुमच्या वडिलांचा मित्र समजा.” वडिलांचा सखा समजून, रामाने त्याला योग्य मान दिला आणि त्याच्या वंशावळीसंबंधी विचारले. रामाच्या विचारण्यावर, त्या पक्ष्याने आपली उत्पत्ती आणि वंश सांगितला, सर्व सृष्टीतील आपला जन्म कसा झाला ते उलगडले. “प्राचीन काळी, हे महाबाहो, सृष्टीचे प्रजापती होते; मी तुला त्यांची सर्व नावे सांगतो. सर्वात आधी कर्दम, मग विकृत, त्यानंतर शेष, संश्रय आणि बलवान बहुपुत्र. स्थाणू, मरीचि, अत्रि, बलवान क्रतु, पुलस्त्य, अंगिरा, प्रचेतस आणि पुलहही. दक्ष, विवस्वान, अरिष्टनेमि आणि तेजस्वी कश्यप—तो शेवटचा प्रजापती होता. हे राम, दक्ष प्रजापतीच्या साठ कन्या प्रसिद्ध होत्या. त्या सर्व गुणवती आणि कीर्तीला पात्र होत्या. कश्यप ऋषींनी त्यातील आठ कन्या स्वीकारल्या—अदिती, दिती, दानू, कालका, ताम्रा, क्रोधवशा, मनु आणि अनला. या कन्यांवर प्रसन्न होऊन, कश्यप ऋषींनी पुन्हा वचन सांगितले…” याप्रमाणे, ऋषी अगस्त्यांच्या आशीर्वादाने राम, लक्ष्मण आणि सीता पंचवटीच्या रम्य वनात स्थिरावले आणि त्या गृध्र पक्ष्याच्या वंशकथेची सुरुवात झाली.