भरताच्या मनात एकच विचार सतत फिरत होता: "जोपर्यंत मी माझ्या भावाच्या पायांवर, जे राजमुद्रांनी चिन्हांकित आहेत, माझं मस्तक ठेवत नाही, तोपर्यंत मला कधीच शांतता मिळणार नाही." भरताला वाटत होतं, "जोपर्यंत राम, जे राज्यासाठी योग्य आहेत, आपल्या पूर्वजांच्या राजसिंहासनावर उभे राहत नाहीत आणि अभिषेकाच्या पवित्र जलाने अभिषिक्त होत नाहीत, तोपर्यंत मला समाधान नाही." भरताच्या मनात सौमित्र म्हणजे लक्ष्मणाचे भाग्य किती मोठे आहे, हे विचार येत होते—कारण लक्ष्मण प्रत्यक्ष त्या तेजस्वी, कमलासारख्या नेत्रांचे, चंद्रासारख्या शुद्ध चेहऱ्याचे रामाचे दर्शन घेत आहे. तसेच, वैदेही सीता—जनकाची कन्या—ही किती महान आहे, जी आपल्या पतीसोबत समुद्राने वेढलेल्या पृथ्वीवर सर्वत्र फिरते. चित्रकूट पर्वत, पर्वतांचा राजा, धन्य आहे, कारण तिथे ककुत्स्थ राम कुबेरासारखे नंदनवनात वास करतात. हे घनदाट जंगल, जिथे वन्य पशू वावरतात, धन्य आहे, कारण पराक्रमी आणि शूर राम तिथे राहतात. अशा विचारांनी भरत, पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ आणि बलवान, बोलून घेतला आणि पायीच मोठ्या जंगलात प्रवेश केला. तो उत्तम वक्ता, पर्वताच्या उतारावर वाढलेल्या झाडांच्या घोळक्यांतून, त्यांच्या फुललेल्या शिखरांमधून, मार्ग काढत पुढे गेला. आता त्याच्या जवळ असल्यामुळे, पुन्हा पुन्हा मुळं शोधण्याची गरज राहिली नाही. भरत आणि त्याचे साथीदार, "हे राम आहेत," हे जाणून, जणू जलाच्या दुसऱ्या किनाऱ्यावर पोहोचल्यासारखे, गोंधळले. मग, चिरकूट पर्वतावर, रामाच्या आश्रमाबद्दल ऐकून, जे पवित्र आणि साधूंनी वसलेले होते, भरत, गुहासह, सैन्य व्यवस्थित लावून, तिथे जलद पोहोचला. अशा प्रकारे, वाल्मीकीने रचलेल्या, गौरवशाली रामायणाच्या अयोध्या कांडातील अठ्याण्णववा सर्ग संपतो. आता सैन्य स्थिर झाले होते. भरत, आतुर, शत्रुघ्नला मार्ग दाखवत, आपल्या भावाला भेटायला निघाला. त्याने वसिष्ठ ऋषीला संदेश पाठवला, "लवकर माझ्या आईला घेऊन या," आणि वडीलधाऱ्यांप्रती भक्ती ठेवून पुढे धावला. सुमंत्रही शत्रुघ्नच्या मागे मागे आला, कारण दोघेही—भरत आणि शत्रुघ्न—रामाच्या भेटीसाठी उत्सुक होते. भरत जात असताना, त्याने आपल्या भावाचा पत्र्याचा झोपडी आणि साधूंच्या निवासस्थानात वसलेला आश्रम पाहिला. झोपडीच्या समोर, भरताने फाडलेली लाकडं आणि फुलांचे ढीग पाहिले. त्याने राम आणि लक्ष्मणाचा आश्रम पाहिला, आणि झाडांवर विखरलेली कुशा गवताची वस्त्रे पाहून, त्यांच्या उपस्थितीची खात्री झाली. त्या जंगलात, भरताने मृग आणि महिषाच्या कातड्यांचे मोठे ढीग पाहिले, जे उबेसाठी ठेवले होते. भरत, तेजस्वी आणि बलवान, शत्रुघ्न आणि मंत्र्यांना आत्मविश्वासाने म्हणाला, "मला वाटतं, आपण भरद्वाजांनी सांगितलेल्या ठिकाणी पोहोचलो आहोत. मला विश्वास आहे, मंदाकिनी नदी फार दूर नाही." "ही उच्च बांधलेली वाळवंटाची वस्त्रे, लक्ष्मणाने मार्गदर्शनासाठी ठेवली असावीत, कारण त्याला वेगळ्या वेळी प्रवास करायचा होता." "पर्वताच्या उतारावर, तेजस्वी दात असलेल्या हत्तींच्या पायांचे ठसे दिसतात, जे एकमेकांना गर्जना करत फिरतात." "पथावर दिसणारा घन आणि काळा धूर, साधूंच्या यज्ञासाठी नेहमी उठतो." "इथे, आनंदाने, मी राघव रामाचे दर्शन घेईन—जो पुरुषांमध्ये सिंह आहे, आपल्या पूर्वजांचे पवित्र कर्म करतो, मोठ्या ऋषीसारखा." काही वेळातच, राघव राम चिरकूटला पोहोचला आणि मंदाकिनी नदीच्या किनाऱ्यावर आला; त्याने लोकांना म्हणाले, "पुरुषांमध्ये सिंह, वीरांचा आसन घेत, पृथ्वीवर बसला आहे; हा पुरुषांचा अधिपती एकांतात राहतो—माझ्या जन्माला आणि जीवनाला दु:ख!" "माझ्या कारणाने, जगाचा अधिपती, तेजस्वी आणि बलवान, दु:खात आहे; सर्व इच्छा सोडून, राघव राम वनात राहतो." "आज, जगाने मला दोष दिला आहे; मी राम, सीता आणि लक्ष्मणाच्या पायांवर पडून, त्यांची क्षमा मागणार आहे." अशा प्रकारे, जंगलात शोक करत, दशरथपुत्र भरताने एक शुभ, मोठी, सुंदर पत्र्याची झोपडी पाहिली. ती झोपडी विशाल होती, साल, ताल आणि अश्वकर्णाच्या पानांनी आच्छादित, कुशा गवताने मऊ पसरलेली, जणू यज्ञासाठी वेदी तयार केली होती. झोपडी धनुष्यांनी सजलेली होती, जे इंद्राच्या अस्त्रासारखे होते—मजबूत, सुवर्णमंडित, शत्रूंचा नाश करणारे, युद्धासाठी योग्य आणि तेजस्वी. ती झोपडी बाणांनी सजली होती, जे सूर्याच्या किरणांसारखे तिखट आणि तेजस्वी होते, भात्यात ठेवलेले, त्यांच्या चमकणाऱ्या टोकांनी नागासारखे दिसत होते, जणू नागांचे घरच आहे. झोपडी मोठ्या चांदीच्या वस्त्रांनी, तलवारींनी, आणि सोन्याच्या डागांनी सजलेल्या ढालांनी उजळली होती. सोन्याने सजलेली, विचित्र सरड्याच्या कातड्याची हातमोजे, आणि शत्रूंच्या अजेय समूहांनी वेढलेली, झोपडी जणू वन्य प्राण्यांमध्ये सिंहाच्या गुहेसारखी दिसत होती. भरताने रामाच्या निवासात पूर्व आणि उत्तर दिशेला असलेला, पवित्र अग्नीने उजळलेला, शुभ वेदी पाहिला. थोडा वेळ पाहून, भरताने आपल्या पूज्य मोठ्या भावाला, रामाला, झोपडीत मुनिच्या जटा बांधलेल्या मुकुटात बसलेला पाहिला. त्याने रामाला काळ्या कृष्णमृगाच्या कातडीत आणि वाळवंटाच्या वस्त्रात बसलेला पाहिला, जणू अग्नीसारखा तेजस्वी, सर्व बाजूंनी वेढलेला. भरताने पृथ्वीच्या अधिपतीला, सिंहासारख्या खांद्यांनी, बलवान हातांनी, कमलासारख्या नेत्रांनी, समुद्राने वेढलेल्या भूमीच्या शासकाला पाहिले. राम, बलवान हातांनी, जणू सनातन ब्रह्मा, कुशा गवताने पसरलेल्या भूमीवर, सीता आणि लक्ष्मणासह बसलेला होता.