सर्व इच्छा पूर्ण झालेल्या, अंगावर लाल चंदन लावलेल्या आणि अप्सरांच्या समूहांनी वेढलेल्या सैन्यातील सैनिकांनी आनंदाने मोठ्या आवाजात गाणे सुरू केले. त्यांनी म्हणाले, “आम्ही अयोध्येला परत जाणार नाही, ना दंडकारण्यात जाऊ; भरत सुखी असो, रामही आनंदी असो.” पायदळ, रथी, गजावर आणि अश्वावर बसलेले सैनिक, तसेच सेवक, या अनोख्या सौख्याचा अनुभव घेत, असे घोष करू लागले. तेथे हजारो माणसे भरतासोबत चालताना अत्यंत आनंदित होऊन, “हेच तर स्वर्ग आहे!” असे उद्गार काढू लागले. सैनिक नाचू लागले, हसले, गाणी म्हणू लागले; फुलांच्या माळांनी सजलेले हजारो सैनिक सर्व दिशांना धावू लागले. त्यांनी अमृतासारखे अन्न खाल्ले आणि त्या दिव्य पदार्थांना पाहून पुन्हा पुन्हा त्यांची भूक जागृत झाली. सेवक, स्त्रिया आणि सैन्यातील हजारो लोक सुंदर वस्त्रांनी सजून अभिमानाने फुगले होते. तेथे हत्ती, उंट, बैल, घोडे, वन्य प्राणी आणि पक्षी यांच्यासाठीही उत्तम व्यवस्था होती; कोणालाही काहीही कमी नव्हते. कुणीही फाटके किंवा मळके कपडे घातलेला, उपाशी, मळलेला किंवा धुळीने केस विस्कटलेला असा कुणीही दिसत नव्हता. तेथे शेळी आणि रानडुक्कर यांच्या उत्तम भागांचे पदार्थ, फळांच्या अर्कापासून बनवलेले सुगंधी आणि स्वादिष्ट सूप असे अनेक व्यंजन होते. तेथे हजारो लोखंडी भांडी, फुलांच्या पताका लावलेली आणि शुद्ध, शुभ्र भाताच्या राशींनी भरलेली, लोक विस्मयाने पाहू लागले. जंगलाच्या काठावर दुध-भाताने भरलेली विहिरी, इच्छाधारी गायी आणि मध झरतो असे वृक्ष दिसले. मद्याने भरलेली सरोवरे, चांगले शिजवलेले मांसाचे ढीग, आणि वाटेवर गरम मोर-मांस व जंगलातील पक्ष्यांचे पदार्थ होते. हजारो वाट्या, दहा हजार हंड्या आणि कोट्यवधी सुवर्णपात्रे तेथे दिसत होती. तरुण, सुगंधी गायींच्या दुधापासून बनवलेले दही, कपीठ फळांपासून केलेले पदार्थ, असे अनेक भांडी, घागऱ्या, डिशेस तेथे होत्या. गोड आंब्याचा रस, जाड शुभ्र दूध, भाताची खीर आणि साखरेचे ढीग असलेली तलाव होती. नदीच्या काठावर विविध औषधी लेप, चूर्ण, काढे आणि स्नानासाठी लागणारी विविध द्रव्ये वेगवेगळ्या भांड्यात ठेवलेली होती. शुभ्र, चमकदार दात घासण्याच्या काड्या व पांढरे चंदनाचे लेप नदीकाठी मांडले होते. झाकलेली आरसे, वस्त्रांचे ढीग, हजारो जोडी सॅंडल व चपला, सौंदर्यप्रसाधने, कंगवे, ब्रश, शस्त्रे, धनुष्य, सुंदर कवच, तसेच पलंग व आसने तेथे होती. उंट, बैल, हत्ती, घोडे यांच्यासाठी पेयाने भरलेली तलाव, कमळ व निलकमळांनी सजलेली स्नानतळे, आकाशासारख्या रंगाचे स्वच्छ जल असलेली तलाव, स्नानास योग्य अशी, आणि निळ्या वैदूर्यासारख्या रंगाचे मऊ जौचे ढीग होते. तेथे यज्ञासाठी तयार केलेली सर्व जनावरेही दिसली. लोकांना भरताला ऋषीभारद्वाजांनी दिलेले हे अद्भुत आतिथ्य स्वप्नासारखे वाटले. जणू देवांना नंदनवनात जसा आनंद मिळतो तसेच तेथे सर्वजण रमले, आणि ती सुंदर रात्र भारद्वाजांच्या आश्रमात आनंदात गेली. मग सकाळी, भारद्वाज ऋषींनी परवानगी दिल्यावर, नद्या, गंधर्व आणि सर्व सुंदर स्त्रिया जशा आल्या तशाच परत गेल्या. परंतु देवदुर्लभ अगरू व चंदनाने अंगाला लेप केलेले, मद्याने मस्त झालेले पुरुष तिथेच राहिले; आणि विविध सुंदर माळा लोकांच्या पायाखाली तुडवून विखुरलेल्या पडल्या. अशा प्रकारे, पवित्र आणि प्राचीन वाल्मिकी ऋषींनी रचलेल्या, श्रीरामाच्या महिमायुक्त अयोध्या कांडातील एक्याण्णवावे सर्ग येथे संपतो. रात्र सरल्यानंतर, भरत आणि त्याचा सारा समुदाय, यथोचित सन्मान मिळवून, भारद्वाज ऋषींच्या भेटीस गेले. भरताने हात जोडून, अग्निहोत्र करून आलेल्या ऋषींना वंदन केले. भारद्वाज ऋषींनी विचारले, “माझ्या आश्रमात रात्र सुखाने गेली का? तुझ्या सर्व मंडळीला काही त्रास झाला का? हे निष्पाप, तुला आतिथ्य समाधानकारक वाटले का ते सांग.” भरताने हात जोडून, आश्रमाबाहेर आलेल्या तेजस्वी ऋषींना वंदन करून उत्तर दिले, “महोदय, मी माझ्या संपूर्ण सैन्यासह आणि सेवकांसह येथे उत्तम विश्रांती घेतली. आपल्या अतिथ्याने आम्हा सर्वांची, अगदी सेवकांचीही, चांगली सोय झाली, सर्वांची थकवा व क्लेश दूर झाले, आणि सर्वजण सुखाने राहिले.” “मुनिवर, मी आता निघण्याची परवानगी मागतो. कृपया, आपला स्नेही दृष्टीक्षेप माझ्यावर ठेवावा, कारण मी माझ्या बंधूच्या भेटीस निघतो आहे. धर्मज्ञ ऋषिवर, राम व लक्ष्मण ज्या आश्रमात राहतात, तेथे पोहोचण्यासाठी कोणता मार्ग आहे, ते किती अंतरावर आहे, ते कृपया मला सांगा.” भरताच्या या प्रश्नावर, आपल्या बंधूच्या भेटीची उत्कंठा असलेल्या भरताला, महान तेजस्वी भारद्वाज ऋषींनी सांगितले, “दोन आणि अर्ध योजने अंतरावर निर्जन वनात चित्तरकूट पर्वत आहे, जो रम्य व सतत हिरवळीत न्हालेला आहे. त्याच्या उत्तरेला मंदाकिनी नदी वाहते, फुलांनी बहरलेल्या झाडांनी छायांकित, रम्य उपवनांनी सुंदर. त्या नदीच्या पलीकडे चित्तरकूट पर्वत आहे; त्याच्या पायथ्याशी, दोघांच्या पर्णकुटी आहे, जिथे ते निश्चितच निवास करत आहेत.