एक काळ होता, जेव्हा राजा दशरथाच्या दरबारात एक भव्य यज्ञ आयोजित करण्यात आला होता. विविध प्रांतांतील पुरुष आणि महिलांनी या महान यज्ञात भाग घेतला, आणि त्यांना उत्कृष्ट खाद्य आणि पाण्याची व्यवस्था करण्यात आली. यज्ञाच्या वेळी, द्विजांचे प्रमुख, जे ज्ञानाने संपन्न होते, त्या खाद्याची प्रशंसा करत होते. "हे, आम्ही संतुष्ट आहोत—तुमच्या वर आशीर्वाद असो!" असे ते म्हणत होते. यज्ञाच्या स्थळी सजलेल्या पुरुषांनी ब्राह्मणांना सेवा दिली, तर काहींनी सुंदर कानातले घालून त्यांची काळजी घेतली. यज्ञाच्या विधींच्या दरम्यान, विद्वान आणि कुशल ब्राह्मणांनी अनेक चर्चांमध्ये भाग घेतला, प्रत्येकाने दुसऱ्याला मात करण्याची इच्छा बाळगली. दिवसेंदिवस, कुशल द्विजांनी शास्त्रानुसार सर्व यज्ञ विधी पार पडले. राजाच्या यज्ञात, सहा वेदांगांचा अभ्यास केलेले सर्व यजमान उपस्थित होते, आणि त्यात एकही अशिक्षित किंवा अज्ञानी ब्राह्मण नव्हता. यज्ञाच्या स्थळी, सहा बिल्व वृक्षांच्या काठ्या उभ्या केल्या गेल्या, तसेच खडीराच्या काठ्या देखील. यज्ञाच्या विधींसाठी, श्लेष्मातक आणि देवदाराच्या काठ्या देखील उभ्या केल्या गेल्या, ज्यांनी एकत्रितपणे यज्ञाची भव्यता वाढवली. या सर्व काठ्या सुवर्णाने सजविल्या गेल्या, आणि त्यावर एकूण एकवीस काठ्या उभ्या राहिल्या, प्रत्येकावर एकवीस रत्न आणि एकवीस वस्त्रांची सजावट करण्यात आली. यज्ञाच्या स्थळी, ब्राह्मणांनी योग्य मोजमापानुसार इतर गोष्टींची तयारी केली. अग्न्याची वेदी सजवण्यासाठी, विद्वान ब्राह्मणांनी गरुडाच्या आकारात, सोनेरी पंखांसह, त्रिसुत्री वेदी तयार केली. या वेदीवर, प्रत्येक देवतेसाठी प्राण्यांची नियुक्ती करण्यात आली, यामध्ये सर्प, पक्षी, घोडा आणि जलचर यांचा समावेश होता. यज्ञात, तीनशे प्राणी यज्ञाच्या काठ्या उभ्या केल्या गेल्या, आणि राजा दशरथासाठी सर्वोत्तम घोडा निवडला गेला. कौसल्या, त्या घोड्याची काळजी घेत होती, आणि आनंदाने तिने तीन चाकूंच्या सहाय्याने त्याला मुक्त केले. कौसल्याने, स्थिर मनाने, त्या घोड्यासोबत संपूर्ण रात्र व्यतीत केली. यज्ञाचे यजमान, हुतात्मा, अध्वरीयु आणि उडगात्री यांनी राणीच्या पत्नींच्या हाताला धरून यज्ञाचे विधी केले. यज्ञाच्या वेळी, यजमानाने पक्ष्याच्या चरबीला अग्नीत टाकले, ज्यामुळे राजा पापांचा नाश करून शुद्ध झाला. सर्व ब्राह्मणांनी, यथाविधी, घोड्याचे सर्व अवयव अग्नीत टाकले. यज्ञाच्या विधींच्या अनुसार, आश्वमेध यज्ञ तीन दिवस चालतो, आणि त्यात विविध विधींचे आयोजन केले जाते. राजा, आपल्या वंशाचा गौरव वाढवण्यासाठी, यजमानांना योग्य दिशांमध्ये स्थान दिले आणि यज्ञाची पूर्णता साधली. यज्ञ पूर्ण झाल्यावर, राजा दशरथाने यजमानांना जमीन दिली. या दानामुळे, राजा आनंदित झाला, आणि सर्व ब्राह्मणांनी त्याला पापमुक्त मानले. "तुम्ही पृथ्वीचे रक्षण करण्यास योग्य आहात; आम्हाला या भूमीची आवश्यकता नाही," असे त्यांनी सांगितले. ब्राह्मणांनी राजा दशरथाकडे काही अन्य दानाची मागणी केली, जसे की रत्न, सोने किंवा गायी. राजा दशरथाने त्यांना दहा लाख गायी दिल्या, तसेच दहा कोटी सोने आणि चार वेळा त्या प्रमाणात चांदी दिली. सर्व ब्राह्मणांनी या संपत्तीचे योग्य वाटप केले. ऋष्यश्रृंग आणि विद्वान वसिष्ठ यांना ब्राह्मणांनी योग्य प्रकारे उपहार दिला. सर्वांनी आनंदाने प्रतिसाद दिला, आणि राजा दशरथाने त्यांना मोठ्या काळजीने सोने दिले. याप्रमाणे, राजा दशरथाने ब्राह्मणांची काळजी घेत, त्यांना संतुष्ट केले. या यज्ञाने राजा दशरथाच्या जीवनात एक नवीन अध्याय सुरू केला, जिथे त्याने धर्म, कर्तव्य आणि श्रद्धेच्या मार्गावर चालत, सर्वांना आनंद दिला.