लक्ष्मणाने काही झाडांची फांदी कापून, सीतेसाठी एक आरामदायक आसन तयार केले. राम, दशरथाचा पुत्र, आपल्या प्रिय पत्नीला त्या आसनावर बसवताना, जणू भाग्याच्या सिंहासनावरच तिचे स्थान ठेवले. त्यांनी आपल्या धनुष्यबाण आणि शस्त्रे त्या बेडीवर ठेवले, आणि सीतेच्या बाजूला तिचे वस्त्र व उबदार आच्छादने ठेवली. रामाने कठीण बाणांचे भरणे आणि शस्त्रे बेडीवर व्यवस्थित ठेवले; प्रथम सीतेला बसवून, दोघांनी बेडीला धरले. दशरथाचे हे दोन वीर पुत्र, बेडीवरून कालिंदी नदी पार करू लागले. नदीच्या मध्यभागी पोहोचल्यावर, सीतेने नम्रपणे कालिंदी देवीला नमस्कार केला—"देवी, मी तुझ्या सुरक्षितपणे पार जाऊ, माझ्या निष्ठेचा संकल्प कायम राहो; मी तुला हजार गायी आणि शंभर मद्याच्या कलशांनी पूजा करीन." तिने प्रार्थना केली, "राम इक्ष्वाकूंच्या संरक्षित नगरीत परतल्यावर, मी पुन्हा तुला नमस्कार करीन." अशा प्रकारे, हात जोडून सीतेने कालिंदीला प्रार्थना केली. शुभ्र, वेगाने वाहणारी, लाटांनी झाकलेली नदी पार करून, सुंदर सीते दक्षिण किनाऱ्यावर पोहोचली. अनेक झाडांनी भरलेल्या किनाऱ्याने, त्यांनी यमुना नदी पार केली; बेडी मागे ठेवून, यमुना वनातून पुढे निघाले. ते एका काळ्या, दाट पर्णांनी भरलेल्या वडाच्या झाडाखाली बसले; त्या वडाजवळ गेल्यावर, वैदेहीने नम्रपणे बोलली—"हे महान झाड, नमस्कार! माझ्या निष्ठेचा संकल्प पूर्ण होवो, मी पुन्हा कौसल्या आणि सुप्रसिद्ध सुमित्रा यांना पाहू दे." सीतेने हात जोडून त्या वडाच्या झाडाची परिक्रमा केली; तिच्या शुद्ध प्रार्थनेला पाहून, रामाने लक्ष्मणाला प्रेमाने सांगितले, "लक्ष्मण, सीतेला घेऊन तू पुढे जा." "मी मागून शस्त्र घेऊन येईन; जनककन्येला ज्या फळ-फुलांची इच्छा असेल, ती तू तिला दे." अशा प्रकारे, जनककन्या दोघांच्या मध्ये चालत होती—जणू दोन बलाढ्य हत्तींच्या मध्ये सुंदर हत्तीण चालते आहे. ती प्रत्येक झाड, झुडूप, फुललेल्या वेलींना पाहत होती. सीतेने अनेक सुंदर, फुललेल्या झाडे पाहिली, जी तिने पूर्वी कधीच पाहिली नव्हती; तिने रामाला त्याविषयी विचारले. लक्ष्मणाने तिच्या इच्छेप्रमाणे, तिला विविध वाळू आणि हंस-सरस cranes च्या आवाजांनी सजलेल्या नदीकडे नेले. जनककन्या त्या नदीकडे पाहून आनंदली; एक कोस पुढे गेल्यावर, राम आणि लक्ष्मण यांनी अनेक श्रेष्ठ हरणांचा शिकार केला आणि यमुना वनात भटकले. मोर, हत्ती आणि सुंदर वनाचा आनंद घेत, ते एका सुखद नदीकाठच्या वनात पोहोचले आणि तिथे दुःखरहित विश्रांती घेतली. पंचावन्नवा सर्ग संपतो; आता छप्पन्नवा सर्ग ऐका. रात्र संपली, लक्ष्मण अजून झोपेत होता; रघुकुलातील रामाने त्याला हळुवारपणे जाग केले. "सौमित्र, वनातील प्राण्यांचे मधुर स्वर ऐक; आता आम्ही निघावे, हे महान तपस्वी." रामाच्या योग्य वेळी केलेल्या जागरणाने, लक्ष्मणाने झोप, थकवा आणि प्रवासाचा कण्हाळपणा दूर केला. त्यानंतर ते सर्व उठले, नदीचे शुभ्र जल स्पर्श केले, आणि ऋषी दाखवलेल्या मार्गाने चित्रकूटाकडे निघाले. योग्य वेळी निघून, सौमित्रासह रामाने कमलासारख्या डोळ्यांच्या सीतेला सांगितले—"वैदेही, पहा, सर्वत्र झाडे जणू अग्नीप्रमाणे फुलली आहेत; शीतल कापूस झाडे फुलांनी भरली आहेत." "बल्लातक झाडे, लोकांनी न स्पर्श केलेली, फळ आणि पर्णांनी झुकली आहेत; येथे मी नक्कीच राहू शकेन." "लक्ष्मण, पहा, प्रत्येक डोंगरावर मोठ्या टोपल्या आकाराचे मधाचे पोळे आहेत, मधमाशांनी भरलेली." "इथे नत्यूह पक्षी ओरडतो, मोर प्रतिसाद देतो; फुलांच्या गालिच्यांनी भरलेल्या रम्य वनात." "पहा, हा पर्वत, त्याचे शिखर उंच आहेत, हत्तींचे कळप त्याच्या मागे, पक्ष्यांच्या झुंडी त्यावर; त्याच्या उतारावर विविध सौंदर्य आहे." "या सुंदर सपाट भूमीवर, अनेक झाडांनी आच्छादित, आपण चित्रकूटाच्या पवित्र वनात आनंद घेऊ." सीतेसह चालत, ते सुंदर चित्रकूट पर्वतावर पोहोचले, मनाला आनंद देणारा. त्या पर्वतावर, विविध पक्ष्यांनी भरलेला, मूळ आणि फळांनी संपन्न, सरोवर व जलाने समृद्ध, त्यांनी प्रवेश केला. "हे सुंदर किनारे, प्रिय, अनेक झाडे व वेलींनी झाकले आहेत; मूळ आणि फळांनी समृद्ध, आपल्या वासासाठी योग्य वाटतात." "या खडकाळ भागावर महान ऋषी राहतात; हेच आपले निवासस्थान असू दे, प्रिय, आणि आपण येथे आनंद घेऊ." सीता, राम आणि लक्ष्मण यांनी हात जोडून, आदरपूर्वक ऋषी वाल्मीकींच्या आश्रमात गेले आणि त्यांना नमस्कार केला. महान ऋषी, धर्म जाणणारे, आनंदाने त्यांना स्वागत केले, 'बसावे' असे सांगितले आणि प्रेमाने आदर केला. मग लक्ष्मणाचा मोठा भाऊ, योग्य रीतीने आपली ओळख करून, ऋषींशी बोलला. "लक्ष्मण, उत्तम व मजबूत लाकूड आण; येथे माझे मन राहण्यास उत्सुक आहे, म्हणून घर बांध." रामाच्या या शब्दांना ऐकून, सौमित्र लक्ष्मणाने विविध प्रकारचे लाकूड आणले, आणि शत्रूंचा संहार करणारा, एक सुंदर पर्णकुटी बांधली.