रामाने एका उत्तम हत्तीला दान दिल्यानंतर, त्याने मनातून त्या हत्तीच्या गोठ्याचा विचार सोडला; मग त्याला त्या हत्तीला बांधणाऱ्या दोराचा काय उपयोग? त्याने तर तो श्रेष्ठ हत्तीच सोडून दिला आहे. याचप्रमाणे, हे श्रेष्ठ धर्मात्म्या, मला सैन्याचा काय उपयोग? जगाच्या अधिपती, मी सर्वांना परतण्याची परवानगी देतो; फक्त मला वल्कल वस्त्रे आणून द्या. मी वनात चौदा वर्षे राहणार आहे, म्हणून माझ्यासोबत फावडा आणि टोपली देखील आणा. मग कैकेयी, लोकांसमोर निर्लज्जपणे, राघवाला वल्कल वस्त्रे घेऊन आली आणि म्हणाली, "हे घाल." त्या पुरुषसिंह रामाने कैकेयीकडून वल्कल वस्त्रे घेतली, आपली सुंदर वस्त्रे बाजूला ठेवली आणि तपस्व्याचे वस्त्र परिधान केले. तेथे लक्ष्मणानेही, आपल्या सुंदर वस्त्रे सोडून, वडिलांसमोर तपस्व्याचे वस्त्र घेतले. सीता, रेशमी वस्त्रात, वल्कल वस्त्राकडे भीतीने पाहू लागली, जणू एखादी भित्री हरिणी जाळ्यात अडकली आहे, तशी. जनकनंदिनी सीता, शुभ चिन्हांनी युक्त, कैकेयीकडून कुशाचे वस्त्र घेताना, डोळे खाली करून, दुःखी आणि लाजाळू झाली. तिच्या डोळ्यात अश्रू भरले; धर्माची जाण असलेली आणि समर्पित सीता, आपल्या पतीला—गंधर्वराजासारख्या रामाला—काही शब्द बोलली: "वनात राहणारे ऋषी असे वल्कल वस्त्रे कसे घालतात?" या गोष्टीत अनभिज्ञ सीता, वारंवार मूर्छित झाली. एक वल्कल हातात घेऊन, ती ते गळ्यात घालू लागली; अनुभव नसल्याने आणि लाजाळू म्हणून, जनकनंदिनी तिथे उभी राहिली. मग राम, धर्मात श्रेष्ठ, तिला पटकन जवळ गेला आणि स्वतःच तिच्या रेशमी वस्त्रावर वल्कल वस्त्र बांधले. रामाने सीतेला हे उत्तम वल्कल बांधताना पाहून, अंतःपुरातील स्त्रियांच्या डोळ्यात अश्रू आले. त्या पूर्णपणे रामावर अवलंबून होत्या; त्यांनी तेजस्वी रामाला म्हणाले: "बालका, ही कुलीन स्त्री वनवासासाठी योग्य नाही." "वडिलांच्या आज्ञेने तू एकाकी वनात जात आहेस; तिला पाहण्याचा आमचा हेतू पूर्ण होऊ दे, हे प्रभू." "लक्ष्मणासह वनात जा, प्रिय बालका; ही पुण्यवती स्त्री तपस्व्यासारखी वनात राहण्यास योग्य नाही." "आमची ही विनंती स्वीकार, पुत्रा: सीता, उज्ज्वल तेज असलेली, येथेच राहू दे; तू धर्मनिष्ठ आहेस, पण स्वतः राहण्याची इच्छा आता नाही." त्यांचे शब्द ऐकून, दशरथपुत्र रामाने सीतेला, जी त्याच्याच गुणांची होती, वल्कल वस्त्र बांधले. सीतेने वल्कल घेतल्यावर, राजाचा पूज्य पुरोहित, डोळ्यात अश्रू घेऊन, सीतेला थांबवला आणि कैकेयीला बोलला. "तू खूप पुढे गेलीस, दुष्टबुद्धी कैकेयी, आपल्या कुलाचा कलंक; तू राजाला फसवून, धर्माचा पालन करत नाहीस." "सीता, योग्य आचार नसलेली, वनात जाऊ नये, हे राणी; सीता येथेच रामासाठी योग्य कर्तव्य पार पाडेल." "सर्व विवाहितांसाठी त्यांची पत्नी म्हणजे त्यांचे स्वतःचे अस्तित्व; सीतेला स्वतःचे मानून, राम पृथ्वीचे रक्षण करेल." "आता, वैदेही रामासोबत वनात जात आहे, तर आम्हीही येथेच त्यांना अनुसरू; जर ही नगरी सोडावी लागली, तर." "राघव जिथे जाईल, तिथे रक्षक, प्रजाजन, राज्य, नगरी आणि सेवकही त्याच्यासोबत जातील." "भरत आणि शत्रुघ्नही वल्कल वस्त्रे घालून, आपल्या मोठ्या भाऊ ककुत्स्थाचा वनात अनुसरण करतील." "मग, पृथ्वीवर लोक नसतील, फक्त झाडे राहतील; आणि तूच, लोकांच्या हिताच्या विरुद्ध, राज्य करशील, हे दुष्ट स्त्री." "जिथे राम राजा नाही, तिथे राज्यच नाही; राम ज्या वनात राहतो, तेच राज्य बनेल." "भरताला वडिलांनी दिलेले राज्य न मिळाल्यास, तो तुझ्यासोबत पुत्र म्हणून राहण्याची इच्छा नाही, जर तो राजा दशरथाचा पुत्र असेल." "तू पृथ्वीवरून आकाशात गेलीस तरी, जो आपल्या पूर्वजांचा आचार जाणतो, तो वेगळे वागणार नाही." "तुझ्या पुत्रासाठी लालसा ठेवून, तू आपल्या पुत्रावर अन्याय केला आहेस; या जगात असा कोणी नाही, जो रामावर भक्ती ठेवत नाही." "आज, कैकेयी, तू पाहशील—वनातील पशु, पक्षी, झाडे—रामाच्या दिशेने वळतील, जसा तो निघतो." "मग, राणी, आपल्या सूनबाला उत्तम दागिने दे, वल्कल वस्त्र काढून टाक; पण वसिष्ठाने ते वस्त्र देण्यास मनाई केली." "फक्त रामाचा वनवास तुझ्या इच्छेने ठरला आहे, केकयाधिपतीच्या कन्ये; पण ती नेहमी अलंकारांनी सजलेली, राघवासोबत वनात राहील." "राजकुमारी उत्तम वाहन, सेवक, विविध वस्त्रे व व्यवस्था घेऊन, चांगल्या प्रकारे जाऊ दे; ती तुझ्या वरदानाने बांधलेली नाही." आता, अठ्ठेतीसावा अध्याय ऐका. सीता, जरी सुरक्षित होती, तरी जणू असुरक्षितच, वल्कल वस्त्र परिधान करत असताना, सर्व लोकांनी 'दशरथ, तुला लाज वाटावी!' असा आवाज केला. त्या आक्रोशाने राजा व्यथित झाला; त्याचा जीवन, धर्म आणि मान यावरचा विश्वास उडाला. इक्ष्वाकू राजा खोल श्वास घेत, आपल्या पत्नीला म्हणाला: "कैकेयी, सीता कुशाचे वस्त्र घालून जाऊ नये." "ती कोमल, तरुण आणि नेहमी सुखासीन आहे; माझ्या गुरूने योग्यच सांगितले—ती वनवासासाठी योग्य नाही." "ती कोणासाठीच काही करत नाही, ही तपस्व्याची कन्या; लोकांच्या मध्ये, वल्कल घालून उभी राहिलेली, ती जणू बावळट, एखाद्या भटक्या संन्यासीप्रमाणे दिसते.