रामाने सीतेला आपल्या हातांनी घट्ट मिठी मारली, तिच्या दुःखाने बेशुद्ध झाल्यासारखी वाटत होती, आणि तिला शांत करण्यासाठी सांत्वनाचे शब्द बोलले. तो म्हणाला, “हे देवी, दुःखासह मिळणारे स्वर्गसुद्धा मला प्रिय नाही; मी स्वतःला पूर्णपणे निर्भय समजतो, अगदी सृष्टीकर्त्या ब्रह्मासारखा. तुझ्या प्रत्येक इच्छेची माहिती नसताना, हे शुभेच्छा असणाऱ्या सीते, मी वनात जाण्याची इच्छा करत नाही, जरी मी तुला संरक्षण देऊ शकतो. मैथिली, तू माझ्यासोबत वनवासासाठी निर्माण झाली आहेस, म्हणून माझे तुझ्यावरचे प्रेम, माझ्या स्वतःच्या आत्म्यावर जसे आहे, ते सोडू शकत नाही. जनकनंदिनी, जर माझ्या वडिलांचा सत्याने पुष्ट झालेला आदेश नसता, तर मी वनात गेलो नसतो. हे सुंदर कंबरेच्या स्त्री, पित्याची आणि माताची आज्ञा पाळणे हेच धर्म आहे; त्यांची आज्ञा दुर्लक्षित केली तर मी जगू शकणार नाही. ज्यांच्यावर आपले नियंत्रण आहे—माता, पिता, गुरु—त्यांना दुर्लक्षित करून, आपल्या हातात नसलेल्या नशिबाची पूजा कशी करावी? हे शुभ नेत्र असणाऱ्या स्त्री, जिथे हे तिघे आहेत, तिथे पृथ्वीवर तीन लोकांसारखे पावित्र्य असते; त्याला काहीच समकक्ष नाही, म्हणून त्याचा सन्मान करावा. हे सीते, सत्य, दान, प्रतिष्ठा किंवा भरपूर दान असलेल्या यज्ञसुद्धा, पित्याच्या सेवेसारखे प्रभावी नाहीत. स्वर्ग, संपत्ती, धान्य, ज्ञान, संतती आणि आनंद—गुरूच्या सेवेमुळे काहीच अप्राप्य राहत नाही. माता-पित्याच्या सेवेला समर्पित महात्मे देव, गंधर्व, गो, आणि ब्रह्मलोक प्राप्त करतात. माझ्या पित्याने, जो सत्य आणि धर्माच्या मार्गावर स्थिर आहे, जे सांगितले आहे, त्याप्रमाणे मी वागू इच्छितो; कारण हेच सनातन धर्म आहे. माझा मन दृढ आहे, हे सीते, तुला दंडकारण्यात घेऊन जाण्याचा; म्हणून तूही निश्चितपणे माझ्यासोबत ये आणि तिथे राहा. हे निर्दोष अंग आणि मोहक डोळ्यांची स्त्री, तू वनवासासाठी नियोजित झाली आहेस; माझ्या सोबत धर्मात सहभागी हो, हे लाजाळू सीते. प्रत्येक प्रकारे, हे सीते, तुझे निश्चय माझ्यासाठी आणि तुझ्या कुलासाठी योग्य आहे; तुझा निर्णय, हे सुंदर स्त्री, अत्यंत प्रशंसनीय आहे. हे सुंदर कंबरेच्या स्त्री, आता वनवासासाठी योग्य कामे सुरू कर; आता, हे सीते, तुझ्याशिवाय मला स्वर्गसुद्धा प्रिय नाही. ब्राह्मणांना रत्न द्या, भिक्षुकांना अन्न द्या; मागणाऱ्यांना दे, आणि लवकर करा—विलंब करू नको. सर्व मौल्यवान दागिने, सुंदर वस्त्रे आणि खेळण्याचे आनंददायक सामान—पलंग, वाहन आणि माझ्या सर्व वस्तू—ब्राह्मणांना दिल्यावर, आमच्या सेवकांना दे. आपल्या पतीच्या वनवासाची तयारी जाणून, राणी आनंदित आणि उत्सुक झाली आणि तिने तत्काळ दान देण्यास सुरुवात केली. मग, आपल्या पतीचे शब्द ऐकून, ती तेजस्वी स्त्री, हर्षित होऊन, धन व रत्नांचे दान करू लागली, धर्मपरायण आणि श्रेष्ठ सती. ही अयोध्याकांडातील वाल्मिकी रामायणाची एकतीसावी अध्याय आहे. राम-सीतेच्या संवाद ऐकून, लक्ष्मण आधीच तिथे आला; त्याचा चेहरा अश्रूंनी भरला होता, दुःख सहन होत नव्हते. त्याने आपल्या भाऊच्या पायांना घट्ट दाबले आणि रघुकुलाचा आनंद, तेजस्वी सीते आणि धर्मनिष्ठ रामाला म्हणाला, “जर तुम्ही वनात जाण्याचा निश्चय केला आहे, जिथे हरणे आणि हत्ती आहेत, तर मी धनुष्य घेऊन तुमच्या पुढे जाईन. माझ्या सोबत, तुम्ही आनंददायी वनात विहार कराल, जिथे पक्ष्यांचे आणि वन्य प्राण्यांचे थवे गुंजतात. मला स्वर्गाची इच्छा नाही, अमरत्वाचीही नाही; तुमच्याविना विश्वाचे राज्यही मला नको आहे.” असे बोलून, सौमित्र, वनवासासाठी निश्चय करून, रामाने अनेक सौम्य शब्दांनी त्याला रोखले तरी, पुन्हा म्हणाला, “तुम्ही आधीच मला परवानगी दिली होती, मग आता पुन्हा मला का रोखता? मी जाऊ इच्छितो, मग मला रोखण्याचे कारण काय? हे निर्दोष राम, मला हे जाणून घ्यायचे आहे.” मग, बलवान रामाने, समोर उभ्या असलेल्या, एकाग्र आणि नम्र लक्ष्मणाला उत्तर दिले. तो म्हणाला, “तू प्रेमळ, धर्मनिष्ठ, दृढ, सदैव धर्माच्या मार्गावर, जीवनासारखा प्रिय, आज्ञाकारी, विजयी आणि माझा मित्र आहेस. सौमित्र, तू आज माझ्यासोबत वनात गेलास, तर कौसल्या किंवा तेजस्वी सुमित्रा यांची सेवा कोण करेल? महाराज, ज्या पृथ्वीवर इच्छांची बरसात करतात, ते इच्छांच्या बंधनात आहेत. राज्य मिळाल्यावर, अश्वराजाच्या कन्या दुःखी सोबत्यांना आनंद देणार नाही. भरत, राज्य मिळवून आणि कैकेयीसोबत स्थिर होऊन, कौसल्या आणि दुःखी सुमित्रा यांना आधार देणार नाही. सौमित्र, तू स्वतः त्या श्रेष्ठ स्त्रीला किंवा राजाच्या कृपेने आधार दे; कौसल्याचा हा धर्मपालनाचा कर्तव्य पूर्ण कर. यामुळे तुझी माझ्यावरील भक्ती आणि धर्मज्ञ वृद्धांचा सन्मान करण्यातील तुझा महान आणि अद्वितीय धर्म स्पष्ट होईल. हे रघुकुलाचा आनंद, माझ्यासाठी हे कर; आमच्या अनुपस्थितीत आपल्या मातेला आनंद कमी होऊ देऊ नको. रामाने अशा सौम्य शब्दांनी लक्ष्मणाला संबोधित केले, तेव्हा लक्ष्मण, वाक्प्रवीण आणि योग्य उत्तर देणारा, रामाला उत्तर देऊ लागला.