राम वनवासाला निघण्याच्या वेळी, कौसल्यामाता आपल्या पुत्रासाठी सर्व दिशांनी, सर्व देव-देवतांनी, आणि निसर्गातील प्रत्येक शक्तीने त्याचे रक्षण व्हावे, अशी मंगलकामना करत होत्या. त्यांनी प्रार्थना केली – “हे नरश्रेष्ठा, तुझ्या रक्षणासाठी पवित्र अग्नि, कुशा, वेदिकांचे आसन, ब्राह्मणांचे आसन, पर्वत, वृक्ष, झुडपे, सरोवरे, पक्षी, सर्प आणि सिंह हे सर्व तुझे रक्षण करो.” त्यानंतर त्यांनी पुन्हा प्रार्थना केली, “साध्य, विश्वेदेव, महर्षींसह मरुत, तसेच धाता, विधाता, पूषा, भग, आणि अर्यमान यांनी तुला शुभेच्छा द्याव्यात. जगाचे सर्व रक्षक, इंद्रप्रमुख, सहा ऋतू, महिने, वर्षे, आणि रात्र तुला सदैव सुरक्षित ठेवो. दिवस आणि प्रहर नेहमीच तुला शुभ लाभ घडवोत, वेद, परंपरा आणि धर्म तुला सर्वत्र रक्षण करो, माझ्या मुला.” “स्कंद, सोम, बृहस्पती, सप्तर्षी आणि नारद हे सर्व दिशांनी तुझे रक्षण करो. सिद्ध, दिशांचे रक्षक, आणि दिशा पालक, ज्यांचे मी त्या अरण्यात स्तवन केले, ते तुला सदैव जपोत. पर्वत, समुद्र, वरुणराजा, आकाश, वायुमंडल, पृथ्वी, वारा आणि सर्व स्थावर-जंगम तुझे रक्षण करो. सर्व तारे, ग्रह आणि त्यांचे देवता, दिवस-रात्र, संध्याकाळ, हे सर्व तुला अरण्यात रक्षण करो.” “सहा ऋतू, महिने, वर्षे, वेळेचे विभाग आणि क्षण तुला आनंद आणि कल्याण देवोत. तू या घनदाट अरण्यात मुनिवेषात, विवेकीपणे फिरशील, तेव्हा देव आणि दैत्य तुला नेहमी मंगल लाभ देवोत. राक्षस, पिशाच्च, भयंकर कर्म करणारे, आणि मांसभक्षक प्राणी यांचा तुला कधीही भय वाटू नये, माझ्या मुला.” “माकडे, विंचू, डंख मारणारे कीटक, डास, सरडे आणि कृमी हे तुला या घनदाट अरण्यात त्रास देऊ नयेत. महाकाय हत्ती, सिंह, वाघ, दाढ्यांचे अस्वल, शिंग असलेले रानगवे आणि भयंकर पशू तुला इजा पोहोचवू नयेत. जे भयंकर प्राणी मानवमांस खातात आणि इतर सर्व वन्यजन्तू, ज्यांना मी येथे सन्मान दिला, तेही तुला इजा पोहोचवू नयेत.” “तुला शुभ शकुन मिळोत, तुझे सर्व प्रयत्न यशस्वी होवोत, आणि सर्व संपत्ती तुला लाभो, हे राम, तू सुरक्षितपणे जा. आकाशातील आणि पृथ्वीवरील जीव, तसेच सर्व देव आणि विरोध करणारेही तुला पुन्हा पुन्हा शुभाशीर्वाद देवोत. शुक्र, सोम, सूर्य, कुबेर आणि यम, ज्यांची मी पूजा केली, ते तुला दंडकारण्यात रक्षण करो. अग्नि, वायू, धूर आणि ऋषिमुखातून उच्चारलेले मंत्र, हे रघुनंदना, स्पर्शकाळी तुझे रक्षण करो.” कौसल्या देवीने पुष्पमाळा, दिव्य सुगंध, आणि योग्य स्तोत्रांनी देवतांचे पूजन केले, त्यांच्या डोळ्यांत भक्तीचे अश्रू भरले होते. नंतर, एका तेजस्वी ब्राह्मणाने विधिपूर्वक अग्निहोत्र करून रामाच्या कल्याणासाठी यज्ञ केला. कौसल्येने शुद्ध तुप, शुभ्र पुष्पमाळा, पवित्र समिधा, आणि मोहरीचे दाणे यज्ञासाठी तयार केले. गुरूंनी शांतिपाठानंतर उरलेली यज्ञसामग्री बाह्य होमासाठी वापरली. मग मध, दही, तूप आणि मंगल वचनांसह ब्राह्मणांनी रामाच्या सुरक्षित वनयात्रेसाठी आशीर्वाद दिले. त्यानंतर कौसल्या देवीने मुख्य ब्राह्मणाला दक्षिणा दिली आणि राघवाला म्हणाली, “इंद्राला, ज्याने सर्व देवांचा सन्मान मिळवला आणि वृत्राचा वध केला, त्याला मिळालेला वर तुझ्या कल्याणासाठी लाभो. विनतेने सुपर्णाला अमृतासाठी दिलेला वर, तो तुझ्या कल्याणासाठी असो. अदितीने वज्रधारी इंद्राला अमृतप्राप्तीवेळी दिलेला वर, तो तुझ्या रक्षणासाठी असो. विष्णूने त्रिविक्रमरूप घेतले, त्या वेळी लाभलेला वर, तो तुझ्या कल्याणासाठी असो. सर्व ऋषी, समुद्र, द्वीप, वेद, लोक आणि दिशा, हे महाबाहू, तुला शुभ आशीर्वाद देवोत.” पुत्रासाठी उरलेली विधी पार पाडून, कौसल्या देवीने सुगंधी द्रव्यांनी, रामाच्या विशाल डोळ्यांना अभिषेक केला. मग त्यांनी रामासाठी उत्तम, आरोग्यदायी, शुभ औषधींनी, मंत्रोच्चारासह, रक्षणकवच बांधले. दुःखाने व्याकुळ असतानाही, कौसल्या देवीने आनंद दाखवित, केवळ वचनांनी समाधान व्यक्त केले. रामाला वाकून, त्याचे मस्तक शिंपडून, आणि मिठी मारून, कौसल्यामाता म्हणाली, “जा, राम, तुझी इच्छा पूर्ण होवो, आणि तू आनंदाने प्रवास कर.” “माझ्या मुला, पुन्हा एकदा तुला आरोग्यदायी, सर्व पुरुषार्थ साध्य केलेला, अयोध्येच्या राजमार्गावर चालताना पाहू दे.” “सर्व दुःख दूर झाल्यावर, आनंदाने उजळलेल्या मुखाने, अरण्यातून परतलेल्या तुला मी पाहीन, जणू पौर्णिमेचा चंद्रच पुन्हा अवतरला आहे.” “पुन्हा एकदा तुला शुभासनावर विराजमान, पित्याच्या आज्ञेचे पालन करून अरण्यातून परतलेला तुला मी पाहीन.” “वनातून परतल्यावर, आशीर्वाद लाभलेला, नेहमी माझ्या सूनबाईच्या इच्छा पूर्ण कर, आणि मग प्रस्थान कर, बाळा.” “शिवप्रमुख सर्व देव, महर्षी, दिव्य प्राणी, नाग, ज्यांची मी पूजा केली, ते तसेच सर्व दिशा तुला वनयात्रेसाठी शुभेच्छा देवोत, हे राघवा.” डोळ्यांतून अश्रू वाहत असताना, विधिपूर्वक सर्व आशीर्वाद पूर्ण करून, कौसल्या देवीने राघवाची प्रदक्षिणा केली, पुन्हा पुन्हा त्याला मिठी मारली, आणि प्रेमाने निरखले. आईने प्रदक्षिणा केल्यानंतर, तेजस्वी रामाने वारंवार वाकून तिच्या पायांना स्पर्श केला, आणि आईच्या तेजाने उजळून, तो सीतेच्या निवासाकडे गेला.