रामाच्या प्रिय मंत्री, घोडे, रथ आणि हत्तींसह, आकर्षक वस्त्रांनी सजलेले, राजवाड्याच्या भव्य प्रवेशद्वारावर जमले होते. रथवान, सर्व बाजूंनी त्यांच्यातून मार्ग काढत, समृद्ध अंतःपुरात प्रवेशला. मग तो रथवान, थांबवता न येणारा, पर्वतशिखरासारख्या आणि विशाल अशा राजवाड्यात गेला, जणू मकर समुद्रात शिरतो तसा. तो राजवाड्याचा प्रवेशद्वार ओलांडून, लोकांनी भरलेले, एकांत कक्षात पोहोचला; तो प्राचीन रीतींमध्ये पारंगत होता. तिथे तरुण शूरवीर, तलवार आणि धनुष्य घेऊन, चमकदार कुंडले घालून, जागरूक आणि एकाग्र, आपल्या स्वामीसाठी निष्ठावान, पहारा देत उभे होते. तिथे भगवे वस्त्र घातलेले वृद्ध, हातात दंड घेऊन, सजलेले, दारावर उभे होते; आणि स्त्रियांचे निरीक्षक, सावध आणि शांत, उपस्थित होते. रथवान जवळ येताना, रामाला प्रसन्न करण्यासाठी उत्सुक असलेले सर्वजण, आदराने आणि घाईने उठून उभे राहिले. विनम्र मनाने, रथवानाचा पुत्र, त्यांच्यातून फेरी मारून म्हणाला, "लवकर रामाला सांगा की सुमंत दारावर वाट पाहतो आहे." त्यांनी, आपल्या स्वामीला प्रसन्न करण्याच्या इच्छेने, तत्काळ राम आणि त्याच्या पत्नीला सुमंतच्या आगमनाची माहिती दिली. हे ऐकून, राघव, प्रसन्न करण्याची इच्छा धरून, रथवानाला आपल्या वडिलांच्या अंतःपुरात बोलावले. रथवानाने रामाला पाहिले—कुबेरासारखा, सुवर्ण आसनावर, छत्राखाली, शोभिवंत वस्त्रांनी सजलेला. शत्रूंचा संहार करणारा राम, सुंदर चंदनाने अभिषिक्त, सुवासिक, वराहाच्या रक्तासारखा रंग, अत्यंत मूल्यवान असा दिसत होता. त्याच्या बाजूला सीता उभी होती, यक्षाच्या शेपटाचा पंखा धरून, शोभिवंत, जणू चंद्राजवळ सुंदर तारा. कवी, नम्रतेने आणि आदराने, रामाला वंदन केले—स्वतःच्या तेजाने झळाळणारा, सूर्याप्रमाणे, वरदान देणारा. सुमंत, राजाने सन्मानित, हात जोडून, राजपुत्राला—तेजस्वी चेहरा असलेल्या रामाला—संपूर्ण आदराने म्हणाला, "हे कौसल्येचा पुत्र राम, तुझे वडील तुला पाहू इच्छितात. राणी कैकेईसह त्वरित तिकडे जा." असे ऐकून, पुरुषांमध्ये सिंहासारखा, तेजस्वी आणि आनंदित राम, सीतेला सन्मानित करून म्हणाला, "देवी, राजा आणि राणी माझ्या अनुपस्थितीत एकत्र चर्चा करत असतील, राज्याभिषेकासंबंधी काही गोष्ट बोलत असतील." "माझ्या कल्याणासाठी उत्सुक, माझी माता—केकय राजाची कन्या—सुद्धा माझ्या समृद्धीची इच्छा करते. सौभाग्याने, महान राजा आणि त्याची प्रिय राणी, सुमंतला दूत म्हणून पाठवले आहेत, माझ्या इच्छांची पूर्तता करण्यासाठी." "जसा सभा विशेष आहे, तसाच आलेला दूतही आहे; निश्चितच, आजच राजा मला युवराज म्हणून अभिषिक्त करेल." "मग मी लवकरच राजाला भेटायला जाईन. तू येथे आनंदाने, आपल्या सेविकांसह राहा आणि रममाण हो." पतीच्या सन्मानाने, सीता, काळ्या डोळ्यांची, रामासोबत दारापर्यंत गेली, शुभ शब्द उच्चारली. "राजा, ब्राह्मणांनी वेढलेला, योग्य आहे तुला अभिषेक करण्यास, जसा सृष्टीकर्त्याने इंद्राला राज्य दिले." "तुला अभिषिक्त, व्रतशील, पवित्र, सुंदर मृगचर्म घातलेला, आणि मृगाच्या शिंगासह पाहून मला आनंद होतो." "इंद्र पूर्वेकडून, यम दक्षिणेकडून, वरुण पश्चिमेकडून, आणि कुबेर उत्तर दिशेने तुझी रक्षा करो." सीतेने शुभ विधी केले, आणि रामाने तिला निरोप दिला, मग सुमंतासोबत निवासस्थानातून बाहेर पडला. पर्वताच्या गुहेतून सिंह बाहेर येतो तसा, रामाने दारावर लक्ष्मणाला पाहिले—हात जोडून, आदराने उभा. मग मध्य कक्षात, मित्रांनी वेढलेला, रामाने सर्व याचकांना पाहिले, त्यांना अभिवादन केले, स्वागत केले. राजाचा आनंद, पुरुषांमध्ये वाघासारखा, तेजस्वी रथावर चढला—तो अग्निप्रमाणे झळाळत होता. रथ मेघासारखा गर्जना करत होता, रत्न आणि सुवर्णाने सजलेला, मेरू पर्वतासारखा चमकत, डोळ्यांना眩कृत करणारा. उत्तम घोडे, तरुण हत्तींसारखे, वाऱ्यासारखे वेगवान, हिरव्या रंगाचे, रथाला जोडलेले होते—जणू इंद्राचा रथ, हजार डोळ्यांच्या देवाने चालवलेला. राघव तेजाने झळाळत, त्वरित रथावर चढला, आकाशात मेघ गर्जना करतो तसा निघून गेला. तेजस्वी राजपुत्र, आपले निवासस्थान सोडून, जणू मोठ्या मेघातून चंद्र बाहेर येतो तसा, लक्ष्मणाच्या संगतीने, सजलेला पंखा घेऊन, बाहेर पडला. लक्ष्मण, रथाच्या मागे चढून, आपल्या भाऊची रक्षा करत होता; मग जोरदार आवाज उठला. राम निघताना, सर्व बाजूंनी लोकांची गर्दी झाली; उत्तम घोडे आणि पर्वतासारखे मोठे हत्ती, मागे चालत होते. शेकडो, हजारो लोक रामाच्या मागे गेले; पुढे योद्धे, चंदन आणि अगरच्या सुवासिकतेने सजलेले, चालत होते. शूरवीर, तलवार आणि धनुष्य घेऊन, आशेने पुढे जात होते; मग वाद्यांचा गजर आणि कवींच्या स्तुतीचा आवाज उठला. मार्गावर, वीरांच्या सिंहासारख्या गर्जना ऐकू येत होत्या; राजवाड्याच्या खिडक्यांमध्ये उभ्या, सजलेल्या स्त्रिया, सर्वत्र पाहत होत्या. शत्रूंचा संहार करणारा राम, स्त्रियांकडून पुष्पवृष्टी होत, सर्व अंगांनी निर्दोष, त्यांना आनंद देत पुढे जात होता.