सुमंत्र रथ घेऊन रामाच्या राजवाड्याकडे गेला. तो राजवाडा कैलास पर्वतासारखा, देवांच्या निवासासारखा शोभिवंत होता. मार्गात त्याने रामावर प्रेम करणारे, त्याचे उत्तम सेवक, आणि त्याला समर्पित असणारे अनेक सेवक पाहिले. अशा सुंदर आणि पवित्र अंतरभागात सुमंत्र पोहोचला. तिथे त्याला रामाच्या अभिषेकासाठी जमलेल्या लोकांचे आनंदाने भरलेले आवाज ऐकू आले. सर्वजण रामासाठी मंगलकामना करत होते, त्यांच्या बोलण्यात संपूर्ण जगासाठी आनंद होता. सुमंत्राने रामाचा भव्य राजवाडा पाहिला, जो इंद्राच्या राजमहलासारखा भासला. तो रमणीय, हरणे आणि पक्ष्यांनी भरलेला, मेरू पर्वताच्या शिखरासारखा उंच, आणि स्वतःच्या तेजाने झळाळणारा होता. राजवाड्याच्या प्रवेशद्वारावर गावकरी लोक भेटीसाठी आणि भेटवस्तू घेऊन गर्दी करत होते. अनेक वाहनांनी तेथे जागा भरली होती, त्यामुळे तेथे मोठी वर्दळ होती. तेव्हा त्याने एक बलाढ्य हत्ती पाहिला, जो मेघांनी झाकलेल्या पर्वतासारखा, कठीण नियंत्रणात येणारा, आणि रामासाठी योग्य असा शत्रुंजय नावाचा हत्ती होता. मुख्य मंत्री, सुंदर वस्त्रांनी सजलेले, घोडे, रथ आणि हत्तींसह, जे सर्व रामाचे प्रिय होते, अशा मंडळींमधून सुमंत्र पुढे गेला आणि समृद्ध अंतरभागात प्रवेश केला. न थांबता, सुमंत्र पर्वतासारख्या आणि खजिन्यांनी भरलेल्या भव्य राजवाड्यात गेला, जणू काही मकर समुद्रात शिरतोय. (या ठिकाणी सोळाव्या अध्यायाची सुरुवात होते.) सुमंत्राने लोकांनी गजबजलेल्या राजवाड्याच्या प्रवेशद्वारातून आत प्रवेश केला आणि एकांत, प्राचीन परंपरा जाणणाऱ्या लोकांचा कक्ष गाठला. तिथे तरुण पुरुष तलवारी, धनुष्य घेऊन, उजळ झुंबर घालून, जागरूक आणि स्वामीभक्त, पहारा देताना उभे होते. त्याने तिथे भगवे वस्त्र घातलेले, दंड धारण केलेले, वयोवृद्ध पुरुष आणि स्त्रियांच्या देखरेखीला असलेल्या संयमी स्त्रिया दरवाज्याशी पाहिल्या. सुमंत्र येताना पाहून, रामाला प्रसन्न करण्यास उत्सुक असलेले सर्वजण तत्परतेने आणि आदराने जागे झाले. नम्र अंतःकरणाने, सुमंत्राने त्यांना वळसा घालून सांगितले, "लवकर रामाला सांगा की सुमंत्र दाराशी थांबला आहे." ते सर्व रामाला आणि सीतेला सुमंत्र आल्याची बातमी द्यायला गेले. ही बातमी ऐकून, राघवाने, प्रसन्न होण्यासाठी, सुमंत्राला वडिलांच्या अंतरगृहात बोलावले. सुमंत्राने पाहिले की राम, कुबेरासारखा, सुवर्ण पलंगावर, छत्राखाली, अलंकार घालून बसलेला आहे. शत्रूंना पराभूत करणारा राम, चंदन लावलेला, सुवासिक आणि रक्तवर्णी शोभा असलेला, अत्यंत मौल्यवान वाटत होता. त्याच्या बाजूला सीता, यक्षपुच्छाचा पंखा हातात घेऊन, अलंकृत आणि तेजस्वी, जणू सुंदर तारकेसह चंद्रच. सुमंत्राने, आदराने आणि नम्रतेने, त्या तेजस्वी, वरदात्या रामाला वंदन केले. राजाकडून सन्मानित झालेल्या सुमंत्राने, हात जोडून, झळाळत्या चेहऱ्याच्या राजपुत्राला, जो आरामात होता, संबोधित केले. "कौसल्येचा पुत्र राम, तुझ्या वडिलांना तुला पाहायचे आहे. राणी कैकेयीसमवेत त्वरित त्यांच्या भेटीस जा." असे ऐकून, सिंहासारखा तेजस्वी आणि आनंदित राम, सीतेला सन्मान देऊन म्हणाला, "देवि, राजा आणि राणी माझ्या अनुपस्थितीत अभिषेकासंबंधी काही चर्चा करत असावेत." "माझ्या कल्याणासाठी नेहमीच इच्छुक असलेली, केकय राजाची कन्या, माझी आई देखील माझ्या समृद्धीची इच्छा धरते." "सुदैवाने, राजा आणि त्याची प्रिय राणी यांनी सुमंत्राला दूत म्हणून पाठवले आहे, माझ्या इच्छांची पूर्तता करण्यास उत्सुक आहेत." "जशी सभा श्रेष्ठ आहे, तसाच आलेला दूतही श्रेष्ठ आहे; नक्कीच आजच राजा मला युवराज म्हणून अभिषेक करेल." "मग मी लवकरच जाऊन राजाला भेटतो. तू आनंदाने आपल्या सख्यांसह येथे राहा." पतीकडून सन्मानित झालेली, काळ्या डोळ्यांची सीता, शुभशब्द बोलत, दारापर्यंत रामासोबत गेली. "राजा, ब्राह्मणांनी वेढलेला, तुला युवराज म्हणून अभिषेक करण्यास योग्य आहे, जसा सृष्टीकर्त्याने इंद्राचा अभिषेक केला." "तू व्रतस्थ, शुद्ध, सुंदर मृगचर्म परिधान करून, मृगशृंग हातात घेऊन, अभिषिक्त झालेला दिसशील तेव्हा मला आनंद होईल." "पूर्वेला इंद्र, दक्षिणेला यम, पश्चिमेला वरुण, आणि उत्तरेला कुबेर तुझे रक्षण करो." सीतेने शुभकृत्ये केलेली असताना, रामाने तिचा निरोप घेतला आणि सुमंत्रासह घरातून बाहेर पडला. जसा सिंह पर्वताच्या गुहेतून बाहेर येतो, तसा राम बाहेर पडला आणि दाराशी हात जोडून उभा असलेला लक्ष्मण दिसला. मधल्या कक्षात, मित्रांनी वेढलेला राम, अर्जदारांना भेटला, त्यांना अभिवादन केले आणि स्वागत केले. मग, राजाचा आनंद, नरसिंह राम, तेजस्वी रथावर चढला, तो अग्नीप्रमाणे झळाळत होता. रथ मेघगर्जनेसारखा गडगडत होता, रत्न आणि सोन्याने सजलेला, मेरू पर्वताच्या शोभेला टक्कर देणारा, डोळ्यांना दिपवणारा. तेजस्वी, वाऱ्यासारख्या वेगवान, हत्तीच्या पिलांसारख्या घोड्यांनी ओढलेला, हिरव्या रंगाच्या अश्वांनी युक्त, तो रथ जणू इंद्राचा रथच भासत होता. राघव तेजाने झळाळत, वेगाने चढला आणि मेघाच्या गडगडाटासारखा निघून गेला. राम, लक्ष्मणाच्या सोबतीने, जणू मेघातून बाहेर पडणारा चंद्र, घरातून बाहेर पडला; लक्ष्मणाने अलंकृत पंखा हातात घेतला होता. लक्ष्मण रथावर मागे बसला, आपल्या भावाचे रक्षण करत होता. तेव्हा मोठा गजर झाला.