राजमहलात सकाळचे प्रसंग सुरू झाले होते. त्या वेळी सुमंत्र नावाचा कुशल सारथी, राजांच्या सेवेत नेहमी तत्पर असणारा, दशरथ राजांना जागृत करण्यासाठी आला. त्याने अत्यंत आदरपूर्वक, पण ठामपणे सांगितले, "राजाधिराज, सिंहासारख्या या राजांनो, उठावे आणि आपली तातडीची कर्तव्ये पार पाडावीत. श्रेष्ठ ब्राह्मण, सैन्यप्रमुख आणि नगरातील लोक सर्व येथे एकत्र आले आहेत. त्यांना आपली भेट घ्यायची आहे; उठावे, हे राघव." सुमंत्राने असे सांगून राजाची स्तुती केली. राजा दशरथ जागे झाले आणि म्हणाले, "माझ्या आज्ञेप्रमाणे, रामाला इथे घेऊन या." त्यानंतर थोड्यावेळाने, आज्ञा उशीर का होत आहे, याचे आश्चर्य व्यक्त करत, "मी खोल झोपेत नाही; राघवाला लगेच घेऊन या," असेही त्यांनी सांगितले. राजा दशरथांनी पुन्हा एकदा सुमंत्राला आग्रह केला. राजाची आज्ञा ऐकून सुमंत्राने आदरपूर्वक वंदन केले आणि आनंदाची वार्ता घेऊन राजवाड्यातून बाहेर पडला. सुमंत्र राजमार्गावर आला, जो पताका आणि ध्वजांनी सजलेला होता. तो आनंदाने भरलेला होता आणि आजूबाजूला रामाच्या अभिषेकाबद्दल लोकांमध्ये चर्चा ऐकू येत होत्या. सर्वत्र उत्साह आणि आनंदाचे वातावरण होते. सुमंत्राने रामाच्या दिव्य निवासस्थानाकडे नजर टाकली, जे कैलास पर्वतासारखे तेजस्वी आणि अद्भुत होते. त्या घराचे दरवाजे भव्य होते, अनेक बाल्कनींनी सजलेले, आणि ते इंद्राच्या राजप्रासादासारखे भासत होते. संपूर्ण निवासस्थान सोन्याच्या मूर्ती, रत्नजडित आणि प्रवाळाच्या कमानींनी सजवलेले होते. ते शरद ऋतूतील मेघासारखे शुभ्र आणि मेरूच्या गुहेसारखे तेजस्वी होते. रत्नांच्या माळांनी, मोत्यांनी आणि सुवासिक चंदन-अगरूने सुगंधित, ते निवासस्थान अतिशय मोहक होते. पावसाळ्यातील पर्वताच्या शिखरासारखा सुगंध दरवळत होता, आणि बगळे व मोरांच्या कूजनाने ते अधिक रम्य झाले होते. त्या घराभोवती सुंदर कोरलेल्या हरणांच्या मूर्ती होत्या, ज्या भक्तिभावाने सजवल्या होत्या, आणि त्या तेजाने सर्व प्राण्यांचे मन व डोळे मोहून टाकत होत्या. हे प्रासाद चंद्र-सूर्याच्या तेजासारखे, कुबेराच्या व इंद्राच्या राजमहलासारखे, विविध पक्ष्यांनी भरलेले होते. सुमंत्राने पाहिले की, हे घर मेरूच्या शिखरासारखे उंच, आणि लोकांनी गर्दीने भरलेले आहे, सर्वजण हात जोडून उभे होते. गावातील लोक, रामाच्या अभिषेकाच्या प्रतिक्षेत, आनंदाने उजळलेल्या चेहऱ्यांनी तेथे जमले होते. हे निवासस्थान मेघासारखे भव्य, रत्नांनी भरलेले, आणि अगदी बुटक्यांनीही वेढलेले होते. घोड्यांच्या रथातून आलेला सुमंत्र, राजवाड्याच्या अंगणात गजबज निर्माण करत, लोकांच्या हृदयात आनंद फुलवत पुढे गेला. रामाच्या निवासस्थानात पोहोचल्यावर, आनंदाने सुमंत्राच्या अंगावर रोमांच उभे राहिले. हे घर मोर आणि हरणांनी भरलेले, इंद्रपत्नीच्या निवासासारखे भव्य होते. कैलासासारख्या सजलेल्या कक्षांतून, रामाच्या प्रिय सेवकांमधून मार्ग काढत, सुमंत्र शुद्ध अंतःपुरात पोहोचला. तेथे रामाच्या अभिषेकासाठी जमलेल्या लोकांचे आनंदी स्वर ऐकू येत होते; सर्वजण रामासाठी आणि राजपुत्राच्या मंगलतेसाठी शुभेच्छा देत होते. सुमंत्राने रामाच्या दिव्य निवासस्थानाचे सौंदर्य पाहिले—इंद्राच्या राजमहलासारखे, हरण व पक्ष्यांनी वसलेले, मेरूच्या शिखरासारखे उंच, स्वतेजाने उजळलेले. प्रवेशद्वारावर गावकऱ्यांची गर्दी होती, सर्वजण भेटवस्तू घेऊन, आदराने नम्रतेने उभे होते. असंख्य वाहनांनी तेथे गजबज निर्माण केली होती. मग सुमंत्राने एक बलाढ्य हत्ती पाहिला—शत्रुंजय नावाचा, मेघांनी आच्छादलेल्या पर्वतासारखा, तगडा आणि रौद्र, रामासाठी योग्य, आणि अत्यंत भव्य स्वरूपाचा. त्याने रामाचे प्रिय, अलंकृत, घोडे, रथ, हत्ती आणि मुख्य मंत्री पाहिले. या सर्वांच्या मध्ये मार्ग काढत, सुमंत्र समृद्ध अंतःपुरात प्रवेश केला. अखेरीस, पर्वतशिखरासारख्या आणि संपत्तीने भरलेल्या राजमहलात, तो मकरासारखा समुद्रात शिरल्यासारखा आत गेला. राजमहलाच्या गजबजलेल्या प्रवेशद्वारातून, सुमंत्र एकांत कक्षाकडे गेला. तेथे शस्त्रधारी, कानात झळाळत्या कुंडलांनी सजलेले, जागरूक आणि निष्ठावान तरुण पहारेकरी उभे होते. वृद्ध, भगवे वस्त्र परिधान केलेले, काठी घेतलेले, आणि स्त्रियांचे व्यवस्थापकही दाराशी सजगपणे उभे होते. सुमंत्र जवळ येताच, रामाला प्रसन्न करण्यासाठी उत्सुक असलेले सर्वजण आदराने आणि घाईने उठले. सुमंत्राने विनम्रतेने त्यांच्याभोवती प्रदक्षिणा घालून सांगितले, "लवकर रामाला सांगा की सुमंत्र दाराशी थांबला आहे." त्यांनी तत्काळ राम व सीतेला सुमंत्राच्या आगमनाची माहिती दिली. ही बातमी ऐकताच, राघवाने सुमंत्राला आत बोलावले. सुमंत्राने पाहिले की, राम कुबेरासारखे शोभिवंत, सोन्याच्या पलंगावर, सुंदर छत्राखाली विराजमान आहेत. शत्रूंना जाळणारा राम, चंदनाच्या सुवासिक लेपाने अभिषिक्त, जणू वराहाच्या रक्तासारखा सुंदर रंग असलेला, आणि अत्यंत मूल्यवान वाटत होता. रामाच्या शेजारी सीता उभी होती—हातात चामर घेऊन, अलंकृत आणि तेजस्वी, जणू चंद्राजवळ सुंदर तारका शोभत आहे. सुमंत्राने अत्यंत आदराने व नम्रतेने रामाला वंदन केले, जो स्वतःच्या तेजाने सूर्यासारखा उजळत होता. राजाने सन्मानित केलेल्या सुमंत्राने, हात जोडून, झोपेत निवांत असलेल्या राजपुत्राला सांगितले, "हे कौसल्येच्या पुत्रा राम, तुमचे वडील तुम्हाला पाहू इच्छितात. राणी कैकेयींसह त्वरित तेथे जा.