मंथरा राणी कैकेयीला म्हणाली, “हे खेळकर राणी, तुला मी काही सांगू इच्छिते; ऐकायचे असेल तर ऐक, आणि ऐकून त्यानुसार वाग.” मंथराचे हे शब्द ऐकून, कैकेयी आपल्या मऊ, सुंदर पलंगावरून थोडीशी उठली आणि बोलली. राणीच्या या उत्तराने, मंथरा—जी दुष्ट आणि रामाला हानी पोहोचवू इच्छित होती—कैकेयीला पुढील गोष्टी सांगू लागली. “पूर्वी, देव आणि दानव यांच्यातील युद्धात तुझा पती, राजा दशरथ, राजर्षींना घेऊन देवांच्या सहाय्याला गेला होता. त्यावेळी तू त्याच्यासोबत दक्षिण दिशेने दंडक वनात, वैजयंत नावाच्या नगरीत गेलीस, जिथे शार्काचा ध्वज फडफडत होता. तेथे एक महान दानव होता—शंबर—जो शंभर मायावी कलांचा अधिपती होता, आणि इंद्रासोबत युद्धात देवांच्या सैन्याला अजिंक्य ठरला होता. त्या महायुद्धात, दानवांनी पुरुषांना दूर पळवून, रात्री झोपलेल्या आणि जखमींना निर्दयपणे मारले. तेथे राजा दशरथाने दानवांशी मोठे युद्ध केले; त्याच्या शक्तिशाली हातांना शस्त्रांनी जखमी केले गेले. राणी, तू तुझ्या अचेतन पतीला रणभूमीतून उचलून नेलेस, आणि त्या ठिकाणी, शस्त्रांनी जखमी असतानाही, त्याला तुझ्या हाताने संरक्षण मिळाले. तुझ्या या कृतीमुळे, तुझ्या पतीने आनंदित होऊन तुला दोन वर दिले आणि म्हणाला, ‘कधीही इच्छा असेल, तेव्हा हे वर माग.’ त्यावेळी तू उत्तर दिलेस, ‘मला हवे तेव्हा मी हे वर घेईन,’ आणि तुझ्या उदार पतीने त्यास मान्यता दिली; हे मला माहीत नव्हते, राणी, तूच मला पूर्वी सांगितलेस. तुझ्या प्रेमामुळे मी हे सर्व मनात ठेवले आहे; आता रामाच्या अभिषेकाची तयारी थांबव आणि ती परतव. पतीकडे हे दोन वर माग—भरताचा अभिषेक आणि रामाला चौदा वर्षे वनवास. या चौदा वर्षांत, राम वनात राहील, आणि तुझा पुत्र, जनतेच्या प्रेमात दृढ राहून, राज्यात स्थिर होईल. आजच, रागाच्या कक्षात जा, घोड्यांच्या अधिपतीच्या पुत्रावर राग आल्यासारखी वाग, आणि जमिनीवर लपून, मळके कपडे घालून बस. पतीकडे पाहू नकोस, बोलू नकोस; राजा, तुझ्या अभावाने दुःखी होऊन, तुझ्याकडे येईल, तेव्हा फक्त रड, पण त्याला उत्तर देऊ नकोस. तू नेहमीच तुझ्या पतीला प्रिय आहेस—यात मला शंका नाही; तुझ्यासाठी राजा अग्नीमध्येही प्रवेश करेल. तो तुझ्यावर कधी रागावू शकत नाही, आणि तू रागावलीस तर तुझ्याकडे पाहू शकत नाही; तुझ्यासाठी राजा जीवही देईल. राजा तुझ्या शब्दाचा उल्लंघन करू शकत नाही; तुझ्या साध्या स्वभावाने तुझ्या सौभाग्याची शक्ती समजून घे. राजा दशरथ तुला मोती, रत्न, सोने, विविध दागिने देईल; पण त्यावर मन लावू नकोस. देव-दानव युद्धात दशरथाने दिलेले ते दोन वर—त्याची आठवण करून दे, हे कुलीन स्त्री; त्या वचनाचा भंग होऊ देऊ नकोस. जेव्हा राम स्वतः तुला उचलून घेईल आणि राजा उपस्थित असेल, तेव्हा हे वर माग. रामाचा वनवास चौदा वर्षांचा—नऊ आणि पाच—ठरव, आणि भरताला पृथ्वीवर राजा कर, हे राजांमध्ये श्रेष्ठ. राम चौदा वर्षे वनात राहील, आणि तुझा पुत्र दृढ, स्थिर, आणि मजबूत होईल. हे राणी, रामाचा वनवास माग; त्यामुळे तुझ्या पुत्राच्या सर्व इच्छा पूर्ण होतील, हे इच्छुक स्त्री. राम वनवासात गेल्यावर, तो राम राहणार नाही, आणि भरत, शत्रूंपासून मुक्त होऊन, तुझ्यासाठी राजा होईल. राम वनातून परत येईपर्यंत, तुझा पुत्र आतून आणि बाहेरून पूर्णपणे स्थिर होईल. मित्रांसोबत, स्वतःला नियंत्रित ठेवून, आणि विश्वासू लोकांनी वेढलेला, तुझा पुत्र सुरक्षित राहील; आणि मला वाटते, राजा वेळ आल्यावर निर्भय राहील. राजा रामाच्या अभिषेकाचा निर्धार थांबव; तू तिच्या सांगण्यावर संकटाला सौभाग्याचा मुखवटा घालून स्वीकारले आहेस. मंथराच्या या शब्दांनी कैकेयी आनंदित आणि पूर्णपणे विश्वास ठेवून म्हणाली, कारण मंथराच्या प्रभावामुळे ती एक लहान मुलगी जशी भरकटते तशी भरकटली होती. कैकेयी, आश्चर्यचकित आणि अतुलनीय सौंदर्याची, मंथराला म्हणाली, “मी तुझ्या बुद्धीला कमी लेखत नाही; तू नेहमीच सर्वोत्तम सल्ला देणारी आहेस. पृथ्वीवरील सर्व कुबड्यांमध्ये तूच विवेकात श्रेष्ठ आहेस; आणि केवळ तूच माझ्या हितासाठी नेहमीच निष्ठावान आणि शुभचिंतक आहेस. राजा काय करणार आहे हे मला समजले नसते, हे मंथरा; कारण काही कुबड्या वाईट, वक्र आणि अतिशय दुष्ट असतात. तू सुंदर दिसतेस, वाऱ्याने वाकलेल्या कमळासारखी; तुझी छाती खांद्यांवरून उंच उठलेली, आणि हृदयात दृढ आहे. तुझ्या पोटाखालील भाग शांत, नाभीसारखा नम्र आहे; तुझे कंबर भरगच्च, आणि स्तन सुंदर गोल आहेत. तुझे मुख शुद्ध, कलंकहीन चंद्रासारखे आहे—तू खरोखर चमकतेस, मंथरा; तुझे चमकदार कंबर रत्नांच्या कमरपट्ट्याने सजले आहे. तुझे जांघे सुंदर, आणि दोन्ही पाय लांब आणि सरळ; तू मंथरा, उत्तम वस्त्रात, तुझे जांघे आकर्षक आहेत. जेव्हा तू माझ्यासमोर चालतेस, हे अतिशय सुंदर स्त्री, तू चमकतेस; शंबर दानवाच्या हजार मायावी कलांपैकी—त्या सर्व कलांचा प्रवेश तुझ्या हृदयात झाला आहे, आणि त्याहूनही हजार कलां आहेत; तुझी पाठ, रथाच्या जुवासारखी लांब आणि वाकलेली आहे. बुद्धी, राज्यकारभाराची जाण, आणि मायावी कला सर्व तुझ्यात आहेत; हे मंथरा, मी तुला सोन्याची माळ देईन.