नर्मदेच्या शीतल, सुगंधित जलाने थकवा नाहीसा होतो; येथे वारा देखील, माझ्या भयाने, मंद आणि शांत वाहतो. ही नर्मदा—सर्वोत्कृष्ट नदी—आनंद वाढवणारी, मगरी, पक्षी आणि लाटांनी परिपूर्ण असून, लाजाळू स्त्रीप्रमाणे भीतीने स्थिर आहे. युद्धात इंद्रासारख्या राजांकडून शस्त्रांनी जखमी झाल्यावर, तुम्ही सर्वजण रक्ताने न्हालात, जणू चंदनाच्या लेपाने आच्छादले गेले आहात. आता, तुम्ही सर्वजण या मंगलमय, सुखदायिनी नर्मदेत प्रवेश करा, जसे मदमस्त हत्ती कमळाच्या मुखाशी गंगेत प्रवेश करतात; या महानदीत स्नान केल्याने पापमुक्त व्हाल. आज मी देखील, शरदचंद्रासारख्या तेजस्वी नर्मदेच्या तटावर, हळूहळू जटाधारी परमेश्वराला पुष्प अर्पण करीन. रावणाने असे सांगितल्यावर, प्रहस्त, शुक, शरण, महोदर आणि धूम्राक्ष यांनी नर्मदेत प्रवेश केला. त्या हत्तीप्रमाणे बलाढ्य राक्षसांनी नर्मदेला अस्वस्थ केले, जसे वामन, अंजन आणि पद्मासारख्या महाहत्तीमुळे गंगा अस्वस्थ होते. मग त्या बलवान राक्षसांनी नर्मदेत स्नान केले आणि नदी पार करून रावणाच्या पूजा-अर्पणासाठी पुष्प गोळा केली. नर्मदेच्या सुंदर, शुभ्र मेघासारख्या तटावर, क्षणात राक्षसांनी पुष्पांचा डोंगर उभारला. पुष्प आणल्यावर, राक्षसांचा अधिपती रावण गंगेत उतरणाऱ्या महाहत्तीप्रमाणे नर्मदेत स्नान करण्यासाठी उतरला. तेथे, विधिपूर्वक स्नान करून आणि श्रेष्ठ मंत्रांचा जप करून, रावण नर्मदेच्या जलातून बाहेर आला. मग, ओले वस्त्र टाकून, शुद्ध शुभ्र वस्त्र परिधान करून, हात जोडून, सर्व राक्षसांसह रावण पुढे गेला. रावण जिथे गेला, तिथे त्याच्या आज्ञेने, जणू सजीव पर्वतच जणू, सुवर्ण लिंग देखील नेले गेले. त्या लिंगाला वालुकाकुंडात ठेवून, रावणाने त्याची सुगंधी धूप आणि दिव्य सुवासिक पुष्पांनी पूजा केली. मग, वरदायक, सत्पुरुषांच्या दुःखाचा नाश करणाऱ्या, चंद्रकिरणांनी शोभणाऱ्या त्या परमेश्वराची पूजा करून, रावणाने हात पसरून स्तुती केली आणि नृत्य केले. नर्मदेच्या तटावर, जिथे रावण हे भीषण राक्षसराज पुष्पार्पण करत होता, त्याच्यापासून फार दूर नव्हते—तेथे, विजयशाली महिष्मतीचा अधिपती अर्जुन, आपल्या स्त्रियांसह नर्मदेच्या जलात क्रीडा करत होता. त्या स्त्रियांच्या गराड्यात राजा अर्जुन चमकत होता, जणू हजार माद्य हत्तींच्या मध्ये एक हत्ती शोभून दिसावा. आपल्या हजार भुजांचे सामर्थ्य तपासण्याची इच्छा असलेल्या अर्जुनाने, अनेकजण सभोवताली असताना, आपल्या भुजांनी नर्मदेचा प्रवाह अडवला. कार्तवीर्य अर्जुनाच्या भुजांनी अडवलेल्या निर्मळ जलाने, तो बंधारा तयार करताच, प्रवाह उलट दिशेने वाहू लागला. नर्मदेचा प्रवाह, माशांनी, मगरांनी, पुष्पांनी आणि कुशांनी सुशोभित, जणू पावसाळ्यातील नदीप्रमाणे उसळून वाहू लागला. त्या प्रवाहाने, जणू कार्तवीर्याने पाठवले असल्याप्रमाणे, रावणाच्या सर्व पुष्पार्पणाला वाहून नेले. मग रावणाने, अर्धवट राहिलेली पूजा सोडून, आता प्रिय असूनही शत्रूवत झालेल्या नर्मदेकडे पाहिले. त्याने पश्चिम दिशेकडे पाहिले, तर नदीचा प्रचंड लाटांचा गडगडाट, समुद्राच्या गर्जनेसारखा, पूर्व दिशेकडे धावून जात होता. तेथे त्याने नर्मदेला तिच्या स्वाभाविक स्थितीत, मागे पक्ष्यांचा लोट असलेल्या, अचल स्त्रीप्रमाणे पाहिले. मग दशमुख रावणाने डाव्या हाताने बोटांची टाळी वाजवत, शुक आणि शरण यांना प्रवाहाच्या शक्तीचा शोध घेण्यास पाठवले. रावणाच्या आज्ञेने, शूर भाऊ शुक आणि शरण पश्चिम दिशेकडे आकाशातून गेले. अर्ध्या योजनावर गेले असता, त्या दोघांनी जलात स्त्रियांसह क्रीडा करणारा एक पुरुष पाहिला. तो महाकाय, शालवृक्षासारखा, पाण्यामुळे केस विस्कटलेले, मद्यामुळे डोळे लाल, आणि मद्याच्या तेजाने चकित झालेला होता. त्याने आपल्या हजार भुजांनी नदी अडवली होती, शत्रूंचा संहार करणारा, आणि हजार पायांनी जणू पृथ्वीला थांबवले होते. त्याच्या सभोवती हजार सुंदर युवती होत्या, जणू हजार मदमस्त माद्य हत्तींच्या गराड्यातील हत्तीप्रमाणे. ते अद्भुत दृश्य पाहून, शुक आणि शरण रावणाकडे परतले आणि म्हणाले, "राक्षसराज, तेथे एक महाकाय शालवृक्षासारखा पुरुष आहे, जो नर्मदा अडवून स्त्रियांसह क्रीडा करतो आहे." "त्याच्या हजार भुजांनी नदीचे जल अडवले असून, ती समुद्राच्या लाटेसारखी पुन्हा पुन्हा मोठ्या लाटा सोडते." शुक आणि शरण यांचे हे शब्द ऐकून, रावण म्हणाला, "तो अर्जुन आहे," आणि युद्धाची उत्कंठा घेऊन निघाला. रावण राक्षसराज अर्जुनाकडे जात असताना, एक भयंकर, गजरवाजणारा वारा उठला आणि देवता भयभीत झाले. त्याच वेळी, महोदर, महापार्श्व, धूम्राक्ष, शुक आणि शरण यांनी पाठवलेल्या रक्तरंजित मेघांनी रावणाला वेढले. अशा प्रकारे वेढलेला राक्षसराज तिथे अर्जुन होता तिथे पोहोचला; अल्प काळातच, काळ्या अंजनासारखा बलाढ्य राक्षस, नर्मदेच्या भयंकर जलाशयाजवळ पोहोचला. तेथे, रावणाने स्त्रियांनी वेढलेला राजाला पाहिले, जणू गर्जना करणाऱ्या माद्य हत्तींच्या गराड्यातील हत्तीप्रमाणे. रावण, राक्षसांचा अधिपती, रागाने डोळे लाल करून, सामर्थ्याने फुगून गेला.