कुंभकर्णाने रणभूमीत मोठ्या आत्म्याचे आणि पराक्रमी वानरांना घायाळ केले, तेव्हा हजारो वानर भयभीत होऊन त्याच्यापासून पळू लागले. परंतु पर्वतासारखे बलाढ्य वानरांचे नेते, कुंभकर्णावर चढले, उडी मारली आणि त्याला दातांनी चावू लागले. मुख्य वानरांनी आपल्या नखांनी, दातांनी, मुठांनी आणि हातांनी त्या बलवान कुंभकर्णावर आक्रमण केले. हजारो वानरांनी व्यापलेल्या त्या राक्षसाचा शरीर पर्वतासारखा दिसत होता, जणू पर्वत स्वतःच्या वृक्षांनी सुशोभित झाला आहे. कुंभकर्णाने आपल्या हातांनी सर्व वानरांना पकडून, संतप्त होऊन गरुडाने नागांना जसा गिळतो, तसा त्यांना खाऊ लागला. त्याच्या तोंडात, जो पाताळासारखा खोल होता, फेकले गेलेले वानर त्याच्या नाक आणि कानातून बाहेर येत होते. अत्यंत क्रोधाने वानरांना गिळत, पर्वतासारख्या त्या श्रेष्ठ राक्षसाने रागात सर्व वानरांना मोडून टाकले. रक्त आणि मांसाने जमिनीला ओलावून, तो राक्षस वानरांच्या सैन्यात जणू प्रलयाच्या आगासारखा धावत होता. कुंभकर्ण युद्धात भयंकर शक्तिशाली दिसत होता, हातात भाला घेऊन, जणू इंद्र वज्रधारी किंवा अंतक पाशधारी. जसा उन्हाळ्यातील आग वाळलेली जंगलं जाळते, तसा कुंभकर्णाने वानरांची सैन्यं जाळून टाकली. वानरांचे सैन्य नष्ट होत असताना, भयभीत वानरांनी विकृत आवाजात किंकाळ्या मारल्या. कुंभकर्णाने मारलेल्या अनेक वानरांनी, दुःखी आणि मन विचलित होऊन, राघवाच्या शरण गेले. वज्रधारी कुंभकर्णाने वानरांना मोडताना पाहून, वायुपुत्र हनुमान रणभूमीत वेगाने कुंभकर्णावर झेप घेतली. त्याने मोठ्या पर्वताचा शिखर पकडून, पुन्हा पुन्हा गर्जना केली, ज्यामुळे कुंभकर्णाचे सर्व अनुयायी राक्षस भयभीत झाले. हनुमानाने पर्वताचा शिखर कुंभकर्णाच्या डोक्यावर फेकले; त्या पर्वताचा आघात कुंभकर्णाच्या डोक्यावर झाला. त्यावेळी कुंभकर्ण प्रचंड रागाने धगधगला; संतप्त होऊन तो वेगाने वालीपुत्र अंगदावर झेप घेतला. कुंभकर्णाने मोठ्या गर्जनेने सर्व वानरांना भयभीत केले; रागात त्याने आपला भाला शक्तिशाली अंगदावर फेकला. अंगदाने कौशल्याने आणि वेगाने त्या भाल्याचा वार चुकवला. अंगदाने झेप घेऊन कुंभकर्णाच्या छातीवर जोरदार थाप दिली; त्या आघाताने कुंभकर्ण रागात बेशुद्ध पडला, जणू पर्वतच कोसळला. शुद्धीवर आल्यावर, बलवान कुंभकर्णाने आपली मुठ गोळा करून डाव्या हाताने फेकली; त्या आघाताने अंगद बेशुद्ध झाला. जेव्हा अंगद, प्रमुख वानर, बेशुद्ध होऊन जमिनीवर पडला, कुंभकर्णाने भाला घेतला आणि सुग्रीवाकडे झेप घेतली. कुंभकर्णाच्या प्रचंड शक्तीने धावत येताना पाहून, वीर सुग्रीव, वानरांचा राजा, उडी मारून वर गेला. सुग्रीवाने मोठ्या पर्वताचा शिखर उचलून, फिरवत, कुंभकर्णावर वेगाने आक्रमण केले. वानर राजा सुग्रीव धावत येताना पाहून, कुंभकर्णाने आपले शरीर फुगवून, त्याच्या समोर उभा राहिला. कुंभकर्णाला वानरांच्या रक्ताने माखलेले, मोठ्या वानरांना गिळताना पाहून, सुग्रीवाने त्याला संबोधले: "तू वीरांना मारले आहेस, अत्यंत कठीण कार्य केले आहेस, सैन्य गिळले आहेस; तू उच्च कीर्ती प्राप्त केली आहेस. हे वानर सैन्य सोड; सामान्य वानरांचा तुला काय उपयोग? आता माझ्या हातून पर्वताचा आघात सहन कर, हे राक्षसा!" वानर राजाचे हे शब्द ऐकून, धैर्य आणि संकल्पाने भरलेला कुंभकर्ण, राक्षसांचा वाघ, उत्तर दिला: "तू प्रजापतीचा नातू आणि अर्काच्या धुळीचा पुत्र आहेस; धैर्य आणि पराक्रमाने युक्त असल्याने गर्जना करतोस, हे वानरा!" कुंभकर्णाचे शब्द ऐकून, सुग्रीवाने पर्वत फिरवून, वेगाने फेकला; त्या पर्वताचा आघात कुंभकर्णाच्या छातीवर वज्रासारखा झाला. कुंभकर्णाने आपल्या विशाल हातात पर्वताचा शिखर पकडून, तो ताबडतोब फोडून टाकला; वानर भयाने किंकाळ्या मारू लागले, तर राक्षस सैन्य आनंदाने जल्लोष करू लागले. पर्वताचा आघात झाल्यावर, कुंभकर्ण रागाने गर्जला, तोंड मोठ्या क्रोधाने उघडले; भाला फिरवत, वीजेसारखा चमकणारा, वानर प्रमुखाला मारण्यासाठी फेकला. कुंभकर्णाच्या हातून फेकलेला तो सुवर्णदंडाचा तीक्ष्ण भाला, हनुमानाने वेगाने उडी मारून, दोन्ही हातांनी पकडला आणि जोराने तोडून टाकला. प्रचंड लोखंडी भाला, हजार भाराचा, हनुमानाने आपल्या गुडघ्यावर ठेवून आनंदाने फोडून टाकला. हनुमानाने भाला फोडल्याचे पाहून, वानर सैन्य आनंदित झाले, पुन्हा पुन्हा गर्जना केली, आणि सर्वत्र पळू लागले. राक्षस भयभीत होऊन मागे हटले; आनंदित वनवासी सिंहगर्जना करू लागले, मारुतीचा सन्मान केला, भाला असा फोडल्याचे पाहून. भाला फोडल्याचे पाहून, महान आत्म्याचा राक्षस राजा रागाने भरला; लंकेच्या पर्वताचा शिखर उपटून, सुग्रीवावर फेकले, जो त्याच्याजवळ येत होता. कुंभकर्ण, अद्भुत आणि भयंकर शक्तीने युक्त, युद्धात वानर राजावर पुढे आला; सुग्रीवाला घट्ट पकडून, तीव्र वाऱ्याने ढग उडवावा तसा, त्याला घेऊन गेला. कुंभकर्ण, काळ्या मेघासारखा, युद्धात सुग्रीवाला घेऊन गेला; त्याचा आकार मेरू पर्वतासारखा भासला, भयंकर शिखराने तेजस्वी झाला. रणभूमीत प्रशंसित, राक्षसांचा वीर राजा, सुग्रीवाला घेऊन गेला; स्वर्गातील वासियांचे आश्चर्याने भरलेले आवाज ऐकू आले, वानर राजाला पकडल्याचे पाहून.