कुंभकर्णाला तीव्र भूक लागली होती. त्याने मांसाचा मोठा तुकडा उचलून खाल्ला, तहान लागल्यावर रक्त पिऊन तृप्त झाला, आणि मग इंद्राचा शत्रू असलेल्या या राक्षसाने त्या वेळी चरबी आणि मद्याने भरलेली भांडी रिकामी केली. जेव्हा तो पूर्णपणे तृप्त झाला, तेव्हा रात्रीचे निवास करणारे राक्षस उठले, आणि त्यांनी आपले मस्तक वाकवून त्याला सर्व बाजूंनी वेढले. झोपेमुळे त्याचे डोळे जड झाले होते, नजरही धूसर झाली होती. त्याने आजूबाजूला पाहिले आणि ते सर्व राक्षस त्याच्याभोवती उभे असल्याचे पाहिले. राक्षसांमध्ये सर्वश्रेष्ठ असलेल्या कुंभकर्णाने सर्वांना धीर दिला आणि अचानक जागे केल्यामुळे आश्चर्यचकित होऊन विचारले, “माझी इतक्या घाईने झोप का मोडली? राजाला काही धोका तर नाही ना? येथे सगळे सुरळीत आहे ना? किंवा कुठेतरी मोठा धोका निर्माण झाला आहे का, म्हणून तुम्ही मला इतक्या घाईने उठवले?” तो पुढे म्हणाला, “आज मी राक्षसांच्या राजाचा सर्व भय दूर करीन; महेंद्रालाही फाडून टाकीन, किंवा अग्नीच शांत करीन. माझ्यासारख्याला क्षुल्लक कारणासाठी झोपेतून उठवले जाऊ शकत नाही; म्हणून मला खरी कारणे सांगा.” शत्रूंचा संहार करणारा कुंभकर्ण असे बोलत असताना, व्याकुळ झालेला यूपाक्ष नावाचा राजाचा मंत्री हात जोडून म्हणाला, “राजा, आम्हाला कधीच देवांपासून भीती नव्हती; पण आता माणसांमुळे मोठा धोका आमच्यावर ओढवला आहे. दैत्य, दानव यांच्यापासूनही आम्हाला कधीच भीती नव्हती, पण एका मनुष्यामुळे आलेली ही भीती वेगळीच आहे. लंकेभोवती पर्वतासारखे मोठे वानर जमले आहेत. सीतेच्या अपहरणामुळे रामाकडून मोठा धोका निर्माण झाला आहे. एकदा एका वानरानेच ही महानगर पेटवली होती; आणि अक्षकुमारसह त्याचा सारा दल आणि हत्ती मारले गेले. अगदी राक्षसांचा स्वामी, देवांचा शत्रू असलेला पौलस्त्य रावणही, रामाच्या तेजापुढे रणभूमीत मागे हटला. जे काम देव, दैत्य, दानव करू शकले नाहीत, ते रामाने केले—राजाला पराभूत करून त्याच्या प्राणाचा धोका दूर केला.” आपल्या भावाच्या पराभवाची ही बातमी ऐकून कुंभकर्णाच्या डोळ्यात संतापाने आग पेटली. तो यूपाक्षकडे पाहून म्हणाला, “आजच मी लक्ष्मण, राम आणि हे सर्व वानर सैन्य युद्धात पराभूत करीन; मग मी रावणाला भेटीन. मी राक्षसांना वानरांचे मांस आणि रक्त देईन, आणि स्वतः राम व लक्ष्मणाचे रक्त पिउन तृप्त होईन.” त्याचे गर्विष्ठ आणि संतप्त वचन ऐकून, राक्षसांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या महोदराने हात जोडून नम्रपणे सांगितले, “रावणाने जे काही सांगितले, त्याच्या गुणदोषांचा विचार करता, हे बलाढ्य योद्ध्या, तू नंतर शत्रूंना युद्धात नक्कीच पराभूत करशील.” महोदराचे हे शब्द ऐकून, राक्षसांनी वेढलेल्या तेजस्वी आणि बलवान कुंभकर्णाने तात्काळ प्रस्थान केले. भयावह डोळ्यांचा, भयंकर रूप व पराक्रम असलेल्या कुंभकर्णाला जागे करून, ते राक्षस लवकरच दशमुख रावणाच्या निवासस्थानी गेले. दशमुख रावण आपल्या उच्चासनावर बसलेला होता. सर्व राक्षसांनी हात जोडून नम्रपणे विचारले, “राजा, तुझा भाऊ कुंभकर्ण, राक्षसांचा स्वामी, जागा झाला आहे; तो तिथे यावा का, की तू त्याला येथेच भेटशील?” रावण निर्भयपणे म्हणाला, “मी त्याला येथेच पाहू इच्छितो; त्याचे योग्य ते स्वागत करा.” “जसे आज्ञा,” असे म्हणत सर्व राक्षस परतले आणि रावणाच्या इच्छेने कुंभकर्णाला सांगितले, “राजा, राक्षसांमध्ये श्रेष्ठ, तुला भेटू इच्छितो; तू त्याच्याकडे जा आणि आपल्या भावाला आनंदित कर.” कुंभकर्ण, अजेय योद्धा, भावाची आज्ञा मिळाल्यावर, “जसे आज्ञा,” असे म्हणत आपल्या पलंगावरून उठला. चेहरा धुऊन, आनंदाने स्नान करून, अत्यंत प्रसन्न झाला. त्याला पुन्हा तहान लागली म्हणून त्याने मद्य आणण्याची आज्ञा दिली. रावणाच्या आज्ञेने राक्षसांनी वेगवेगळ्या प्रकारचे मद्य आणि खाद्य पटकन आणले. कुंभकर्णाने दोन हजार घागरी मद्य प्राशन केले आणि थोडा नशेत, गर्जना करत, तेज आणि बळाने भरून, मार्गस्थ झाला. रागाने पेटलेला कुंभकर्ण मृत्यूच्या वेळच्या काळासारखा तेजस्वी दिसत होता. तो राक्षस सैन्यासोबत रावणाच्या राजमहलाकडे निघाला, त्याच्या पावलांनी पृथ्वी थरथरली. त्याचा तेजस्वी देह राजमार्ग उजळून टाकत होता, जणू हजार किरणांचा सूर्य पृथ्वीवर प्रकाश टाकतो. हातांची माळ गळ्यात घालून, तो तिथे गेला, जणू स्वयंभू इंद्राच्या सभेत प्रवेश करत आहे. राजमार्गावर उभे असलेले वनवासी आणि त्यांच्या प्रमुखांनी अचानक त्याला पाहिले. शत्रूंचा संहार करणारा, पर्वतशिखरासारखा विशाल कुंभकर्ण दिसताच ते थरथरले. काहीजण रामाकडे धावत गेले, काही घाबरून जमिनीवर कोसळले, काही भयाने बेशुद्ध झाले, तर काही भयाने जमिनीवर लोळत राहिले. मुकुटधारी, पर्वतासारखा, स्वतःच्या तेजाने सूर्याप्रमाणे झळाळणारा कुंभकर्ण दिसताच, वनवासी त्याच्या अद्भुत, विशाल रूपाने भयभीत होऊन सर्व दिशांना पळू लागले. आता एकसष्टावे सर्ग ऐका. त्यानंतर, महान तेज आणि पराक्रम असलेल्या रामाने धनुष्य उचलले आणि मुकुटधारी, प्रचंड कुंभकर्णाला पाहिले. पर्वतासारखा, आकाशात चालणाऱ्या नारायणासारखा तो राक्षस पुढे येत होता. पाण्याने भरलेल्या मेघासारखा, सुवर्णकंकणांनी शोभिवंत, तो पुन्हा दिसताच, वानरांची महान सेना भीतीने पळून गेली.