रावणाच्या सेनापती राक्षसांचा प्रचंड कोलाहल, त्यांच्या गर्जना आणि आक्रमणाचा आवाज जणू सात समुद्र उचंबळून उठल्याचा गडगडाट वाटत होता. त्या वेळी रामाने आपल्या तेजस्वी धनुष्यातून अग्नीच्या ज्वाळांसारख्या सहा बाणांनी क्षणभरातच सहा राक्षसांचा संहार केला. यज्ञशत्रू, दुर्धर्ष, महापार्श्व, महोदर, विशाल शरीराचा वज्रदंष्ट्र, तसेच शुक आणि शरण—हे सर्वजण रामाच्या बाणांच्या प्रचंड वर्षावाने आपल्या जीवनाच्या सर्व महत्त्वाच्या भागांवर घाव बसल्यामुळे, मृत्यूच्या छायेतूनच युद्धातून मागे हटले. त्या महाबाणांनी दिशादिशा उजळून निघाल्या, जणू काही आकाशात अग्नीच्या ज्वाळा पसरल्या. जे इतर वीर राक्षस रामासमोर उभे राहिले होते, ते देखील रामाच्या तेजस्वी बाणांच्या आघाताने जणू पतंग जसा ज्वाळेत जाऊन नष्ट होतो, तसेच संपले. सोन्याच्या पिसांनी अलंकृत बाणांनी आकाश भरून गेले होते, त्यामुळे ती रात्र जणू दिवाळीच्या रात्रीसारखी तेजस्वी दिसू लागली. राक्षसांच्या गर्जना आणि नगाऱ्यांच्या गजराने ती रात्र अधिकच भीषण झाली. त्या प्रचंड आवाजाने त्रिकूट पर्वताच्या गुहा जणू दैवी पर्वतासारख्या प्रतिध्वनी देऊ लागल्या. त्या काळ्या रंगाच्या, विशाल शरीराच्या गोळांगूल वानरांनी रात्री फिरणाऱ्या राक्षसांना आपल्या हातांनी घट्ट पकडले आणि त्यांना गिळून टाकले. अंगद रणभूमीत शत्रूंचा संहार करण्यासाठी धावून आला आणि त्याने रावणाच्या पुत्राचा, त्याच्या सारथीचा आणि घोड्यांचाही वेगाने वध केला. त्यानंतर इंद्रजित, आपले घोडे आणि सारथी मारले गेल्यावर, आपली रथ सोडून, अंगदाच्या छायेत अदृश्य झाला. देवता आणि ऋषी यांनी वानरराज वालिच्या पुत्राच्या या अद्भुत कृत्याची आणि राम-लक्ष्मणाच्या पराक्रमाची स्तुती केली. सर्व प्राणी इंद्रजिताच्या सामर्थ्याची जाणीव ठेवूनही, त्याचा पराभव पाहून हर्षाने आनंदित झाले. वानर, सुग्रीव आणि विभीषण यांनी शत्रूचा पराभव पाहून "शाब्बास!" असा गजर केला. वालिच्या पुत्राने रणभूमीत इंद्रजिताचा पराभव केल्याने इंद्रजित अत्यंत क्रोधित झाला. रावणाचा हा दुष्ट पुत्र, युद्धाने व्याकुळ होऊन, ब्रह्मदेवाच्या वरदानामुळे, अदृश्य झाला आणि रागाने पछाडला गेला. अदृश्य अवस्थेत, त्याने वीजेसारखे चमकणारे, तीक्ष्ण बाण सोडले आणि भयानक सर्पासारख्या बाणांनी राम आणि लक्ष्मणावर हल्ला चढवला. त्या राक्षसाने, मायावी रूप धारण करून, राम-लक्ष्मणाच्या शरीराच्या प्रत्येक भागावर घाव घातले आणि त्यांना गोंधळून टाकले. सर्व प्राण्यांना अदृश्य असलेल्या त्या मायावी राक्षसाने राम आणि लक्ष्मण या दोघा भावांना बाणांच्या जाळ्यात बांधून टाकले. अचानक त्या रागाने पेटलेल्या इंद्रजिताने सर्पासारख्या बाणांनी घायाळ केलेल्या त्या शूर भावांना वानर सेना पाहत होती. जेव्हा प्रत्यक्ष रूपात असताना इंद्रजित राम-लक्ष्मणाला इजा करू शकला नाही, तेव्हा त्याने मायावी रूप धारण केले आणि अत्यंत कपटीपणे त्यांना बाणांनी बांधले. यथायोग्य, वाल्मीकींच्या पवित्र रामायणातील युध्दकांडातील चवुत्तीसाव्या सर्गाचा येथे समारोप होतो. आता, वाल्मीकी रामायणातील युध्दकांडातील पंचेचाळीसाव्या सर्गाचे वर्णन ऐका. तेव्हा राम, हा महाबली राजपुत्र, आपल्या शत्रूचा माग काढण्यासाठी वानरांच्या दहा सेनापतींना आज्ञा देतो. त्याने सुषेणाचे दोन पुत्र, वानरांचा अधिपती नील, वालिचा पुत्र अंगद आणि वेगवान शरभ यांना पाठवले. त्याचबरोबर द्विविद, हनुमान, बलवान सानुप्रस्थ आणि बैलासारखे खांदे असलेला, शत्रूंना जिंकणारा ऋषभ, यांनाही पाठवले. हे सर्व बलाढ्य वानर अत्यंत आनंदाने मोठमोठ्या झाडे उचलून, आकाशात झेप घेत, दहा दिशांत शोध घेऊ लागले. पण रावणाचा पुत्र, शस्त्रविद्येत निष्णात आणि उत्तम धनुर्धर, या वेगवान वानरांना त्याच्या अजून वेगवान बाणांनी रोखू लागला. त्या तीक्ष्ण बाणांनी जखमी झालेल्या वानरांना अंधारात तो कुठे आहे हे दिसत नव्हते, जणू ढगांनी झाकलेला सूर्य. रावणाचा पुत्र, रणात विजयी होणारा, प्रचंड वेगाने बाणांचा वर्षाव करीत होता, पण त्याचे बाण फक्त राम आणि लक्ष्मण यांच्या शरीरातच घुसत होते. राम आणि लक्ष्मण, हे दोघे शूरवीर, त्यांच्या शरीरावर कुठेही जागा शिल्लक न ठेवता, इंद्रजितच्या सर्पासारख्या बाणांनी पूर्णपणे आच्छादित झाले. त्यांच्या जखमांतून रक्त वाहू लागले आणि ते दोघे जणू फुललेल्या किंशुक वृक्षांसारखे शोभू लागले. तेव्हा रावणाचा पुत्र, डोळे रक्तबंबाळ आणि काळ्या सुरम्याच्या ढिगासारखा काळा, अदृश्य अवस्थेत राम आणि लक्ष्मण यांना उद्देशून बोलला—"स्वर्गातील इंद्रही मला या रणभूमीत पाहू किंवा भिडू शकत नाही, मग तुम्ही दोघे तर किती असहाय्य आहात! हे राघवांनो, मी रागाने भरून, गिधाडाच्या पिसांनी युक्त सर्पबाणांच्या जाळ्यात तुम्हाला अडकवून, यमाच्या निवासस्थानी पाठवतो." असे म्हणून, त्याने धर्मनिष्ठ राम-लक्ष्मणांना तीक्ष्ण बाणांनी भोसकले आणि विजयाच्या गर्जना करू लागला. तो काळ्या सुरम्याच्या ढिगासारखा दिसणारा, आपल्या मोठ्या धनुष्याला ताणून, पुन्हा एकदा भयानक बाणांचा वर्षाव करू लागला. हा वीर, ज्या बाणांनी शरीरातील सर्व महत्त्वाच्या स्थानांवर घाव घालता येतात, अशा तीक्ष्ण बाणांनी वारंवार राम-लक्ष्मणांच्या शरीरावर घाव घालत गर्जना करू लागला. रणभूमीच्या मध्यभागी सर्पबाणांनी बांधले गेलेले राम-लक्ष्मण क्षणभरही एकमेकांकडे पाहू शकले नाहीत. अशा प्रकारे, रणभूमी रक्ताने, गर्जनांनी आणि अद्भुत मायावी युद्धाने गूंजत होती, आणि राम-लक्ष्मण संकटात सापडले होते.