अनला, पनस, संपाती आणि प्रमती—हे माझे मंत्री—लंकेत गेले, शहरात प्रवेश केला आणि आता पुन्हा येथे परतले आहेत. त्यांनी सर्वजण पक्ष्यांचे रूप घेतले, शत्रूच्या सैन्यात प्रवेश केला, तेथे केलेली व्यवस्था पाहिली आणि सर्व काही पाहून परत आले. हे रामा, त्यांनी सांगितल्याप्रमाणे मी तुला रावणाने केलेली व्यवस्था सांगतो, त्यांनी जे तपशीलवार सांगितले, ते ऐक. पूर्व दरवाजावर प्रहस्त त्याच्या सैन्यासह उभा आहे, दक्षिण दरवाजावर महापार्श्व आणि महोदरा हे शक्तिशाली राक्षस आहेत. पश्चिम दरवाजावर इंद्रजित, अनेक राक्षसांनी वेढलेला, जे भाले, तलवारी, धनुष्य, त्रिशूळ आणि गदा घेऊन सज्ज आहेत, तो पहारा देतो. रावणाचा पुत्र हजारो राक्षसांनी वेढलेला आहे, त्यांच्यापैकी अनेक शस्त्रधारी, शूर आणि विविध आयुधांनी सज्ज आहेत. रावण स्वतः, कुशल आणि अत्यंत चिंताग्रस्त, राक्षसांसह उत्तर दरवाजावर उभा आहे. विरुपाक्ष, मोठ्या राक्षस सैन्यासह, भाले, तलवारी आणि धनुष्य घेऊन, मध्यभागी स्थित आहे. लंकामध्ये हे सैन्य विभाग नीट पाहून माझे मंत्री पटकन परतले. तेथे दहा हजार हत्ती, एक लाख रथ, दोन लाख घोडे आणि एक कोटीपेक्षा अधिक राक्षस आहेत. हे रात्रभर भटकणारे राक्षस, नेहमीच राक्षस राजाला प्रिय, शूर, शक्तिशाली आणि युद्धात कुशल आहेत. प्रत्येक राक्षसासाठी, हे मानवश्रेष्ठा, हजारो हजारांची फौज युद्धासाठी सज्ज आहे. विभीषणाने, मंत्र्यांनी सांगितलेली लंकेची माहिती सांगितली आणि त्या राक्षसांना दाखवले. त्याने लंकेबद्दल सर्व काही रामाला आणि त्याच्या सल्लागारांना सांगितले आणि नंतर कमळासारख्या डोळ्यांच्या रामाला पुढील शब्द सांगितले. रावणाचा थोर लघुबंधू, तुला प्रसन्न करावे म्हणून, हे सांगितले: जेव्हा रावण कुबेराशी युद्धास गेला—त्या वेळी साठ लाख राक्षस बाहेर पडले, रावणासारखेच पराक्रमी, बलवान, उत्साही आणि अभिमानी. तू रागावू नकोस किंवा घाबरू नकोस; मी तुला घाबरवू इच्छित नाही. तुझ्या शक्तीने, तू देवांनाही जिंकू शकतोस. त्यामुळे, तुझ्या चार प्रकारच्या महान सैन्याने वेढून, वानरांची फौज सज्ज कर आणि रावणाचा नाश कर. रावणाचा लघुबंधू हे बोलत असता, राघवाने शत्रूंचा नाश करण्याचा संकल्प करून उत्तर दिला. लंकेच्या पूर्व दरवाजावर नील, सर्वात श्रेष्ठ वानर, प्रहस्ताचा सामना करेल आणि अनेक वानर त्याच्यासोबत असतील. अंगद, वालिचा पुत्र, मोठ्या सैन्यासह, दक्षिण दरवाजावर महापार्श्व आणि महोदरा यांच्यावर आक्रमण करेल. हनुमान, वायुपुत्र, अमाप शक्तीने, पश्चिम दरवाजावर आक्रमण करेल आणि अनेक वानरांसह प्रवेश करेल. जो दैत्य, दानव आणि महान ऋषींच्या समूहांना त्रास देतो, जो वरांच्या शक्तीने संपन्न असूनही क्षुद्र आहे—जो सर्व लोकांना त्रास देतो, सर्व जगभर घुटमळतो—त्या राक्षस राजाविरुद्ध मी स्वतः त्याचा मृत्यु निश्चित केला आहे. मी, सौमित्रासह, सैन्यासह लंकेच्या उत्तर दरवाजावर प्रवेश करेन, जिथे रावण आहे. शक्तिशाली वानरराज, शूर भालूंचा राजा आणि राक्षस राजाचा लघुबंधू मध्यभागी स्थित राहतील. युद्धात वानरांनी मानव रूप घेऊ नये; हे आमच्या सैन्यातील चिन्ह असेल. या युद्धात आमच्यातील फक्त वानर रूप हेच चिन्ह असेल; पण आम्ही सातजण शत्रूविरुद्ध मानव रूपात लढू. मी स्वतः, माझा अत्यंत शक्तिशाली भाऊ लक्ष्मण, आणि हा विभीषण, माझा मित्र, पाचवा स्वतःच्या अधिकाराने— असे विभीषणाला सांगून, कार्यसिद्धीसाठी, राम, बुद्धिमान आणि पराक्रमी, सुवेल पर्वताचा सुंदर उतार पाहून, सुवेलावर चढण्याचा निर्धार करतो. आता आठतीसावा सर्ग ऐक. त्यानंतर, सुवेलावर चढण्याचा मनोदय करून, राम लक्ष्मणासह सुग्रीवास बोलला. आणि विभीषणाला, धर्मनिष्ठ, रात्रभर भटकणारा, कुशल सल्लागार आणि नीतीत पारंगत, त्याने सौम्य आणि उत्तम शब्द सांगितले: आपण सर्वजण या सुवेल पर्वतावर, जो शेकडो खनिजांनी शोभला आहे, चढू आणि ही रात्र येथे घालवू. आपण लंका देखील पाहू, त्या राक्षसाचे निवासस्थान, ज्याने दुष्ट हेतूने माझ्या पत्नीचे अपहरण केले आणि स्वतःच मृत्यु ओढवून घेतला. ज्याला ना धर्म, ना आचार, ना कुळ माहिती, ज्याने नीच राक्षस वृत्तीने हे निंदनीय कृत्य केले—त्या नीच राक्षसाचे स्मरण होताच माझ्यात राग उत्पन्न होतो; त्या नीचाच्या अपराधामुळे मी राक्षसांचा विनाश पाहणार आहे. खरंच, जेव्हा कुणी काळाच्या फासात अडकून पाप करतो, त्या नीचाच्या अपराधामुळे संपूर्ण कुळाचा नाश होतो. असे विचार करत, पण रावणावर राग न येऊ देता, राम रंगीबेरंगी सुवेल शिखरावर चढून निवास करतो. लक्ष्मण, एकाग्र आणि सज्ज, त्याच्या मागे, मोठे धनुष्य आणि बाण घेऊन, महान कार्यात आनंदित होऊन, रामाच्या मागे चालतो.