हनुमान म्हणाले—ज्या क्षणी ती भयंकर आणि प्रचंड सिम्हिका मला गिळायला लागली, तेव्हा तिचे तोंड अधिकाधिक मोठे होत होते, पण तरीही तिने माझ्या बदललेल्या रूपाची जाणीव केली नाही, ना मला ओळखले. क्षणातच मी माझे विशाल रूप लहान केले, तिच्या हृदयाचा पकड घेतला आणि आकाशात उडी मारली. ती भयंकर सिम्हिका, हात पसरून, माझ्यामुळे हृदय फाटून, पर्वतासारखी खाऱ्या समुद्रात कोसळली. तेव्हा मला आकाशातून चालणाऱ्या महान विभूतींचे कोमल स्वर ऐकू आले—"भयंकर राक्षसी सिम्हिका हनुमानाने झटक्यात मारली." तिला मारल्यानंतर मला माझ्या अत्यंत महत्त्वाच्या कार्याची आठवण झाली, आणि मी मोठा प्रवास करून एका पर्वतांनी शोभलेल्या नगरीकडे नजर टाकली. त्या समुद्राच्या दक्षिण किनाऱ्यावर, सूर्यास्ताच्या वेळी, मी राक्षसांची लंका नगरी गाठली. त्या भयंकर शक्तीच्या राक्षसांना न कळता, मी लंकेत प्रवेश केला. तेव्हा एक तेजस्विनी स्त्री, जणू काही युगाच्या शेवटी घनदाट मेघासारखी, माझ्या समोर प्रकट झाली. तिचे केस अग्नीप्रमाणे चमकत होते, आणि ती मला ठार मारण्याच्या उद्देशाने, मोठ्या उपहास्याने हसत माझ्या समोर उभी राहिली. मी डाव्या मुठीने तिला एक जबरदस्त फटका दिला; आणि मी संध्याकाळी आत जात असताना, ती घाबरून बोलू लागली. "वीर हनुमाना, तुझ्या पराक्रमाने लंकेचे जिंकणे झाले आहे; म्हणूनच, तू सर्व राक्षसांना सहजपणे जिंकशील," असे तिने सांगितले. मग मी संपूर्ण रात्र जानकीच्या शोधात लंकेत हिंडत राहिलो. रावणाच्या अंतःपुरातही प्रवेश केला, पण कंबर बारीक असलेली सीता मला दिसली नाही. रावणाच्या राजवाड्यात सीता न सापडल्याने, मी दुःखाच्या सागरात बुडालो, ज्याचा किनारा मला दिसत नव्हता. त्या शोकमग्न अवस्थेत, मला एक सुंदर बाग दिसली, जी सुवर्ण भिंतीने वेढलेली होती. मी भिंतीवरून उडी मारली आणि अनेक वृक्षांच्या मध्ये, अशोकवनाच्या मध्यभागी एक मोठे शिंशपा झाड पाहिले. त्या झाडावर चढून, मला जवळच केळीच्या सुवर्णवनात, एक तेजस्वी वर्णाची स्त्री दिसली. ती काळ्या वर्णाची, कमळासारख्या डोळ्यांची, उपवासाने कृश झालेल्या चेहऱ्याची, एका वस्त्रात, धूळ लागलेल्या केसांनी बसलेली होती. तिच्या सभोवती मांस आणि रक्तभक्षण करणाऱ्या राक्षसी होत्या; जणू हरिणी वाघिणींच्या मध्ये. त्या तिला वारंवार धमकावत होत्या. एक वेणीत गुंफलेले केस, खिन्न मन, सर्व लक्ष पतीवर केंद्रित, जमिनीवर पडलेली, तिचे शरीर कोमेजलेले—जणू हिवाळ्यातील कमळाप्रमाणे. रावणाकडून सर्व आशा सोडून, मृत्यूला ठरवून, तरीही हरणीसारख्या डोळ्यांनी, ती मला सहज सापडली. अशा त्या रामपत्नीला मी पाहिले आणि त्या शिंशपा झाडावर राहून मी तिला न्याहाळू लागलो. तेवढ्यात, रावणाच्या राजवाड्यातून किंचित घुंघरू, कंबरपट्ट्यांचा आवाज आणि गडद गूंज ऐकू आली. मी अत्यंत काळजीने माझे खरे रूप लपवले आणि त्या घनदाट पानांमध्ये, पक्ष्यासारखा लपून बसलो. तेव्हा रावणाच्या पत्नींसह, पराक्रमी रावण स्वतः, ज्या ठिकाणी सीता होती तिथे आला. राक्षसांचा स्वामी समोर येताच, सीतेने आपले मांड्या जवळ ओढून, हातांनी छाती झाकली. ती भयभीत, अत्यंत व्याकुळ, मदतीसाठी कोणी नाही हे पाहून थरथरत होती, आणि तपश्चर्येला समर्पित होती. दशग्रीव रावण शोकाने भरल्या स्वरात म्हणाला, "हे सीते, मी डोकं झुकवून तुझ्या पायाशी आलो आहे—माझ्यावर कृपा कर." पण जर तू अभिमानाने मला नाकारशील, तर दोन महिन्यांनंतर मी तुझे रक्त पिऊन टाकेन, असेही त्याने धमकावले. रावणाचे हे दुष्ट बोल ऐकून, सीता अत्यंत संतप्त झाली आणि म्हणाली, "दुष्ट राक्षसा! मी रामाची पत्नी, अनंत तेजस्वी, इक्ष्वाकुवंशीय दशरथाची सून आहे. असे अमंगळ शब्द उच्चारताना तुझी जीभ का नाही पडली? तुझ्यात काय शक्ती आहे, की पतीच्या अनुपस्थितीत तू मला पळवलेस?" "तू या ठिकाणी, त्या महात्म्याच्या नकळत, मला पळवलेस; तू रामाच्या तुल्य नाहीस, त्याचा दास होण्याचाही अधिकारी नाहीस. राघव अजेय, सत्यवादी, पराक्रमी आणि युद्धात प्रसिद्ध आहे," असे कठोर शब्द जानकीने दशननाला सुनावले. तेव्हा रावण अचानक संतापाने जळू लागला, जणू इंधन घातलेल्या अग्नीप्रमाणे. त्याने भीषण डोळे उघडले आणि उजवी मुठ उचलली. तो मैथिलीवर आक्रमण करण्यास धावला, तिला मारण्याच्या उद्देशाने; तेव्हा रावणाच्या स्त्रिया घाबरून किंचाळल्या. त्यांच्यातून रावणाची पत्नी—मंदोदरी—सर्वश्रेष्ठ नारी, पुढे आली आणि प्रेमाने त्याला गोड शब्दांत शांत केले. "तुला सीतेचा काय उपयोग? तिचे शौर्य इंद्रासारखे आहे. माझ्याबरोबर रम, जानकी माझ्याहून श्रेष्ठ नाही," असे ती म्हणाली. "देव, गंधर्व, यक्ष कन्यांबरोबर रमणूक कर; सीतेचे तुला काय?" असेही तिने सांगितले. मग त्या स्त्रियांच्या वेढ्यात, तो बलाढ्य रावण पटकन उचलला गेला आणि आपल्या राजवाड्यात नेण्यात आला. रावण निघून गेल्यावर, विकृत चेहऱ्यांच्या राक्षसी स्त्रिया सीतेला भयंकर आणि कठोर शब्दांनी धमकावू लागल्या. पण जानकीने त्यांच्या शब्दांना गवतासमान तुच्छ मानले; त्यांच्या गर्जना तिच्यासाठी अर्थहीन होत्या.