माझ्या हृदयात आनंद निर्माण करणाऱ्या गोड आवाजात मला “मुला” म्हणून हाक मारत, त्या व्यक्तीने सांगितले, “मी तुझ्या वडिलांचा भाऊ आहे, वायुदेवाचा मित्र आहे.” त्याने पुढे सांगितले, “माझं नाव मैनाक आहे. मी महासागरात राहतो. पूर्वीच्या काळी, मुला, सर्वश्रेष्ठ पर्वतांना पंख असायचे.” “ते पर्वत आपल्या इच्छेनुसार पृथ्वीवर सर्वत्र फिरत असत आणि त्यामुळे पृथ्वीला त्रास होत असे. पर्वतांची ही कृत्ये ऐकून, महेन्द्र – देवांचा स्वामी – त्याच्या वज्राने हजारो पर्वतांचे पंख छाटून टाकले. पण तुझ्या महात्मा वडिलांमुळे मी त्या संकटातून वाचलो.” “त्या वेळी, वायुदेवाने मला वरुणाच्या निवासस्थानी ठेवले. आता मला राघव, शत्रूंना जिंकणाऱ्या रामाला मदत करावी लागेल.” राम, धर्माचे पालन करणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ, आणि पराक्रमात महेन्द्रासारखा, असे ऐकून मी, माझ्या ध्येयाची माहिती मैनाक पर्वताला दिली आणि ठाम मनाने त्याची परवानगी घेऊन पुढे निघालो. मग तो पर्वत लपून मनुष्याच्या रुपात महासागरात गेला. मी प्रचंड वेगाने उरलेला मार्ग धरला; खूप वेळानंतर, मी मार्गावर झपाट्याने पुढे गेलो. मग, समुद्राच्या मध्यभागी मला सर्पांची माता, देवी सुरसा दिसली. तिने मला असे म्हटले, “देवतांनी तुला माझ्या अन्नासाठी नेमले आहे, वानरश्रेष्ठा; म्हणून मी तुला गिळणार आहे, कारण देवांनी तुला मला दिले आहे.” सुरसाने असे म्हटल्यावर, मी हात जोडून, निस्तेज चेहऱ्याने तिला म्हणालो, “दशरथपुत्र राम, तेजस्वी आणि बलवान, आपल्या भाऊ लक्ष्मणासह आणि पत्नी सीतेसह दंडकारण्यात गेला आहे. त्याची पत्नी सीता दुष्ट रावणाने हरण केली आहे; रामाच्या आज्ञेने मी तिच्याकडे दूत म्हणून जात आहे. या कार्यात तू रामाला मदत केली पाहिजेस; किंवा मैथिली आणि निष्पाप रामाला पाहिल्यानंतर, तू इच्छेनुसार वाग.” “मी तुझ्या तोंडात प्रवेश करीन आणि पुन्हा बाहेर येईन; मी तुला खरे वचन देतो.” मी असे म्हणताच, इच्छारूपिणी सुरसाने उत्तर दिले, “कोणीही यापेक्षा पुढे जाऊ शकत नाही; मला असा वर आहे.” हे ऐकताच, मी दहा योजन लांब झालो. क्षणातच, मी पूर्वीपेक्षा अर्धा रुंद झालो; आणि तिने आपले तोंड माझ्यापेक्षा मोठे उघडले. तिचे तोंड असे उघडलेले पाहून, मी स्वतःला पुन्हा लहान केले; एका क्षणातच मी अंगठ्याएवढा झालो. मी झपाट्याने तिच्या तोंडात प्रवेश केला आणि लगेच बाहेर आलो; मग देवी सुरसा, तिच्या मूळ रूपात, मला म्हणाली, “वानरश्रेष्ठा, सौम्यशील, तू आपल्या इच्छेनुसार आपले कार्य साध्य कर. वैदेहीला महात्मा राघवाकडे परत आण. आनंदी रहा, बलवान वानरा; मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे.” मग सर्व प्राणी मला म्हणाले, “शाब्बास! शाब्बास!” मग मी गरुडासारखा विशाल आकाशात झेप घेतली; तेव्हा माझी सावली कुणीतरी पकडली, पण मला काहीच दिसले नाही. माझा वेग मंदावला, मी सर्व दिशांना पाहिले, पण माझ्या मार्गात अडथळा निर्माण करणारे काहीच दिसले नाही. मग माझ्या मनात विचार आला, “हे काय, माझ्या मार्गात अडथळा निर्माण झाला आहे, पण इथे कोणतेही रूप दिसत नाही.” मी चिंतेत असताना, माझी नजर खाली गेली, आणि मला पाण्यात एक भयंकर राक्षसी पडलेली दिसली. ती मोठ्याने हसली आणि निर्भयपणे मला कठोर शब्दांत म्हणाली, “कुठे चाललायस, महाकाय वानरा? तूच माझ्या उपासलेल्या पोटासाठी हवायस. मला तुझ्या शरीराने तृप्त कर, कारण मी खूप दिवस उपाशी आहे.” मी उत्तर दिले, “ठीक आहे,” आणि मग मी माझं शरीर इतकं मोठं केलं की तिच्या तोंडात मावत नव्हतं. मी गिळला जात असताना, तिचं भयंकर मोठं तोंड अजून वाढत होतं, पण तिला माझं रूप बदललेलं कळलं नाही. मग क्षणातच मी माझं विशाल रूप आकुंचित केलं, तिचं हृदय पकडलं आणि आकाशात उडी मारली. ती भयंकर राक्षसी, हात पसरून, मी तिचं हृदय फाडल्यामुळे, मी पर्वतासारखी दिसणारी, खाऱ्या समुद्रात कोसळली. मग आकाशात विहरणाऱ्या महात्म्यांची सौम्य वाणी माझ्या कानावर आली, “भयंकर राक्षसी सिम्हिका हनुमानाने झपाट्याने मारली आहे.” तिला ठार केल्यावर, मी माझ्या अत्यंत महत्त्वाच्या कार्याची आठवण केली, आणि खूप अंतर पार केल्यावर, मी डोंगरांनी शोभलेली एक सुंदर नगरी पाहिली. समुद्राच्या दक्षिण किनाऱ्यावर, राक्षसांची लंका नगरी, सूर्यास्ताच्या वेळी, मी पोहोचलो. मी प्रचंड शक्तिशाली राक्षसांच्या नजरेत न न पडता नगरीत प्रवेश केला; आणि तिथे प्रवेश करताच, एक स्त्री, प्रलयाच्या काळातील काळ्या ढगासारखी तेजस्वी, माझ्यासमोर आली. ती स्त्री मोठ्याने, उपहास्याने हसली, आणि तिचे केस अग्नीप्रमाणे प्रज्वलित होते, ती मला मारण्याच्या हेतूने उभी राहिली. मी माझ्या डाव्या मुठीने तिला एक फटका दिला आणि त्या भयानक स्त्रीवर विजय मिळवला; संध्याकाळच्या वेळी मी प्रवेश करताच, ती घाबरून मला म्हणाली, “वीर, तुझ्या पराक्रमाने लंकेचे द्वार जिंकले आहेस; म्हणूनच, तू सर्व राक्षसांना नक्कीच पराजित करशील.” मग मी संपूर्ण रात्र जनककन्येचा शोध घेत लंकेत भटकत राहिलो; रावणाच्या अंतःपुरातही मी गेलो, पण कुमारी कटीवाली सीता मला दिसली नाही.