महेंद्र पर्वताच्या गुहेत वारा जसा गर्जना करतो, तशीच प्रचंड गर्जना हनुमानांनी केली. वायुपुत्र हनुमानांची ही गूढ गर्जना ऐकून, काळ्या मेघाच्या राशीसारखे दिसणारे ते महाबली वानर पर्वतावरून खाली उतरताना पाहून, सर्व वानरांनी हात जोडून त्यांचे स्वागत केले. तो वेगवान आणि पराक्रमी वानर, पर्वतासारखा भासणारा, झाडांच्या समूहात असलेल्या त्या पर्वताच्या शिखरावर उतरला. प्रचंड आनंदाने भरून, तो सुंदर पर्वताच्या झऱ्यात खाली उतरला, जणू आकाशातून पंख छाटलेला पर्वत खाली पडतो तसा. मग सर्व श्रेष्ठ वानर, हृदयात अपार आनंद घेऊन, त्या महात्मा हनुमानांना वेढून आणि जवळ जाऊन भेटले. त्यांच्या सभोवती जमून, सर्वांना अत्युच्च आनंद लाभला आणि आनंदाने उजळलेल्या चेहऱ्यांनी त्यांनी हनुमानांचे स्वागत केले. काही वानरांनी मुळं आणि फळं अर्पण म्हणून आणली आणि वायुपुत्र श्रेष्ठ वानर हनुमानांचा सन्मान केला. काही आनंदाने गाऊ लागले; काही आनंदात आरोळ्या ठोकू लागले; आणि काही उत्साही वानर प्रमुख झाडांच्या फांद्या घेऊन आले. मग हनुमानांनी जांबवान आणि इतर वडीलधाऱ्या वानरांना, तसेच युवराज अंगदाला वंदन केले. त्या दोघांनी हनुमानांचा सन्मान केला आणि सर्व वानरांनी त्यांना वंदन केले. तेव्हा पराक्रमी हनुमान थोडक्यात म्हणाले, "सीता सापडली आहे." यानंतर, हनुमानांनी अंगदाचा हात धरून, महेंद्र पर्वताच्या रम्य वनातील एका सुंदर स्थळी बसले. तेव्हा हनुमान, वानरांच्या प्रमुखांनी विचारल्यावर, म्हणाले, "अशोकवाटिकेत बसलेल्या जनकात्मजेला मी पाहिले." "ती भीषण राक्षसी स्त्रियांच्या पहाऱ्यात होती, निर्दोष, एकच वेणी घातलेली, तरुण, आणि रामाच्या दर्शनाची ती प्रचंड आस धरून होती. उपवासाने कृश, मलिन, जटा घातलेली, अशक्त—ती अशी होती. मी हे सर्व पाहिल्याचे बोललो, ज्याचा अर्थ अत्यंत गूढ आणि मधुर आहे." हे हनुमानांच्या तोंडून ऐकताच सर्व वानर अत्यंत आनंदित झाले; काही शिट्या वाजवू लागले, काही गर्जना करू लागले, काही प्रचंड ताकदीने गडगडाट करू लागले. काही किलबिल करू लागले, तर काही त्यांना प्रतिसाद देत गर्जना करू लागले; काही आनंदाने आपली लांब शेपटी उंचावू लागले. त्यांनी आपल्या लांब व वाकड्या शेपटी पसरवल्या; काही आनंदाने तेजस्वी हनुमानांना स्पर्श करू लागले. पर्वताच्या शिखरांवर उडी मारून, त्यांनी हर्षाने हनुमानांना आलिंगन दिले. मग अंगद हनुमानाला म्हणाला— सर्व वानर वीरांच्या मध्ये अंगद म्हणाला, "पराक्रमात आणि सामर्थ्यात वानरांमध्ये तुझ्याशी तुलना होईल असा कोणी नाही." "तू जे विशाल सागर ओलांडून परत आला आहेस—हे श्रेष्ठ वानर, तूच आम्हा सर्वांचा प्राणदाता आहेस." "तुझ्या कृपेने आम्ही रामांना भेटू, आमचे कार्य साध्य होईल. तुझ्या स्वामीभक्तीला, तुझ्या सामर्थ्याला, तुझ्या धैर्याला वंदन!" "सौभाग्याने तू रामपत्नी, तेजस्विनी सीतेचे दर्शन घेतलेस. सौभाग्याने ककुत्स्थ राम सीतेच्या विरहाने आलेले दुःख सोडून देतील." यानंतर आनंदित वानरांनी अंगद, हनुमान आणि जांबवान यांना वेढले आणि त्या विस्तीर्ण पर्वतशिलांवर बसले. त्या विशाल शिलांवर बसून, ते सर्व श्रेष्ठ वानर हनुमानांनी सागर पार कसा केला, ते ऐकण्यास उत्सुक झाले. लंकादर्शन, सीतेचे दर्शन, आणि रावणाविषयी देखील जाणून घेण्याची त्यांची इच्छा होती. सर्वजण हात जोडून, हनुमानांकडे पाहत, त्यांच्या वचनांकडे लक्ष देऊन उभे राहिले. तेथे तेजस्वी अंगद, असंख्य वानरांनी वेढलेला, जणू स्वर्गातील देवांचा राजा, अमरांनी वेढलेला, तसा सन्मानाने उभा होता. ती उंच पर्वतशिखरं, प्रसिद्ध हनुमान आणि बलवान बाहू असणाऱ्या अंगदाने व्यापली होती आणि त्यामुळे ती शिखरं अधिकच तेजस्वी दिसत होती. आता अठ्ठावन्नाव्या सर्गाकडे लक्ष द्या. मग त्या महेंद्र पर्वताच्या शिखरावर, हनुमानांच्या नेतृत्वाखालील बलाढ्य वानरांना अत्युच्च आनंद लाभला. हे सर्व श्रेष्ठ वानर एकत्र बसले असता, आनंदित जांबवान प्रेमपूर्वक हनुमानांना म्हणाले— "हे वायुपुत्र हनुमान, तू सीतेला कसा पाहिलास? आणि ती तिथे कशी आहे?" "रावण त्या स्त्रीशी कसा वागला? हे सर्व सत्य सांग, हे महाबली वानरा." "तू सीतेचा शोध कसा घेतलास, आणि तिने तुला काय उत्तर दिले? हे सर्व ऐकल्यावर, पुढे काय करावे याचा आपण विचार करू." "आम्ही परतलो आहोत, आता आपल्याला काय बोलावे व काय करावे, आणि तिथे काय जपावे लागेल, हे सर्व तू आम्हाला स्पष्ट सांग." जांबवानांनी असे विचारल्यावर, हर्षाने रोमांचित झालेल्या हनुमानांनी सीतेला मनोभावे वंदन करून सांगायला सुरुवात केली— "तुमच्या समोरच, महेंद्र पर्वताच्या शिखरावरून मी दक्षिण किनाऱ्यावरील समुद्र पार करण्यासाठी उडी मारली." "माझ्या मार्गात एक भयंकर अडथळा आला, जो सोन्यासारखा तेजस्वी, अद्भुत आणि अतिशय रम्य पर्वत रूपात मला दिसला." "तो पर्वत माझ्या मार्गात उभा राहिला आणि मी त्याला अडथळा समजलो. त्या दिव्य, सुवर्ण, उत्तम पर्वताजवळ मी गेलो—" "माझ्या मनात ठरवलं: 'मला हे भेदून जावेच लागेल.' मग मी माझ्या शेपटीने त्या महान पर्वतावर प्रहार केला—" "त्याचे सूर्याप्रमाणे तेजस्वी शिखर, माझ्या प्रहाराने, हजार तुकड्यांत तुटून पडले. तेव्हा माझ्या दृढ निश्चयाची जाणीव होऊन, तो महान पर्वत बोलू लागला...