रात्रभर भटकणाऱ्या, इच्छेनुसार रूप बदलू शकणाऱ्या त्या वानराला सीता म्हणाली, "हे वानरा, तू पुन्हा मला त्रास देत आहेस, मी उपवासाने कृश आणि दुःखी आहे; हे योग्य नाही." पण लगेचच तिच्या मनात विचार आला, "कदाचित मी जसा संशय घेतला आहे, तसा काही नसावा, कारण तुला पाहून माझ्या हृदयाला आनंद मिळाला आहे." सीता पुढे म्हणाली, "जर तू रामाचा दूत म्हणून आला असशील, तर तुझ्या आयुष्यात शुभ होवो; हे वानरश्रेष्ठ, मला रामाची कथा फार प्रिय आहे, ती सांग." ती आग्रहाने म्हणाली, "हे सौम्य वानरा, रामाचे गुण सांग, तो मला अत्यंत प्रिय आहे; तू माझ्या हृदयाला नदीच्या प्रवाहासारखा ओढतो आहेस." सीता विचारात म्हणाली, "स्वप्नात मिळणारे सुख किती गोड असते! मी जी फार पूर्वी अपहरण झालेली, आता वनवास्यांमध्ये राघवाचा दूत पाहते आहे." ती पुढे म्हणाली, "स्वप्नातही मी राघव आणि लक्ष्मणाला पाहू शकले असते, तरी मी निराश होणार नाही; स्वप्नही माझा आधार आहे." पण लगेचच ती विचार करते, "माझ्या स्वप्नात वानर दिसला असता, तर शुभ होत नाही; पण आज मला शुभ लाभले आहे, म्हणून हा स्वप्न नाही." तिच्या मनात विचार येतो, "हे भ्रम आहे का? वाऱ्याने आणलेली कल्पना आहे का? वेड्यापणाचा विकार आहे का? किंवा एखाद्या मृगजळाचा भास आहे का?" पण ती स्वतःला समजावते, "हे वेडेपण नाही, ना वेड्याच्या भ्रमाचे लक्षण आहे; मी स्वतःला आणि या वनवास्याला ओळखते." अशा प्रकारे सीता आपल्या सामर्थ्य आणि दुर्बलता यांचा विचार करून, राक्षसांच्या रूप बदलण्याच्या शक्तीमुळे त्या वानराला राक्षसांचा प्रमुख असावा असा संशय घेते. ही कल्पना मनात ठरवून, जनकनंदिनी सीता, कंबर घट्ट करून, त्या वानराला उत्तर देत नाही. तिच्या मनोवृत्ती ओळखून, पवनपुत्र हनुमान तिला कानाला गोड वाटणारे शब्द बोलतो. हनुमान म्हणतो, "राम सूर्याप्रमाणे तेजस्वी, चंद्राप्रमाणे प्रिय, आणि विश्वाचा राजा आहे, कुबेरासारखा. वीरतेमध्ये प्रसिद्ध विष्णूप्रमाणे, सत्य बोलणारा, वाणी सौम्य आणि वाणीच्या देवासारखा. तो सुंदर, मोहक आणि वैभवशाली, प्रेमाचा मूर्तिमंत; रागावल्यावर तो जगातील महान रथीमध्ये श्रेष्ठ आहे. त्याच्या विशाल भुजांच्या सावलीत जग सुरक्षित आहे; मृगाच्या रूपात रामाला आश्रमाबाहेर नेऊन, तुला निर्जन स्थळी अपहरण करण्यात आले; लवकरच त्याचा परिणाम तू पाहशील, कारण शूर राम युद्धात रावणाचा वध करेल. रागाने जळणाऱ्या अग्नीसारख्या बाणांनी तो रावणाचा नाश करेल; त्याने मला दूत म्हणून पाठवले आहे, मी तुझ्यापर्यंत आलो आहे. रामाने नमस्कार करून, तुझ्या कुशलतेची चौकशी केली; रामाचा मित्र, वानरश्रेष्ठ सुग्रीव, हे देवी, तुझ्या कुशलतेसाठी शुभेच्छा पाठवतो. वानरांचा राजा, सुग्रीव आणि लक्ष्मणासह, तुझ्या कौशल्याची नेहमी आठवण ठेवतो; राम सतत तुझा विचार करतो. भाग्याने तू जिवंत आहेस, हे वैदेही, जरी राक्षसींच्या अधीन झाली आहेस; लवकरच तू राम आणि महान रथी लक्ष्मणाला पाहशील. वानरसेनेमध्ये मी हनुमान आहे, सुग्रीवाचा मंत्री, अपरिमित शक्तीचा मालक. महासागर ओलांडून मी लंकेत आलो, आणि रावणाच्या कपाळावर पाय ठेवला. शौर्यावर आधार ठेवून मी तुझ्यापर्यंत आलो; हे देवी, मी तसा नाही जसा तू मला समजतेस; हा संशय सोड आणि माझ्या शब्दांवर विश्वास ठेव." पुढे, वाल्मीकी रामायणातील सुंदरकांडातील पंचतीसवा सर्ग ऐक. सर्वोत्तम वानराकडून रामाची कथा ऐकल्यावर, वैदेहीने मधुर आवाजात सौम्य शब्द बोलले. "हे वानरा, पुन्हा मला राम आणि लक्ष्मणाचे लक्षणे सांग, म्हणजे दुःख मला पकडणार नाही." "त्याचा आकार, रूप, त्याच्या मांड्या आणि भुजा, तसेच लक्ष्मणाचे वर्णन कर." सीतेच्या या विनंतीवर पवनपुत्र हनुमान रामाचे खरे स्वरूप सांगायला लागतो. "हे वैदेही, तुझ्या पतीचे आणि लक्ष्मणाचे रूप विचारणे हे भाग्याचे आहे, हे कमलनेत्रे. माझ्याकडून ऐक, हे विशाल नेत्र असलेल्या, राम आणि लक्ष्मणाचे विशिष्ट लक्षणे. रामाचे नेत्र कमलाच्या पाकळ्यांसारखे, चेहरा पूर्ण चंद्रासारखा, सौंदर्य आणि करुणेने युक्त, हे जनकनंदिनी. तेजस्वी सूर्याप्रमाणे, सहनशील पृथ्वीप्रमाणे, बुद्धीमध्ये बृहस्पतीसारखा, आणि कीर्तीमध्ये इंद्रासारखा. तो जीवांची आणि आपल्या लोकांची रक्षण करणारा, आचार आणि धर्माचा रक्षक, शत्रूंचा नाश करणारा. हे सुंदर देवी, राम जगातील चार वर्णांचा रक्षक, जगाच्या मर्यादा स्थापणारा आणि पाळणारा. तो तेजस्वी, अत्यंत सन्मानित, ब्रह्मचर्याच्या व्रतात दृढ, सत्पुरुषांचा कृतज्ञ, आणि उत्तम आचाराचा जाणकार. राजधर्मात निपुण, ब्राह्मणांना समर्पित, बुद्धिमान, उत्तम स्वभावाचा, शिस्तबद्ध, शत्रूंचा नाश करणारा. यजुर्वेदात निपुण, वेदज्ञ लोकांचा सन्मानित, धनुर्विद्या, वेद आणि वेदांगात पारंगत. त्याचे खांदे रुंद, भुजा बलवान, गळा शंखासारखा, चेहरा सुंदर, हाडे लपलेली, डोळे तांबूस छटा असलेले—लोकांमध्ये राम म्हणून ओळखला जातो. त्याचा आवाज ढोलासारखा घुमणारा, वर्ण गुळगुळीत, तो उत्साही, शरीर समतोल, अंग स्पष्ट, आणि रंग श्याम आहे.