सीता, मोठ्या डोळ्यांची आणि तेजस्वी, आपल्या मांड्यांनी पोट झाकत आणि हातांनी उरोज झाकत, रडत बसली होती. राक्षसींच्या टोळ्यांनी वेढलेली, दुःखाने त्रस्त, वैदेहीला दशमुख रावणाने पाहिले; ती समुद्रात बुडणाऱ्या जहाजासारखी दु:खी आणि असहाय दिसत होती. ती जमिनीवर अनावरण होऊन बसली होती, आपल्या व्रतांना दृढ राहून, जणू झाडाचा तुटलेला फांदी जमिनीवर पडल्यासारखी. तिच्या शरीरावर दागिने ऐवजी फक्त मळ लागले होते; सजावटीस पात्र असूनही, ती कमलाच्या दलासारखी मळाने माखलेली होती—तेजस्वी असूनही तिचे तेज कमी झाल्यासारखे वाटत होते. सीता, आपल्या निश्चयाच्या घोड्यांनी, विचारांच्या रथाने, राजसिंह रामाकडे जणू प्रवास करत होती. ती एकटी, रडत, दुःखात आणि ध्यानात मग्न, आपल्या दुःखाचा शेवट दिसत नव्हता; तिचे मन रामातच आणि रामातच स्थिर होते. कधी अस्वस्थ, कधी कोसळणारी, ती नागराजाच्या पत्नीप्रमाणे किंवा धूमकेतूने त्रस्त रोहिणीसारखी दिसत होती. उत्तम कुलात जन्मलेली, सदाचारी आणि धर्मनिष्ठ, पण आता जणू दुर्भाग्यग्रस्त, जणू नीच कुलात जन्मली आहे असे वाटत होते. ती जणू यश कमी झाल्यासारखी, श्रद्धेला अपमान झाल्यासारखी, ज्ञान संपल्यासारखी, आशा विफल झाल्यासारखी दिसत होती. जणू आज्ञा निष्फळ झाली, उज्वल दिशा नष्ट झाली, योग्य वेळी पूजा अडथळ्याने थांबली आहे. ती पौर्णिमेच्या रात्री जणू अंधाराने गिळली गेली, कमलाच्या तळ्यातील फुलं नष्ट झाली, आणि वीर शहीद झालेल्या सैन्यासारखी दिसत होती. जणू तेज अंधाराने झाकले, नदी कोरडी झाली, यज्ञ वेदी दूषित झाली, आणि ज्वाला विझली आहे. कमलाच्या तळ्यातील पाने आणि फुलं फाटली आहेत, पक्षी भयाने उडून गेले आहेत, आणि हत्तीच्या सोंडेच्या स्पर्शाने तळ्यात खळबळ उडाली आहे. ती दुःखाने ग्रस्त, पतीसाठी रडणारी, जणू कोरडी नदी किंवा अमावस्येच्या रात्री चंद्रविना रात्र आहे. ती नाजूक, रत्नांनी भरलेल्या घरात वाढलेली, पण आता जणू ताजे कमलदल उन्हात सुकल्यासारखी दिसत होती. पकडली गेली, खांबाला बांधली गेलेली, सखींपासून वेगळी, ती मोठ्या दुःखात खोल श्वास घेत होती; जणू हत्तीच्या राणीला पकडून नेल्यासारखी. उपवास, दुःख, ध्यान आणि भयाने तिचे शरीर कृश आणि दु:खी झाले होते; ती खूपच दुबळी, दयनीय, थोडेच अन्न खात होती, पण तपात समृद्ध होती. दु:खाने त्रस्त, सीता हात जोडून, जणू देवीसारखी, आपल्या मनात रघुकुलाच्या राजावर स्थिर होती, आणि दशमुखाचा पराभव होण्याची वाट पाहत होती. रावणाने मैथिलीला फसवण्याचा प्रयत्न केला; ती नेहमी रामाला समर्पित, पाहत, रडत, निर्दोष, लांब, लाल, मोठ्या आणि उज्वल डोळ्यांनी, तिचा नाश घडवण्यासाठी. या कथा वाल्मिकी रामायणातील सुंदरकांडात पुढे ऐकायची आहे. त्यावेळी रावण, गोड आणि मोहक शब्दांनी, सीतेसमोर प्रकट झाला. ती वेढलेली, दुःखी, आनंदहीन आणि तपात मग्न होती. रावण म्हणाला, “हे सडपातळ कटीवाली, तू मला पाहून आपले उरोज आणि पोट झाकतेस, जणू भयाने स्वत:ला लपवू इच्छितेस. माझी इच्छा आहे तुझ्यावर, हे मोठ्या डोळ्यांची; तू मला आदरणीय मान, हे प्रिय, तू सर्व गुणांनी सजलेली आहेस आणि जगाला मोहवतेस. इथे ना मानव, ना रूप बदलणारे राक्षस तुला दुखावू शकतात; माझा भय सोड, हे सीते. राक्षसांचे हेच स्वभाव आहे—दुसऱ्यांच्या पत्नीला जबरदस्तीने किंवा इच्छेने मिळवणे; यात शंका नाही. पण, मी तुला तुझ्या इच्छेविरुद्ध स्पर्श करणार नाही, हे मैथिली; माझ्या शरीरातील इच्छा जशी आहे तशी राहू दे. तुला इथे भय ठेवायची गरज नाही; माझ्यावर विश्वास ठेव, हे प्रिय. आपली माया मला दे, दुःखात इतकी मग्न राहू नकोस. एकच वेणी, जमिनीवर झोपणे, ध्यान, मळलेले वस्त्र, आणि चुकीच्या वेळी उपवास—हे तुझ्यासाठी योग्य नाही. इथे सुंदर हार, चंदन, अगर, विविध वस्त्र, आणि दिव्य दागिने आहेत. इथे महाग पेये, पलंग, आसने, गीत, नृत्य, आणि संगीत आहे—हे सर्व तू मिळव, हे मैथिली. तू स्त्रियांमध्ये रत्न आहेस—अशी नको राहू. आपल्या शरीरावर दागिने घाल. मला मिळवून, तू इतकी सुंदर असूनही, कशी काय अशोभनीय राहू शकतेस? तुझ्या सुंदर तारुण्याचा काळ संपत आहे; जे गेले ते परत येत नाही, जसा प्रवाह परत वाहत नाही. माझ्या मते, सृष्टीचा निर्माता, ब्रह्मा, तुझ्या रूपानंतर आपले कार्य थांबवले; कारण तुझ्या रूपासारखे दुसरे कुणी नाही. कोण, तुझ्या जवळ येऊन, सौंदर्य आणि तारुण्याने युक्त वैदेही, तुझा मोह टाळू शकतो—even ब्रह्मा सुद्धा नाही. तुझ्या शरीरातील प्रत्येक भाग पाहताना, हे शीतरश्मी चंद्रासारख्या मुखवाली, माझी नजर त्यावर आकर्षित होते, हे विशाल कटीवाली. माझी पत्नी हो, हे मैथिली, हे भ्रम सोड; माझ्या अनेक उत्तम पत्नींमध्ये मुख्य राणी हो. मी जगातील सर्व रत्न, आणि राज्य, तुझ्या हातात ठेवतो, हे भीतीने भरलेली. संपूर्ण पृथ्वी, अनेक नगरांनी सजलेली, जिंकून, मी तुझ्या वडिलांना देईन, हे खेळकर. माझ्या शक्तीला जगात कुणी तोड नाही; माझे युद्धातील सामर्थ्य पाहा. माझ्यावर इच्छा धर; आज तुझ्यासाठी उत्तम अलंकार तयार होतील, तुझ्या अंगावर सुंदर दागिने लावले जातील.” अशा प्रकारे रावणाने सीतेला मोहवण्याचा प्रयत्न केला, पण सीता रामाच्या निष्ठेत आणि दुःखात स्थिर राहिली.